Tag Archives: wenus

RECENZJA: THE ORACLE OF THE GODDESS GAYAN SYLVIE WINTER I JO DOSE

THE ORACLE OF THE GODDESS (Wyrocznia Bogini)

O AUTORKACH

GAYAN SYLVIE WINTER jest pisarką, która mieszka w Santa Fe w USA. W latach siedemdziesiątych była modelką oraz aktorką i wyjechała do Indii, gdzie spędziła siedem lat w Centrum Medytacji Osho. Opublikowała 25 książek i talii.

JO DOSE jest malarką i ilustratorką. Mieszka i pracuje wraz z mężem w Sedonie w USA.

Obydwie panie pracowały już razem przy talii Vision Quest Tarot.

Żadna z autorek nie ma oficialnej strony ani profilu na mediach społecznościowych (Gayan Sylvie Winter jest tylko dostępna na LinkedIn, ma również swój profil na FB, ale wygląda na prywatny, nie spotkałam się się tam z jej oficjalnym profilem)

ZALETY

Obrazy są z całą pewnością zaletą tej talii. Jo Dosé wykonała znakomitą robotę oddając na papierze boginie z różnych kultur i epok. Jej obrazy reprezentują mity, symbole i atrybuty of poszczególnych bóstw: Amaterasu promienieje na niebie, Atena ma swoją sowę, Demeter – swój snopek, Freja – koty i płaszcz z piór sokoła, etc. Symbol gwiazdy o ośmiu szpicach jest obecny nad głowami Asztarte, Inanny, Isztar i Wenus, które były łączone z tą planetą.

Bardzo cieszy mnie włączenie w talię karty Skadi, jej mit jest jednym z moich ulubionych, a rzadko pojawia się w innych taliach.

Na pewno na plus można zaliczyć szeroki zakres kultur, z których wywodzą się boginie w tej talii, można zobaczyć tu bóstwa z Mezopotamii, Hellady i Rzymu, ziem Celtów, Afryki, Indii, Dalekiego Wschodu, Polinezji oraz obu Ameryk. Mimo tego, że dobór niektórych może być kontrowersyjny (patrz niżej), to całościowo dobór jest satysfakcjonujący.

WADY

Sądzę, że książeczka dołączona do kart raczej rozczarowuje, mimo iż ze względu na rozmiar oraz dołączoną bibliografię wydaje się być ważną pozycją w tym zestawie. Myślę, że podział geograficzny jest tu zupełnie poplątany, nie ma porządku chronologicznego w spisie treści więc skaczemy od ‘Bogiń Uniwersalnych’ przez Boginie Hinduskie i Chińskie do Bogiń Greckich, a następnie do Bogini Japońskiej po to by skończyć na Bogini Fenickiej. Ufff…! Raczej dobrze orientuję się w rozmaitych kulturach, ale dla tych słabiej poinformowanych może się to wydawać jazdą na karuzeli. Nie zgadzam się również z niektórymi nazwami: nie jestem przekonana czy możemy określać niektóre z bogiń jako ‘uniwersalne’, w końcu jednak jakaś konkretna kultura je stworzyła. Zupełnie nie zgadzam się na nazwanie Hekate ‘Turecką Boginią’: w czasach starożytnych nie było Turcji takiej jak znamy teraz, tereny obecnej Turcji były geograficznie nazywane były Anatolią, a na wybrzeżu obecne były potężne helleńskie kolonie. Ponadto mitologicznie Hekate jest raczej związana z Tracją niż z Anatolią.

Książka sama w sobie również rozczarowuje. W każdym rozdziale są prezentowane podstawowe fakty związane z boginią, ale jeżeli posiada się już jakąś wiedzę mitologiczną i kulturową to raczej wiele więcej się nie dowie.

Do każdego rozdziału dodana jest część zwana Wyrocznią, ale sprawia wrażenie raczej niejasnej i nie jest w ogóle powiązana z boginią. Oto przykład, przekaz dodany do rozdziału o Frei

Wiadomość  może być rozumiana na wiele sposobów…Wiadomość mówi wieloma językami…Naucz się rozróżniać, które przesłanie jest prawidłowe. Wszystko jest zależne od osoby słyszącej przesłanie, od jego lub jej oczu i uszu. Niskie głosy duchów natury chcą teraz pokazać ci drogę. Ale często nie słuchamy subtelnych głosów, które chcą nam pomóc i zamiast tego podążamy za mylącymi nas głosami w naszych głowach, które gadają bez wytchnienia. Pozbądź się tych głosów, które pochodzą z twojej przeszłości i nadal pragną determinować twoją przyszłość. Pozbądź się rzeczy, które cię blokują, utrzymują twego ducha w niewoli i kryją przed tobą prawdę.

Naucz się dostrzegać to co cenne w twoim życiu i kończyć z tym co okazuje się być nierealnym, a przez to bezwartościowym; nie uganiaj się dłużej za tym. Wystarczy tylko trochę światła by zauważyć różnicę. Czasami trzeba tylko odwrócić głowę by dostrzec prawdę za pozorami. Dopiero gdy odnajdujemy prawdę w sobie, nasze życie zmienia się i odkrywa przed tobą swoje głębsze znaczenie.

Cóż, nie chcę się czepiać ani być wścibska, ale co to ma wspólnego z Freją? Jakiego jej mitu dotyczy? Jakiego jej symbolu? Oczywiście,  autor ma prawo zawierać swoją własną wizję w talii, ale skoro nazywa się ona ‘Wyrocznią Bogini’ to chyba POWINNA mieć jakieś nawiązania do mitów i symboli bogiń, prawda?

Mam więcej wątpliwości.

O ile się dobrze orientuję to używanie w stosunku do trzech bogiń hinduskich nazwy Trimurti jest błędem. ‘Trimurti’ to hinduskie określenie trójki męskich bóstw: Brahmy, Wisznu i Śiwy, podczas gdy do żeńskich,  Saraswati, Lakszmi i Parwati, odnosi się jako do Tridewi.

Nie jestem również pewna czy dobrym pomysłem jest wyróżniać Śakti jako osobną boginię. Nie uważam się za experta od hinduizmu i proszę o skorygowanie, jeżeli się mylę, ale o ile dobrze rozumiem ten koncept, to Śakti  jest uniwersalną żeńską energią, która przejawia się w poszczególnych boginiach. Jeżeli w talii pojawia się Kali lub Lakszmi, to po co jeszcze włączać w nią Śakti?

A najbardziej wątpliwym, jak mi się wydaje, jest nazywanie Tao boginią. Tao jest siłą życiową na Ziemi, nie przybiera żadnych form i niemożliwym jest zatem określenie płci. Nie może być przedstawiane jako bogini. Aby lepiej przybliżyć ten koncept, pozwolę sobie zacytować Tao Te Ching, świętą księgę taoizmu:

Tao, które można wyrazić słowami nie jest prawdziwym Tao.
Imię, które może być nadane, nie jest stałym imieniem.
Bezimienne jest początkiem nieba i ziemi, imię posiadające – matka wszystkich rzeczy.*

 
Oto dlaczego nie da się dokonać personifikacji Tao i nie ma sensu przypisywać mu pozytywnych czy negatywnych cech  (a zatem nie można powiedzieć, że symbolizuje ‘delikatność i kobiecość’, są one reprezentowane przez energię yin).**
 
Nie jestem również pewna czy w talii trzeba było uwzględniać wszystkie trzy, Inannę, Isztar i Asztarte, skoro  są one do siebie podobne i reprezentują podobne cechy.

A także oczywiście ogromny minus za uwzględnienie Marii w tej talii. Jasno wyraziłam tutaj dlaczego nie jest ona boginią.

WYDANIE

33 karty

książeczka zawierająca wstęp, krótką informację o tym jak używać kart oraz informacje o każdej z przedstawionych bogiń

pudełko

box the oracle of the goddess

W książce jako omówienie każdej karty ujęte są:

– imię bogini

– obszar jej wpływów, mity, rozwój kultu

– wyrocznia

Rozmiar kart to 13,5 x 9,5 cm

Koszulkę stanowi różowy kwiat podobny do lotosa w otoczeniu gwiazd na nocnym niebie z chmurami w rogach.

PRZYKŁADOWE KARTY

Atena

Atena w The Oracle of the Goddess Gayan Sylvie Winter&Jo Dosé

Brigid

Brigid w The Oracle of the Goddess Gayan Sylvie Winter&Jo Dosé

Demeter

Demeter w The Oracle of the Goddess Gayan Sylvie Winter&Jo Dosé

Izyda

Izyda – Hathor w The Oracle of the Goddess Gayan Sylvie Winter&Jo Dosé

Lakszmi

Lakszmi w The Oracle of the Goddess Gayan Sylvie Winter&Jo Dosé

Koszulka

back side gayan winter

© 2005 AGM AGMüller Urania, Neuhausen/Switzerland

Wydawca: AGM AGMüller Urania

ISBN: 3 –03819 – 026 – 8

Amaterasu Omikami
Asztarte
Bridget
Zmieniająca Się Kobieta
Chalchihuitlicue
Demeter
Diana
Freja
Gaja
Hathor
Hekate
Hera
Inanna
Isztar
Izyda
Ix Chel
Kali
Kuan Yin
Lakszmi
Lilith
Mawu
Maria
Pele
Rhiannon
Skadi
Śakti
Kobieta Pająk
Songi
Tao
Tara
Trimurti
Wenus

*Tłumaczenie ze strony http://www.samadi.republika.pl/rart72.html

** Ogromne podziękowania dla danceronthewaves za wytłumaczenie mi tej koncepcji.

AFRODYTA (WENUS)

AFRODYTA

Helleńska bogini piękna, przyjemności, zmysłowości i miłości, patronka zakochanych i artystów. Córka Uranosa, narodziła się z jego nasienia i piany morskiej po kastracji dokonanej przez Kronosa. Kult Afrodyty dotarł z Fenicji do kontynentalnej Hellady przez Cypr, gdzie według mitu się narodziła. Odpowiedniczką Afrodyty w starożytnym Rzymie była bogini Wenus. Jej imię oznacza Powstała z Piany.

O BOGINI

Najczęściej spotykaną wersją mitu na temat jej narodzin jest ta zaprezentowana przez Hejzoda w Teogonii, gdzie Kronos odcina genitalia swego ojca Uranosa, boga nieba, a te spadają do morza w okolicy Pafos na Cyprze. Piana, jaka z nich tryska miesza się z wodą morską, a z niej wyłania się Afrodyta. Z kolei Homer w Iliadzie twierdził, że jest ona córką Zeusa i tytanidy Dione (która była jego małżonką w najstarszych kultach w Dodonie). Platon w Uczcie mówi o istnieniu dwóch bogiń: niebiańskiej Afrodyty Uranii narodzonej z krwi Uranosa oraz ziemskiej Afrodyty Pandemos („Afrodyty Pospolitej, Afrodyty Całego Miasta”). Przekonuje, że na uwagę nie zasługuje miłość reprezentowana przez tą drugą, ziemską i nie duchową, która może być skierowana zarówno ku kobiecie jak i ku chłopcu, a jej głównym celem jest spłodzenie potomstwa, ale wyższe, uduchowione formy miłości wyłączne dla mężczyzn i wolne od rozpusty. Jednak jest to późniejszy koncept filozoficzny i nie pojawia się w oryginalnych mitach.

aphrodite-rock-paphos-300x225
Miejsce, gdzie według legend z morza wyłoniła się Afrodyta

Gdy Afrodyta wyłoniła się z morza, otoczyły ją delfiny, a bóg wiatru Zefir dmuchając na muszlę, na której stała, sprawił, że przydryfowała do brzegu, gdzie czekały na nią Charyty boginie wdzięku oraz Hory, boginie pór roku. Charyty nałożyły na jej biodra magiczną przepaskę, która obdarzała noszącą nieodpartym urokiem, uczesały ją, ubrały w najdelikatniejsze szaty i uwieńczyły kwiatami. Nimfy zaprzęgły do jej rydwanu białe gołębie, nad nim unosili się Potos i Himeros, uosobienia Pożądania oraz Tęsknoty, za nim ustawili się Hymen, symbolizujący zaślubiny oraz Pejto, wcielenie miłosnej namowy. Gdy orszak ten ruszył w kierunku Olimpu, cały świat wypełnił się radością, a kiedy Afrodyta przestąpiła progi boskiej siedziby, wzbudziła zachwyt bogów i zazdrość bogiń. Z różnych przyczyn* Zeus postanowił, że poślubi ona okaleczonego i utykającego Hefajstosa, boga kowali, co jednak nie było dobrym połączeniem. Hefajstos był uważany za brzydkiego i spędzał czas głównie w swojej kuźniach na wyspach Lemnos i Lipara oraz w wulkanie Etny, podczas gdy Afrodyta wolała stroić się, bawić i ucztować, dlatego nudziła się w obecności utalentowanego, lecz zapracowanego małżonka.

Wkrótce znalazła sobie kochanka, boga wojny Aresa. Ich romans był gorący i zaowocował narodzinami Harmonii, późniejszej żony Kadmosa, a także Anterosa, Dejmosa („Trwoga”) i Fobosa („Strach”), a według niektórych wersji także Erosa. W pewnym momencie mąż Afrodyty dowiedział się o ich romansie od Heliosa i przygotował specjalną magiczną sieć, którą ukrył w łóżku. Kiedy kochankowie się w nim znaleźli, zaciągnął sieć i zwołał wszystkich bogów olimpijskich, aby wyśmiewali ich niewierność.

Wkrótce Afrodycie przestał wystarczać Ares i znalazła sobie nowego kochanka Adonisa. O tym romansie pisałam już przy poście o Korze Persefonie, więc pozwolę sobie przytoczyć fragment:

Kora Persefona uczestniczyła także w sporze z Afrodytą o Adonisa. Według podań Adonis był nieślubnym dzieckiem królewny Myrry, która rozgniewała Afrodytę, a ta za karę wzbudziła w niej występną miłość do własnego ojca. Udało się jej oszukać go i spędzić z nim kilka nocy, ale gdy sprawa wyszła na jaw, rozzłoszczony król porwał nóż i zaczął ją ścigać. Uciekając przed jego furią, błagała bogów o ratunek, a ci przemienili ją w drzewo, które wzięło swoją nazwę od jej imienia. Po dziewięciu miesiącach kora pękła i z pnia drzewa wyszedł na świat chłopiec. Afrodyta zamknęła dziecko w skrzyni i powierzyła opiece Kory Persefony, jednak bogini Podziemia zakochała się w młodym Adonisie i postanowiła nie wypuszczać go z Hadesu, co wywołało złość Afrodyty. Spór musiał rozstrzygać Zeus, który orzekł, że jedną trzecią roku Adonis ma spędzać z Afrodytą, jedną trzecią z Korą Persefoną, a resztę czasu gdzie sam zechce. Według innej wersji młodzieniec zginął od kłów dzika, w którego zamienił się zazdrosny o boginię piękna Ares, a rozpacz Afrodyty była tak wielka, że Zeus pozwolił by Adonis wracał wiosną i latem do niej, jednak jesień i zimę musiał spędzać w Hadesie.

Podobno to właśnie Adonis był wielką miłością Afrodyty, choć nie przepadała za polowaniami, to towarzyszyła mu w ich trakcie, ponieważ był zapalonym myśliwym. Ares, wcielając się w dzika, wykastrował młodzieńca, który umarł z upływu krwi, a tam gdzie na trawę upadały krople krwi rozkwitły anemony. Ludy wschodniej części basenu śródziemnomorskiego czciły Adonisa jako boga, regularnie o danej porze roku opłakując jego śmierć i wspominając rozpacz Afrodyty.

Afrodyta była też kochanką Hermesa, któremu urodziła androgyniczne stworzenie od imion rodziców zwane Hermafroditos oraz Dionizosa, z którym miała syna Priaposa, boga płodności i ogrodów. Jak widać z relacji o Adonisie, nie gardziła też ludzkimi mężczyznami. Z jej romansu z trojańczykiem Anchizesem narodził się Eneasz, jeden z niewielu ocalałych z pożaru Troi po podboju przez Achajów, znana jest też relacja, że uratowała Argonautę Butesa, który jako jedyny rzucił się ku śpiewającym syrenom, przeniosła go na Sycylię, uczyniła swoim kochankiem i urodziła syna Eryksa (według innej wersji jego ojcem był Posejdon), który potem wzniósł świątynię ku jej czci.

Afrodyta była boginią kapryśną i zazdrosną, wiele jest wzmianek na temat tego, że ukarała śmiertelniczkę chwalącą się urodą większą od bogini. Oprócz wspomnianej już Myrry na jej gniew naraziły się Eos (za romans z Aresem bogini wzbudziła w niej nieodwzajemnione uczucie do Oriona) i Psyche (którą doświadczała okrutnie za jej urodę i romans z Erosem). Karała także za brak zainteresowania miłością i romansami, w ten sposób z jej przyczyny życie stracił Hippolytos syn Tezeusza (co zaowocowało tragedią rodzinną; syn Tezeusza gardził uciechami miłosnymi więc Afrodyta wzbudziła w Fedrze, macosze Hippolytosa uczucie, a kiedy ten ją odtrącił, popełniła samobójstwo zostawiając list, w którym oskarżyła pasierba o gwałt, rozgniewany Tezeusz poprosił Posejdona by ten zabił jego syna, co też się stało) i mieszkanki wyspy Lemnos, które przez nieokazywanie jej czci ukarała zapachem nie do zniesienia, mężowie porzucili je dla branek trackich, co z kolei doprowadziło do zmowy przeciw nim i wymordowania wszystkich mężczyzn; przez dłuższy czas kobiety na Lemnos żyły w społeczności wyłącznie żeńskiej. Pomogła Hippomenesowi wygrać wyścig z Atalantą rzucając złote jabłka, dzięki czemu mógł ją poślubić, jednak ostatecznie oboje zostali zamienieni w lwy (czy to przez nią samą, Demeter, Kybele lub Zeusa). Ukarała również córki cypryjskiego króla Kinyrasa, które musiały oddawać się jako prostytutki cudzoziemcom odwiedzającym Pafos.

Afrodyta jest oczywiście kojarzona z sądem Parysa i wojną trojańską. Na weselu Tetydy i Peleusa bogini niezgody Eris, wściekła, że nie została zaproszona, rzuciła złote jabłko z napisem Dla Najpiękniejszej. Trzy boginie, Afrodyta, Atena i Hera, wyciągnęły po nie ręce i wyniknął spór, który polecono rozstrzygnąć Parysowi, królewiczowi trojańskiemu. Parys nie potrafił zdecydować, bo wszystkie wydawały mu się piękne, więc boginie uciekły się do przekupstwa: Hera obiecała mu władzę nad całym światem helleńskim w Azji i Europie, Atena dawała wiedzę, sławę i sukcesy w bitwach, a Afrodyta zobowiązała się zapewnić mu miłość najpiękniejszej kobiety świata. Ten ostatni prezent skusił Parysa, który wręczył jabłko Afrodycie. Na nieszczęście dla niego, owa najpiękniejsza kobieta, Helena, była już zamężna z Menelaosem, królem Sparty, a jej porwanie wywołało słynną Wojnę Trojańską.

W czasie wojny Afrodyta jak tylko mogła wspierała Trojańczyków. Szczególną opieką otaczała Parysa, kiedy w trakcie pojedynku z Menelaosem przeciwnik o mało go nie zabił, otoczyła księcia trojańskiego obłokami i uniosła z pola walki. Ochroniła również swojego syna Eneasza od śmierci z rąk Diomedesa, sama odnosząc przy tym rany (Homer opowiada, że leczyła ją na Olimpie jej matka Dione) i ochraniała go, gdy z najbliższą rodziną ratował się z płonącej Troi. Ze względu na Eneasza do Afrodyty szczególny stosunek mieli Rzymianie, utożsamiając ją ze italską boginią Wenus; uchodziła za protoplastkę rodu Juliuszów, z którego wywodził się Gajusz Juliusz Cezar i to on postawił jej w Rzymie świątynię Venus Genitrix („Wenus Matki”)**. Wenus posiadała bardzo podobne cechy do Afrodyty, była patronką miłości, piękna, sexualności, uwodzenia, kobiecego czaru, płodności i pomyślności, stąd jej późniejsze utożsamienie jej z helleńską odpowiedniczką. Przed ślubem dziewczęta składały jej ofiary w świątyni (prawdopodobnie przynosiły swoje zabawki).

Afrodyta przedstawiana jest także jako patronka sztuki, to do niej zwrócił się Pigmalion, by ożywiła posąg kobiety, którą właśnie wyrzeźbił. Bogini przychyliła się do jego prośby, a kobieta nazwana Galateą, została jego żoną i urodziła mu syna Pafosa, eponima miasta, w który stanęła potem jej świątynia.

Początków kultu Afrodyty można doszukiwać się w obrzędach ku czci fenickiej*** Asztarte, z kolei Asztarte wywodzi się od Isztar, a ta od Inanny, wszystkie były utożsamiane z gwiazdą poranną i wieczorną czyli planetą Wenus. Najprawdopodobniej to kupcy feniccy handlując z Kyterą i Cyprem sprowadzili tam kult Asztarte, a stamtąd przedostał się do całego świata helleńskiego. Największymi ośrodkami jej kultu były słynne świątynie na Cyprze (z 12tego wieku p.n.e) i w Koryncie, a jednym z jego form współżycie z kapłankami podobnie jak w kulcie Inanny, Isztar i Asztarte.

aphrodite-temple-paphos

Ruiny świątyni Afrodyty w Pafos (Cypr)
(zdjęcie ze strony http://place2visit.net/euro-trip/paphos-attractions-paphos-things-to-do/)

tak wygląda na planie:

cypr090

oraz w Koryncie

gsplcoac09
(zdjęcie ze strony http://holylandphotos.wordpress.com/2013/06/25/the-temple-of-aphrodite-and-the-upper-peirene-spring-on-the-acrocorinth-at-corinth/, więcej na stronie http://www.earthsongforums.com/forums/showthread.php?t=9079)

W całym świecie helleńskim, a szczególnie w Attyce i na Cyprze, na przełomie czerwca i lipca, obchodzono festiwal Afrodyzji ku czci Afrodyty Pandemos. Odbywały się wtedy obrzędy oczyszczające (świątynię skrapiano krwią gołębia, ptaka poświęconego bogini), potem następowała procesja i misteria wtajemniczające w kult Afrodyty jako bogini morza oraz pieczono chleb w kształcie fallusa. W ofierze składano kozły (Afrodytę Pandemos przedstawiano jako jadącą na koźle) oraz ogień, kadzidło i kwiaty. Przydomek „Pandemos” oznaczał nie tylko, że patronowała miłości zmysłowej, ale jednoczyła ludzi, wiele jednostek łączyła w społeczność, co było przedmiotem świętowania.

Najczęściej spotykane przydomki Afrodyty to oprócz Pandemos i Urania także Kytherea/Kerigo (Pani Kytery) and Cypris/Cypryda (Pani Cypru) oraz Acidalia (od nazwy źródła, w którym się kąpała) i Areia (szczególnie w Sparcie jako kochanka Aresa).

WIZERUNKI, SYMBOLE I ZWIERZĘTA

Jest to jedna z najchętniej przedstawianych bogiń, w starożytności ukazywano ją często w formie posągów i płaskorzeźb, nagą lub półnagą (poza jej przedstawieniem jako Afrodyty Uranii, gdzie jej ciało jest zakryte).

Rzeźby (kolejno: Afrodyta z Syrakuz, Afrodyta z Milos, Afrodyta z Myriny, Afrodyta z Knidos, Venus Pudica, Afrodyta Kallipygos, Afrodyta Urania)

Aphrodite Pudica Afrodyta z Milos Altes_Museum_-_Aphrodite_Heyl Aphrodite of Cnidus Aphrodite of Menophantos Venus Kallipygos

320px-Turtle_Aphrodite_Ourania

Reliefy i malowidła:

Afrodyta jadąca na łabędziu

Aphrodite riding a swan

Afrodyta, Helena, Parys i Eros

aphrodite helen paris and eros

Venus i Mars, fresk z Pompei

ares_aphrodite

Narodziny Afrodyty, fresk z Pompei

Aphrodite_Anadyomene_from_Pompeii_cropped
W sztuce nowożytnej najczęstsze są jej przedstawienia związane z narodzinami (jako Afrodyta Anadyomene czyli „Afrodyta Wyłaniająca Się z Piany”) i sądem Parysa.

Sandro Boticelli ‘Narodziny Wenus’

800px-Sandro_Botticelli_-_La_nascita_di_Venere_-_Google_Art_Project_-_edited

William Adolphe Bouguereau ‘Narodziny Wenus’

640px-The_Birth_of_Venus_by_William-Adolphe_Bouguereau_(1879)
Najczęściej przypisywanymi jej zwierzętami są gołębie (które wiązano jeszcze z Asztarte), delfiny, żółwie, łabędzie, wróble, kozły i konie. Rośliny z nią powiązane to róże i mirt, a innymi jej rekwizytami są lustro, muszla oraz przepaska.

Continue reading

RECENZJA: TALIA UNIVERSAL GODDESS TAROT MARII CARATTI & ANTONELLI PLATANO

UNIVERSAL GODDESS TAROT (Uniwersalny Tarot Bogiń)

O AUTORKACH

MARIA CARATTI przepowiada przyszłość za pomocą Tarota, run, I Ching oraz kryształowej kuli, zajmuje się też magią, a koncentruje na kulcie Wielkiej Bogini, pogaństwie i czarach. Jest również autorką Wheel of the Year Tarot, Wicca Divination Kit oraz współpracowała przy taliach Secret Forest Tarot i Harmonious Tarot. Mieszka z kotami.

Więcej o niej na jej stronie: http://www.mariacaratti.com/

ANTONELLA PLATANO (‘MagicaAntodalleManidOro“‘ czyli Magiczna Antonella o Złotych Rękach jak nazywa ją Maria Caratti) jest włoską rysowniczką. Urodziła się 12 lutego 1973 w Cuneo, w 1991 ukończyła szkołę plastyczną. Od zawsze pasjonowały ją komixy,  współpracuje z wydawnictwem Sergio Bonelli Editore specjalizującym się w ich tworzeniu (jest współautorką takich tytułów jak Legs Weaver i Nathan Never), pracowała także z innymi wydawnictwami takimi jak San Paolo i Rainbow. Ilustrowała kilka popularnych talii wydawnictwa Lo Scarabeo: Witchy Tarot, Gay Tarot, Tarot of the 78 Doors czy Wheel of the Year Tarot.  Jej ulubionymi technikami artystycznymi są ołówek i tusz. Nie natknęłam się na jej osobistą stronę internetową, ale tutaj znajduje się jej profil w Wikii na temat komixów.

To jest strona talii w wydawnictwie Lo Scarabeo, tutaj znajdują się anglojęzyczne recenzje, a na kanale Marii Caratti można obejrzeć wszystkie karty talii. Na swoim facebookowym profilu Maria Caratti zamieściła m.in. wstępne szkice wykonane przez Antonellę Platano do tej talii.

ZALETY

Przede wszystkim zaletą jest to, że autorki faktycznie zawarły w talii 78 bogiń i nimf z mitów z całego świata, całkiem dobrze dopasowały je do charakteru poszczególnych Arkan, w talii znalazły się i najważniejsze boginie w historii ludzkości, i te prawie zupełnie nieznane, które zmuszają do szukania, buszowania i googlowania. Maria Caratti pisze, że na początku miała pomysł na talię The Ladies of Magic składającą się z około czterdziestu kart i koncentrującą na zagadnieniach związanych Wicca, jednak Piero Alligo, dyrektor artystyczny wydawnictwa Lo Scarabeo, zaproponował jej stworzenie talii Tarota, gdzie do każdego Arkanu przyporządkowana byłaby bogini. Było to prawdziwe wyzwanie wymagające poszukiwań w mitologiach, legendach oraz folklorze całego świata, wyzwanie powiązania mitów, żywiołów i symboli bogini z oryginalnym znaczeniem karty Tarota, o którym wspominałam już przy okazji recenzowania talii The Goddess Tarot.

Większość z wyborów jakie dokonała autorka z powodzeniem łączy ze sobą zarówno mity związane z boginiami jak podstawowe znaczenie danej karty Tarota. Do tych szczególnie udanych mogłabym zaliczyć Atenę jako Cesarza, Afrodytę jako Kochanków, Hekate jako Pustelnika, Arianrhod jako Koło Fortuny, Isztar jako Moc, Kali jako Śmierć, Lilith jako Diabła, Morrigan jako Wieżę i Gaję jako Świat. W Małych Arkanach w znaczenia tarotowe świetnie wpasowują się Psyche (Dwójka Pucharów), Latona (Piątka Pucharów), Maja (Siódemka Pucharów), Kalipso (Ósemka Pucharów), Hestia (Dziesiątka Pucharów), Yemanya (Królowa Pucharów), Saraswati (Król Pucharów), Sif (Piątka Mieczy), Nehalennia (Szóstka Mieczy), Blodeuwedd (Siódemka Mieczy), Fortuna (As Monet), Junona (Królowa Monet) i Lakszmi (Król Monet).

Boginie w większości przypadków przedstawione są w sytuacjach i miejscach zgodnych z tradycją kultury, w której są/były wyznawane i mają charakterystyczne dla siebie atrybuty (z drobnymi wyjątkami, o których poniżej).

Układ oraz nazewnictwo w talii są zapożyczone z tradycyjnego Tarota Marsylskiego (Sprawiedliwość z numerem osiem i Moc jako jedenasta z kolei), autorki zachowały oryginalne nazwy kart z wyjątkiem Koła Fortuny, które tu występuje po prostu jako Koło oraz karty Gwiazdy (ukazane są na niej Plejady, więc nazwa przyjmuje liczbę mnogą).

WADY

Tak jak jako zalety wymieniłam dobrze dopasowane znaczeniowo karty, tak samo mogłabym wymienić te, co do których dopasowania mam poważne zastrzeżenia. Zaczynając od Wielkich Arkan, nie mogę się zgodzić na to by Demeter, bogini ziemi i wegetacji, reprezentowała kartę powiązanego z żywiołem ognia Maga. Sądzę, że znacznie bardziej pasowałaby tu Brigid, pojawiająca się w tej talii jako Król Buław. Zupełnie nie rozumiem przypisania Kuan Yin do karty Królowej Buław. Po pierwsze: kompletnie nie pasuje mi znaczeniowo, a po drugie raczej kojarzy się ją z żywiołem wody, a nie ognia jaki reprezentują Buławy. W opowieściach z nią związanych pojawia się wprawdzie przedstawiony na karcie motyw pożaru, ale to raczej element fabuły, nie charakteryzuje on bohaterki. Naprawdę nie widzę Kuan Yin jako Królowej Buław, jest raczej jej zupełnym przeciwieństwem smirk2. Dopasowałabym do tej karty zupełnie nieobecną w talii Freję. Nie bardzo rozumiem też powody przypisania Flory do prędkiej jak świst strzały Ósemki Buław (szczególnie że w książeczce dołączonej do kart zachęca: Połóż się na trawie i zamknij oczy), tutaj raczej widziałabym Iris (Irydę) dopasowaną w talii akurat do karty Rycerza Buław. Oyę, widziałabym nie jako Pazia Buław, a Rycerza Mieczy (jest tradycyjnie związana z żywiołem powietrza, burzami i wyrażaniem się czyli domeną Mieczy). Nie bardzo rozumiem też co Królowa Nieba Inanna robi na ziemskiej aż do bólu karcie Czwórki Monet.

Pojawia się też problem podstawowy: czy bogini to naprawdę bogini zeby? Co zrobić z postaciami, które nie są jednoznacznie oznaczone w opowieściach jako kobiety? Czy na pewno warto ryzykować umieszczenie ich w talii? O ile w przypadku Lan Tsai Ho (Lan Caihe), jednego/jednej z Ośmiu Nieśmiertelnych, którego/której płeć jest nieustalona, przyporządkowanego/przyporządkowanej do arkanu Głupca może mieć to uzasadnienie (niejednoznaczność, brak ukierunkowania, wiele różnych możliwości, coś z czego może narodzić się wszystko), to w przypadku Akychy (Siódemki Buław) pojawia się problem, bo według dostępnych mi źródeł jest płci męskiej. Na karcie Dziesiątki Buław pojawia się też ciekawy motyw Kajnis/Kajneusa, który z uwagi na mit o niej/nim opowiadający uważam za dobrze dobrany do charakteru tej karty Tarota, tyle tylko że idąc tym tropem w talii mógłby się też pojawić Tejrezjasz.

Niestety, nie jestem tak jak Maria Caratti zachwycona rysunkami Antonelli Platano. Nie podoba mi się ta kreskówkowo – komixowa stylistyka. Z tego co się orientuję to opinie co do talii publikowanych przez wydawnictwo Lo Scarabeo są różne, jest na pewno mnóstwo zwolenników, ale tych mniej zachwyconych też całkiem spora grupa. Wiadomo, de gustibus non disputandum, ale mam prawo przyczepić się także do sposobu przedstawiania bogiń. O ile większość bogiń jest narysowanych zgodnie z tradycją to nie podoba mi się niezgodność ubioru z epoką i cywilizacją na niektórych kartach (najwyraźniejszym przykładem tego trendu są Pandora na Czwórce Kielichów, Nehalennia na Szóstce Mieczy, Rhiannon jako Rycerz Mieczy, Aine jako Rycerz Monet).

pandora

nehalennia1

Rhiannon w Universal Goddess Tarot Marii Caratti&Antonelli Platano

aine

Szczerze powiedziawszy to nie wiem czy to celowy zabieg, czy po prostu pomyłka (chociaż po tak żmudnych przygotowaniach od strony merytorycznej wydaje się to raczej niemożliwe). Może w tej akurat dziedzinie jestem tradycjonalistką, ale po prostu nie odpowiada mi takie podejście, jeżeli oglądam karty bogiń czy serial historyczny to chcę jednak widzieć stroje z danej epoki i cywilizacji a nie rewię mody a la boginie czy pokaz “inspirowany przez” jakąś dynastię. No chyba że chodzi o celowe uwspółcześnienie tak jak w talii Cordelii Brabbs.

WYDANIE

78 kart + 2 dodatkowe, tytułowa i z informacjami o taliach wydawnictwa

książeczka w językach: angielskim, włoskim, hiszpańskim, francuskim i niemieckim ze wstępem autorek, krótkim znaczeniem Wielkich i Małych Arkan oraz rozkładem o nazwie Świątynia

opakowanie

universal goddess tarot

W książeczce dołączonej do talii jako omówienie każdej karty ujęte jest króciutkie przedstawienie każdej bogini w narracji pierwszoosobowej i jej przesłanie zgodne z podstawowym znaczeniem danej karty Tarota.

Rozmiar kart to 12 x 6,5 cm

Koszulkę stanowi podwójny profil kobiecy połączony hexagramem wpisanym w motyw wikkański.

PRZYKŁADOWE KARTY

Atena jako Cesarz

Athena w Universal Goddess Tarot Marii Caratti&Antonelli Platano

Brigid jako Król Buław

Brigid w Universal Goddess Tarot Marii Caratti&Antonelli Platano

Demeter jako Mag

Demeter w Universal Goddess Tarot Marii Caratti&Antonelli Platano

Izyda jako Arcykapłanka

Izyda – Hathor w Universal Goddess Tarot Marii Caratti&Antonelli Platano

Lakszmi jako Król Monet

Lakszmi w Universal Goddess Tarot Marii Caratti&Antonelli Platano

Siódemka Buław

seven of wands

Dziewiątka Pucharów

nine of chalices

Piątka Mieczy

sif1

Siódemka Monet

seven of pentacles

Koszulka

back side of universal goddesss tarot

©2006 Copyright Lo Scarabeo

Wydawca:  Lo Scarabeo

ISBN: 888395523-4

WIELKIE ARKANA

 0. GŁUPIEC – Lan Tsai Ho
1. MAG – Demeter
2. ARCYKAPŁANKA – Izyda
3. CESARZOWA – Asztarte
4. CESARZ – Atena
5. ARCYKAPŁAN – Aditi
6. KOCHANKOWIE – Wenus
7. RYDWAN – Eos
8. SPRAWIEDLIWOŚĆ – Maat
9. PUSTELNIK – Hekate
10. KOŁO – Arianrhod
11. MOC – Isztar
12. WISIELEC – Frigg
13. ŚMIERĆ – Kali
14. UMIARKOWANIE – Anahita
15. DIABEŁ – Lilith
16. WIEŻA – Morrigan
17. GWIAZDY – Plejady
18. KSIĘŻYC – Selene
19. SŁONCE – Amaterasu
20. SĄD – Cerridwen
21. ŚWIAT – Gaja

MAŁE ARKANA

BUŁAWY

As – Bast
Dwójka – Ataentsic
Trójka – Hory
Czwórka – Wielka Biała Bawolica
Piątka – Pele
Szóstka – Andraste
Siódemka – Akycha
Ósemka – Flora
Dziewiątka – Angerona
Dziesiątka – Kajnis
Paź –  Oja/Oya
Rycerz – Iris
Królowa – Kuan Yin
Król – Brigid

PUCHARY

As –  Habondia
Dwójka – Psyche
Trójka – Gracje
Czwórka – Pandora
Piątka – Leto (Latona)
Szóstka – Hina
Siódemka – Maja
Ósemka – Kalipso
Dziewiątka – Nike
Dziesiątka – Hestia
Paź – Hebe
Rycerz – Epona
Królowa – Yemaya
Król – Saraswati

MIECZE

As –  Bellona
Dwójka – Fides
Trójka – Norny
Czwórka – Ch’ang O
Piątka – Sif
Szóstka – Nehalennia
Siódemka – Blodeuwedd
Ósemka – Persefona
Dziewiątka – Ate
Dziesiątka – Sakuntala
Paź –  Diana
Rycerz – Rhiannon
Królowa – Tara
Król – Coatlicue

MONETY

As –  Fortuna
Dwójka – Hemera i Nyx
Trójka – Hesperydy
Czwórka – Inanna
Piątka – Hel
Szóstka – Acca Larentia
Siódemka – Estsanatlehi (Zmieniająca Się Kobieta)
Ósemka – Nu Kua
Dziewiątka – Rosmerta
Dziesiątka – Ben Saiten
Paź – Fulla
Rycerz – Aine
Królowa – Junona
Król –  Lakszmi

RECENZJA: TALIA THE GODDESS TAROT KRIS WALDHERR

THE GODDESS TAROT (Tarot Bogiń)

O AUTORCE

Kris Waldherr jest ilustratorką, pisarką i projektantką. Jej prace wystawiane są w National Museum of Women in the Arts, jest autorką kilku popularnych talii takich jak The Lover’s Path Tarot, The Anubis Oracle i Goddess Inspiration Oracle, a także książek: Doomed Queens, The Book of Goddesses i The Lily Maid. Mieszka w Nowym Jorku wraz z mężem, antropologiem Thomasem Ross Millerem i małą córeczką Theą.

Więcej o niej na jej stronie: http://kriswaldherr.net/main/

ZALETY

Nie jest to stricte talia kart bogiń, co talia inspirowana boginiami. Jej główną zaletą są obrazy Kris Waldherr. Tak jak już wspomniałam w recenzji Goddess Inspiration Cards jej grafiki trafiają do mnie, a talia szalenie podoba mi się wizualnie. Zresztą Goddess Inspiration Cards powstała już po sukcesie Tarota Bogiń jako talia z przesłaniami (tzw. oracle cards – ‘karty  wyroczni’), dla osób które nie są biegłe w odczytywaniu Wielkich i Małych Arkanów.

Oczywiście przy czytaniu rozkładów Tarotem Bogiń natychmiast powstaje pytanie: do czego przywiązywać większą wagę, do pierwotnego znaczenia karty Tarota, czy do mitów o bogini, która ma tę kartę odzwierciedlać? W związku z tym kluczowym jest odpowiednie przypisanie danej bogini do karty Tarota czy to na podstawie mitów, czy symboli, czy też żywiołów. Jest to skomplikowane zadanie, a dużym ograniczeniem jest z pewnością dopasowanie postaci kobiecych do kart typowo męskich. Muszę powiedzieć że Kris Waldherr wyszła z tego w miarę obronną ręką, jedynym co mi nie pasuje jest szalenie kobieca Freja przypisana do karty Cesarza, do tego Arkanu pasuje mi bardziej surowa Atena reprezentująca w talii (co prawda, też nie bez racji) Sprawiedliwość. Nie do końca zgadzam się też z przyporządkowaniem bogini morza do przypisanej do ziemskiego znaku Koziorożca karty Diabła (tu nazwanej Pokusą). Uważam też, że biorąc pod uwagę reprezentowanie karty Sądu przez  Gwenwhwyfar, powinna ona z uwagi na charakter tej bogini (‘majowej królowej’) nosić nazwę Odrodzenie. Dodam też, gwoli wyjaśnienia, że uważam i będę nalegać aby jako pierwotną warstwę interpretacyjną traktować znaczenie danego Arkanu Tarota, a mit związany z boginią jako jego dopełnienie (tym bardziej że warstwa mitologiczna podana jest w książeczce bardziej niż zdawkowo).

Dużym plusem jest to, że można wypróbować talię losując kartę online na tej stronie.

WADY

Talia jest bardzo ciekawa, ale w związku z uprzednio postawionym pytaniem (co było pierwsze? znaczenie karty Tarota czy mity związane z daną boginią?) kłuje w niej w oczy chaos znaczeniowy. Autorka trochę poszła na skróty, ponieważ boginie są obecne tylko w 22 Wielkich Arkanach, natomiast Małe Arkana są odwzorowaniem obrazów z talii Rider -Waite – Smith, a sam układ  zapożyczony jest z kart Alistaira Crowleya. To jest właściwie talia pół-Tarota Bogiń wink3 .

Zresztą na minus zaliczyłabym też odejście od tradycyjnego nazewnictwa, bo np. nazwa karty Frei to Power czyli ‘Władza’, ale też ‘Moc, Siła’, co wzbudza konfuzje z faktyczną kartą Mocy.

Wszystkim czterem dworom Małych Wtajemniczeń Kris Waldherr przypisała patronujące im boginie, postacie na odpowiadających danemu dworowi kartach mają charakterystyczne cechy mieszkańców kraju, w którym bogini była czczona. I tak Pucharom (wbrew tradycji rozpoczynającym cykl Małych Arkan) przypisana jest Wenus, buławom – Freja, mieczom – Izyda, a monetom Lakszmi.

WYDANIE

78 kart + 3 dodatkowe z informacjami o talii

anglojęzyczna książeczka ze wstępem autorki, krótkim znaczeniem Wielkich i Małych Arkan oraz przykładowymi rozkładami (3 Karty + krzyż celtycki) i miejscem na notatki

opakowanie

the goddess tarot

W książeczce dołączonej do talii jako omówienie każdej karty ujęte są:

– nazwa karty

– krótki opis bogini (Wielkie Arkana) lub obrazu na karcie (Małe Arkana)

– znaczenie karty w pozycji prostej

– znaczenie karty w pozycji odwróconej

Rozmiar kart to 12 x 8,5 cm

Koszulkę stanowi motyw ornamentu z złotych liści znajdujący się między poziomymi i pionowymi złotymi liniami na błękitnym tle.

PRZYKŁADOWE KARTY

Atena jako Sprawiedliwość

Atena w The Goddess Tarot Kris Waldherr

Izyda jako Mag

Izyda – Hathor w The Goddess Tarot Kris Waldherr

Lakszmi jako Koło Fortuny

Lakszmi w The Goddess Tarot jako Koło Fortuny

Dziewiątka Buław

9 of staves

Trójka Pucharów

3 of cups

Dwójka Mieczy

2 of swords

Szóstka Monet

6 of coins

Koszulka

back side

Copyright©1997 U.S. Games Systems, Inc.

Wydawca: U.S. Games Systems, Inc.

ISBN: 1-57281-066-1

WIELKIE ARKANA

O POCZĄTKI – Tara
I MAGIA – Izyda
II MĄDROŚĆ – Saraswati
III PŁODNOŚĆ – Estsanatlehi (Changing Woman)
IV WŁADZA – Freja
V TRADYCJA – Junona
VI MIŁOŚĆ – Wenus
VII RUCH – Rhiannon
VIII SPRAWIEDLIWOŚĆ – Atena
IX KONTEMPLACJA – Chang O
X FORTUNA – Lakszmi
XI SIŁA – Oja
XII POŚWIECENIE – Kuan Yin
XIII TRANSFORMACJA – Ukemochi
XIV RÓWNOWAGA – Yemanya
XV POKUSA – Nyai Loro Kidul
XVI OPRESJA – Wawalak
XVII GWIAZDA – Inanna
XVIII KSIĘŻYC – Diana
XIX SŁONCE – (Trzy) Zorze
XX SĄD – Gwenwhwyfar
XXI ŚWIAT – Gaja

RECENZJA: TALIA GODDESS INSPIRATION ORACLE KRIS WALDHERR

GODDESS INSPIRATION ORACLE (Wyrocznia Natchnienia Bogini)

O AUTORCE

Kris Waldherr jest ilustratorką, pisarką i projektanką. Jej prace wystawiane są w National Museum of Women in the Arts, jest autorką kilku popularnych talii takich jak The Goddess Tarot, The Lover’s Path Tarot, The Anubis Oracle, a także książek: Doomed Queens, The Book of Goddesses i The Lily Maid. Mieszka w Nowym Jorku wraz z mężem, antropologiem Thomasem Ross Millerem i małą córeczką Theą.

Więcej o niej na jej stronie: http://kriswaldherr.net/main/

ZALETY

Dla mnie osobiście pierwszą zaletą jest to, że talia ta jest po prostu bardzo przyjemna dla oka. Jeżeli ktoś widział The Goddess Tarot (‘Tarot Bogini’) tej samej autorki to mniej więcej wie jakiej stylistyki może się spodziewać, nie ukrywam, że mnie taka lekko niedbała, trochę umowna i nie do końca dopracowana grafika akurat pasuje, aczkolwiek rozumiem też jeżeli do kogoś te rysunki nie trafiają.

Polecam też dla osób, które cenią oryginalność, jest tu wiele bardziej ‘egzotycznych’ bogiń, których nie znajdziecie w typowych taliach. To wyjątkowo wielokulturowa talia, która naprawdę zawiera bóstwa ze wszystkich stron świata.

Po raz kolejny ogromnym plusem jest dla mnie to, że są tu WYŁĄCZNIE PRAWDZIWE boginie, nie ma karty Marii czy innych chrześcijańskich pseudobogiń. Autorka spogląda na postacie bogiń w sposób uniwersalny, raczej od strony mitologicznej i kulturowej niż wyznaniowej, nie znajdziemy tu żadnych rytuałów, inwokacji czy innych form kultu bogini. Nie ukrywam, że podoba mi się to szerokie spojrzenie, niekoniecznie trzeba być wikkaninem czy wierzyć w konkretne boginie aby używać ich kart.

Autorka sugeruje, że talia jest pomyślana zwłaszcza dla osób pracujących twórczo. Proponuje aby korzystać z niej w chwilach kryzysu związanego z brakiem pomysłów, zadać pytanie w którym kierunku należy ich poszukiwać, a następnie wylosować kartę.

Dużym plusem jest to, że można wypróbować talię losując kartę online na tej stronie.

WADY

To bardzo ciekawa talia, ale osobiście sądzę, że jest zbyt duża, co powoduje powtarzanie się znaczeń i uniemożliwia dokładniejsze przedstawienie bogini. Tak de facto zostaje tylko pół strony na przedstawienie legend, mitów i symboliki związanej z daną boginią, to o wiele za mało, szczególnie że wiele z nich jest niemal nieznana.

kris waldherr booklet

Myślę, że mądrzej byłoby wybrać tylko 40 – 50 kart, ale dopracować warstwę mitologiczno – dywinacyjną. Naprawdę nie ma sensu tworzyć talii bogiń, która jest większa od Tarota! zeby Z drugiej strony jako osoba, która tworzy własną talię rozumiem autorkę, bo kiedy spotyka się boginię, której mitologia zawiera wiele znaczeń, archetypów i symboliki, to ciężko ją odrzucić wink3 .

Ogólnie rzecz biorąc jest to bardzo dobra talia jako dodatek do bardziej klasycznej, której się już używa, początkujący może się w niej pogubić.

Minusem jest znowu strona techniczna, bo pudełko na karty jest mało inteligentnie zrobione (ale za to do kart dodany jest woreczek).

Aha i jeszcze jedno, Fricka jest o wiele bardziej znana pod imieniem bogini Frigg.

WYDANIE

80 kart

anglojęzyczna książka zawierająca informacje na temat tego jak używać kart oraz opisy poszczególnych bogiń

woreczek na karty

pudełko

W książce jako omówienie każdej karty ujęte są:

– imię bogini

– dziedzina w której się specjalizuje

– słowa klucze opisujące boginię

– krótkie podłoże mitologiczne

– afirmacja

box kris waldherr

Rozmiar kart to 11 x 7 cm

Koszulkę stanowi podwójna postać kobieca z szerokimi skrzydłami na żółtym tle ozdobionym spiralami.

PRZYKŁADOWE KARTY

Atena

Atena w Goddess Inspiration Oracle Kris Waldherr

Brigid

brigid6

Demeter

Demeter w Goddess Inspiration Oracle Kris Waldherr

Izyda

Izyda – Hathor w Goddess Inspiration Oracle Kris Waldherr

Lakszmi

Lakszmi w Goddess Inspiration Oracle Kris Waldherr

Koszulka

back side

Goddesses Inspiration Oracle Guide© 2007 by Kris Waldherr

Wydawca: Llewellyn Worldwide, Ltd.

ISBN: 978-0-7387-1167-6

Abeona
Aditi
Aine
Ajysit
Amaterasu
Annapurna
Anuket
Asztarte
Atena
Baba Jaga
Bastet
Benzai-ten
Berchta
Brigit
Changing Woman (
Zmieniająca Się Kobieta)
Chang O
Cimidye
Kybele
Danu
Demeter
Diana
Erda
Erzulie
Fortuna
Freja
Fricka
Gaja
Glispa
Gwenhywfar
Haltia
Hathor
Haumea
Hekate
Heqet
Hera
Hsi Wang Mu
Huchi-Fuchi
Hygeja
Iduna
Inanna
Isamba
Izyda
Juno
Kali Ma
Kishijoten
Kuan Yin
Lakszmi
Lalita
Maja
Maman Brigitte
Mama Quilla
Mojry
Muzy
Mut
Nügua
Nut
Nyai Loro Kidul
Ogboinba
Oszun
Oja
Pajau Yan
Pele
Persefona
Psyche
Rati
Rhiannon
Saci
Saraswati
Sehkmet
Sakti
Sofia
Spider Woman (Kobieta Pająk)
Tara
Tlazolteotl
Ukemochi
Wenus
Xochiquetzal
Yemanja
Zhinu
Zorje

IZYDA (IZIS, ISET, ASET, AUSET)

IZYDA (IZIS, ISET, ASET, AUSET)

Egipska bogini magii, mądrości, odrodzenia, leczenia, władzy, miłości, małżeństwa, macierzyństwa oraz zmarłych. Siostra i żona Ozyrysa, matka Horusa. Jedna z najsłynniejszych i najbardziej wpływowych bogiń nie tylko Egiptu, ale i całego starożytnego Imperium Rzymskiego (a nawet czasów postarożytnych, bo katolicki i prawosławny kult Marii jest w dużej mierze wzorowany na kulcie Izydy). Jej imię oryginalnie brzmiało prawdopodobnie Aset i oznaczało ‘kobieta tronu’*.

O BOGINI

Według większości mitów Izyda jest córką Geba (Ziemi) oraz Nut (Nieba), ich najstarszą córką, urodzoną czwartego dnia interkalacji i siostrą Ozyrysa, Seta oraz Neftydy (Neftys). Tradycja mówi, że Ozyrys poślubił Izydę, a Set Neftydę; pierwsza para reprezentowała bujność oraz płodność przyrody, podczas gdy druga dzikość i bezmiar pustyni. Istnieje wiele legend związanych z dziećmi Geba i Nut, ja skoncentruję się tutaj na najbardziej znanej, opowiadającej o zazdrości Seta względem Ozyrysa, zabójstwie i wskrzeszeniu tego ostatniego.

Zachowało się kilka wersji tego mitu, najbardziej szczegółowo jest on omówiony przez Plutarcha i znany pod łacińską nazwą De Iside et Osiride. W tym omówieniu podstępny Set wydał ucztę na cześć brata, na której pokazał pięknie ozdobioną skrzynię i oznajmił, że ten kto zmieści się w niej idealnie może ją zatrzymać. Próbowało wielu, ale nie zdawali sobie sprawy, że Set już wcześniej zmierzył Ozyrysa podczas snu i skrzynia mogła pasować tylko do jego wymiarów. Kiedy wszedł do niej mąż Izydy, Set zatrzasnął pokrywę, zaplombował ją ołowiem, porwał skrzynię, uniósł i wrzucił do Nilu. Bogini zaczęła szukać trumny, aby godnie pochować męża**, ale bystry nurt rzeki uniósł ją aż do Byblos w Fenicji i osadził na drzewie cedrowym (lub tamaryszku). Izyda sprowadziła skrzynię z powrotem do Egiptu i ukryła w bagnach, jednak Set udał się w nocy na polowanie i odnalazł ją. Wściekły bóg posiekał ciało Ozyrysa na czternaście (w innych wersjach szesnaście lub czterdzieści dwa) kawałki i rozrzucił po całym Egipcie, aby żona nie mogła wyprawić odpowiedniego pogrzebu. Wówczas obydwie siostry, Izyda i Neftyda, zamieniły się w kanie, drapieżne ptaki o bystrym wzroku, i udały na poszukiwania. Odnalazły trzynaście z czternastu części ciała, za wyjątkiem penisa, który połknęła ryba. Izyda, niezrażona tym, stworzyła członek ze złota, złożyła ciało męża z powrotem w całość i z pomocą Anubisa, boga czuwającego nad balsamowaniem, owinęła bandażami nasączonymi żywicą. Z ziemi i śliny najważniejszego bóstwa czyli Amona Ra sama stworzyła kobrę, a następnie udała się do niego i wypuściła nań węża, który go ukąsił. Tylko ja mam antidotum na jego jad– oznajmiła. Dam ci je, jeżeli zdradzisz mi swoje Tajemne Imię. Mądra bogini wiedziała, że jeżeli posiądzie Tajemne Imię to zdobędzie także władzę, jaką miał jego posiadacz i będzie mogła odprawić rytuały związane z przywracaniem życia. Amon Ra nie miał innego wyjścia niż zgodzić się, Izyda za pomocą śpiewu i magii ożywiła Ozyrysa i poczęła z nim (według niektórych wersji za pomocą samego złotego członka) boga Horusa, który urodził się w delcie Nilu. Ponieważ Ozyrys przeszedł bramę śmierci, nie mógł pozostawać w świecie żywych, dlatego stał się władcą Podziemia. Izyda sama zaopiekowała się dzieckiem, chroniąc je przed gniewem Seta, wychowując i przykazując chronić przed wujem ludność Egiptu, a Ozyrys powracał jako duch i uczył syna poprzez rozmowę kim powinien być władca. Po osiągnięciu dorosłości Horus toczył długie walki z Setem, w pewnym momencie o mały włos go nie zabił, ale Izyda stanęła między nimi i nie pozwoliła na to (okaleczyła nawet Horusa, aby Set mógł uciec, ale potem go uzdrowiła). Dopiero po wyścigu łodzi, który wygrał syn Ozyrysa, Set ustąpił mu pola i oddał władzę nad Egiptem.

Jak już samo jej imię mówi Izyda była powiązana z władzą faraonów, reprezentowała ich autorytet w sposób dosłowny (przedstawiano ją z miniaturą tronu na głowie, faraon był dzieckiem Izydy, która obdarowała go tronem). Była to jednak bogini bardzo wszechstronna i uwielbiana przez wszelkie stany: opiekowała się zarówno władcami, szlachtą, bogaczami jak i rzemieślnikami, niewolnikami, grzesznikami i odrzuconymi, upodobała sobie też wspieranie umarłych oraz dzieci. Jest wielokrotnie wspominana w papirusach pogrzebowych najpierw zmarłych władców, a w późniejszych czasach także możnowładców i ludu. Nie tylko opiekuje się faraonem w zaświatach, ale jest także ‘matką czterech synów Horusa’, czwórki bóstw opiekujących się kanopami czyli urnami, gdzie umieszczano organy wyjęte przed mumifikacją, ona sama pilnuje naczynia z wątrobą (Neftys czuwa nad kanopą z płucami, obydwie te boginie przedstawiane są z rozpostartymi ramionami na trumnach pilnując, aby nikt nie naruszał spokoju zmarłego). Izyda jest na malowidłach przedstawiana jako opiekunka, żona lub matka faraona.

Tutaj pokazana jest (razem z Hathor) jak przeprowadza do Krainy Cieni królową Nefertari

Jej kult rozpoczął się prawdopodobnie w Sebennytos co najmniej 3100 p.n.e i szybko rozpowszechnił się w całym Dolnym i Górnym Egipcie, ale szczególnie czczona była w delcie Nilu w sanktuarium Behbeit El-Hagar oraz na wyspie Philae/File (znajdującej się kiedyś w okolicach pierwszej katarakty na Nilu, obecnie po wybudowaniu tamy w Asuanie komplex świątynny przeniesiono do Jeziora Nassera powstałego po zalaniu terenów w okolicach tamy). Według Herodota była jedyną boginią, w którą wierzyli wszyscy Egipcjanie. Ozyrys, Izyda i Horus od momentu Nowego Państwa stanowili Triadę (Trójcę) najważniejszych bóstw Egiptu, która w czasach hellenistycznych uległa zamianie na Serapisa (alexandryjskie bóstwo powstałe po złączeniu wierzeń egipskich i greckich) oraz Harpokratesa (jednego z przedstawień Horusa po hellenizacji), jednak sama bogini zachowała swoją pozycję.

Osiris Isis Horus

Kapłani i kapłanki Izydy byli uważani za uzdrawiaczy, potrafili wytłumaczyć znaczenie snu albo wręcz kontrolować pogodę poprzez splatanie i rozplatanie włosów (stąd węzeł Izis uważany był za magiczny). Kult na wyspie Philae przetrwał aż do 6 wieku naszej ery, do czasów Justyniana, było to ostatnie starożytne sanktuarium w historii, które zostało zniszczone.

Na początku kulty poszczególnych bóstw egipskich były lokalne, ale z czasem zaczęły rozpowszechniać się po całym państwie, a boginie i bogów łączono ze sobą, stąd Izyda zaczęła być utożsamiana z boginią Hathor i mniej więcej od tego momentu popularność zyskuje mit o Ozyrysie oraz jego wskrzeszeniu. Natomiast od czasów hellenistycznych poprzez całą epokę Imperium Rzymskiego kult Izydy rozpowszechnił się daleko poza Egipt, a ona sama stała się jednym z głównych bóstw świata starożytnego. W Rzymie 5 marca obchodzono na jej cześć misteria nazywane Navigium Isidis (dosłownie: Naczynie Izis), gdzie w procesjach niesiono ofiary z mleka i przypraw, a także święte przedmioty jej przypisywane, kwiaty i pochodnie oraz latarnie, towarzyszyły temu obowiązkowo śpiew i muzyka. Popularnym rzymskim świętem były także Isia, które miały miejsce między 28 października a 3/4 listopada. Ich treścią był mit o wskrzeszeniu Ozyrysa, a uczestniczyli w nich zarówno kapłani jak i wyznawcy bogini zrzeszeni w bractwach, które spełniały różne funkcje: pastoforowie nieśli kapliczki bogini w czasie procesji, melaneforowie ubierali czarne szaty, przypominając o bólu Izydy po śmierci Ozyrysa. Cześć oddawali jej wszyscy mieszkańcy Rzymu, łącznie z cesarzami (Kaligula wzniósł dla niej świątynię na Polach Marsowych zwaną Isis Campensis czyli Izydą Polną). O tym jak ważną była boginią, świadczy cytat z księgi Metamorfozy rzymskiego pisarza Apulejusza

Oto prośby twymi, Lucjuszu, ubłagana, przychodzę ja, macierz wszechświata, pani żywiołów wszystkich, praźródło wszechwieków, ja z bóstw największa, ja, cieni podziemnych królowa, spośród niebian pierwsza, ja, której twarz obliczem jest pospólnym bogów i bogiń wszystkich, której skinienie rządzi świetlistymi sklepieniami nieba, uzdrawiającymi tchnieniami oceanów, rozpaczliwym piekieł milczeniem, ja, której jedno jedyne bóstwo cały czci świat we wielorakim kształcie, w różnym obrządku i pod różnorakim imieniem. Tam mnie Frygijczycy, na ziemi pierworodni, Pesynuncką bogów Macierzą zowią, tu Attykowie zasię, na ziemicy swej odwiecznie tubylczy, Minerwą Cekropską, ówdzie Cypryjczykowi morscy Wenerą mienią Pafijską; łucznikowie Kreteńczycy zwą mnie Dianą Diktynną, Sykulowle trójjęzyczni Prozerpiną Stygijską, Eleuzynowie odwieczną Cererą, inni Junoną, Belloną inni, Hekatą tamci, Ramnuzją owi, ci zasię, na których wschodzącego słońca promienie naprzód padają: Etiopowie, Ariowie i prastarą mądrość przechowujący Egipcjanie – właściwymi mnie czczą obrzędami i prawdziwym oznaczają imieniem: Izydy królowej. Przychodzę ulitowawszy się nad twą niedolą – łaskawa przychodzę i miłościwa. Ostaw już płacze i żale, precz wyżeń rozpacz: oto ci już z łaski mej świta dzień wybawienia. Pilnie tedy zważ, co ci rozkażę, i o to się frasuj: Dzień, który noc ta z siebie urodzi, ten dzień od prawieków mojej czci jest poświęceń; tego to dnia – w którym kończą się burze zimowe i układają się pogodnie morzą rozhukane bałwany – na morzu do żeglugi już zdatnym poświęcają mi świeżo na nie spuszczony okręt kapłani moi, początki tegorocznego handlu morskiego pod moją oddając pieczę. Tej uroczystości winieneś czekać z sercem skupionym a nabożnym***.

W epoce hellenistycznej, po podboju Wschodu przez Aleksandra Wielkiego, zaczęto utożsamiać ją z innymi boginiami takimi jak Demeter, Asztarte czy Afrodyta, to wtedy zyskała tytuły, które były z nimi związane czyli Królowej Nieba i Gwiazdy Morza (łacińska Stella Maris, helleńska Pelagia – ‘Morska’, opiekunka żeglarzy i kupców, rozpowszechniających jej kult na całym obszarze śródziemnomorskim; w tej wersji przedstawiano ją z żaglem). Jej świątynie zwane Izydejonami znajdowały się w tak ważnych w ówczesnym świecie miejscach jak Delos, Delfy, Eleusis czy Ateny, ale także w Galii (dzisiejszej Francji), Hiszpanii, Portugalii, Brytanii, Panonii (obszary współczesnych Austrii, Węgier i Bałkanów), Niemczech, Azji Mniejszej, Arabii, a archeologowie znaleźli ślady świadczące o tym, że jej wyznawcy byli liczni w Pompejach i Herkulanum. Kultu bogini zaprzestano dopiero po oficjalnym wprowadzeniu chrześcijaństwa i prześladowaniach pogan.

Ale czy rzeczywiście?

Izyda przedstawiana była jako oddana żona i matka, a kiedy chrześcijaństwo zaczęło zdobywać popularność, kultowi Chrystusa brakowało pierwiastka żeńskiego, co było istotnym mankamentem w świecie, gdzie boskość miała i męskie, i żeńskie oblicze. Aby uzupełnić ów opiekuńczy, czuły element, Marii, matce Jezusa zaczęto nadawać cechy Izydy, często w sposób dosłowny na obrazach i rzeźbach:

Oczywiście, ‘wtajemniczeni’ świetnie zdają sobie z tego sprawę, ale przeciętny chrześcijanin mógłby być mocno zdziwiony tym, że tak naprawdę wierzy w odwieczną egipską boginię pod przebraniem Marii.

Istnieją także inne, pośrednie ale nadal symboliczne powiązania Izydy z chrześcijaństwem poprzez postać Magdaleny i jej uczestnictwo w misterium śmierci Jezusa: to właśnie Magdalenie objawia się on jako pierwszej po zmartwychwstaniu, Izyda opiekuje się kanopą, a Magdalena jest powszechnie przedstawiana z dzbanem. Jako ciekawostkę załączam obraz Giovanniego Cimy Madonna z Dzieciątkiem, św. Janem Chrzcicielem i Marią Magdaleną (ok. 1510, Luwr) gdzie Magdalena nosi węzeł na kształt Tyetu czyli węzła Izis (o nim poniżej).

Madonna z Dzieciątkiem, św. Janem Chrzcicielem i Marią Magdaleną Cimy da Conegliano Magdalene wearing Tyet

Ta bogini całkiem adekwatnie nosiła miano Izydy o Dziesięciu Tysiącach Imion, oto niektóre z nich: Królowa Nieba, Gwiazda Morza, Matka Bogów, Boska Matka, Wielka Pani Magii, Ta Która Jest Wszystkim, Pani Zachodu, Pani Piramidy, Pani Zielonych Zbiorów, Błyszcząca na Niebie, Pani Domu Życia, Pani Prawdy (razem z Neftys), Ideał Tronu, Ta Która Wie Jak Zrobić Dobry Użytek z Serca, Niebiańska Dawczyni Światła, Dawczyni Życia, Pani Słów Mocy, Księżyc Jaśniejący nad Morzem, Ta Która Szuka Sprawiedliwości dla Biednych, Ta Która Szuka Schronienia dla Słabych, Ta Która Szuka Prawości w Ludziach, Ta Która Rodzi Niebiosa i Ziemię, Pani Grobu Ozyrysa, Ta Która Zna Sierotę, Ta Która Zna Czarną Wdowę.

WIZERUNKI, SYMBOLE I ZWIERZĘTA

Zwierzętami ściśle kojarzonymi z Izydą były ptaki drapieżne zwłaszcza jastrząb oraz kania. Jastrząb był związany z władzą, słońcem, wiatrem oraz elementem męskim, kanopa zawierająca wątrobę, którą opiekowała się Izis była zwieńczona wizerunkiem jastrzębia, również jej syn Horus był przedstawiany z głową tego ptaka. Kania jest ptakiem spokrewnionym z jastrzębiami oraz orłami i występującym w całej Europie i na północy Afryki; potrafi wznosić się na duże wysokości, a kiedy młodym zagraża niebezpieczeństwo matka wysyła im sygnał aby udawać martwych, co robią tak skutecznie, że drapieżnik zazwyczaj zostawia i omija je. Cytując wikipedię, kania może atakować agresywnie inne drapieżniki, nawet gdy są od niej większe, aby odebrać im ofiarę. W ten sposób tłumaczy się znajdowane w żołądkach tych ptaków resztki zwierząt, których osobnik tej wielkości nie dałby rady sam złowić. Kania ma słabe nogi, ale bardzo szerokie skrzydła, a jej lot określany jest jako bardzo elegancki (po angielsku słowo kite określa zarówno ‘kanię’ jak i ‘latawiec’).

Roślinami Izydy są lotus, cedr, drzewo sykomory (faraon Totmes III, bratanek Hatszepsut, przedstawiony był jako ssący mleko z drzewa sykomory, które miało pierś, być może to także nawiązanie do imienia jego matki Iset, jednej z żon Totmesa II, noszącej imię tej bogini) oraz róże, które zaczęto przypisywać jej w czasach hellenistycznych prawdopodobnie ze względu na skojarzenie z Afrodytą i jej symbolami. Co ciekawe, zapotrzebowanie na róże do rytuałów i obrzędów było tak ogromne, że przemysł mający dostarczać potrzebnych kwiatów stał się niezwykle opłacalny. Wieniec z kwiatów róż pozostawiano w grobowcach zmarłych jako symbol bogini.

Planetą wiązaną z Ozyrysem i Izydą jest Syriusz (pojawianie się tej gwiazdy w lipcu zapowiadało wylew Nilu, a poprzez to żyzną glebę, obfite zbiory i oddalenie widma głodu), oboje są poprzez ten sam aspekt przybywania i ubywania łączeni z księżycem i cyklem lunarnym. Poprzez utożsamienie z Afrodytą i Asztarte w czasach rzymskich przypisywać jej zaczęto także planetę Wenus.

Z Izydą związany jest także węzeł zwany Tiet, Tyet lub Tet (albo po prostu węzłem Izydy). Jego nazwę tłumaczy się jako dobrobyt lub życie i jest jak widać jest on związany z symbolem ANKH. Węzeł ten przedstawiany jest jako element ubrania bogów i prawdopodobnie nosiły go do szat także kapłanki bogini. Inną nazwą jest krew Izydy, w tym przypadku jest on amuletem pogrzebowym wykonanym na czerwonym drewnie, szkle lub kamieniu i prawdopodobnie reprezentuje magiczną krew menstruacyjną z łona bogini, a co za tym idzie cykl narodzin i odrodzenia (wspomniany jest w 156 wersie Księgi Umarłych: Twoja jest krew, Izydo, twoja jest władza, Izydo, twoja jest magia. Amulet ten ochroni Władcę przed każdym, kto ważyłby się działać przeciw niemu****).

Tak jak już wspomniałam oryginalnie Izis prezentowana była z miniaturą tronu na głowie, tutaj ma jeszcze ze sobą berło zakończone kwiatem, często noszone przez boginie oraz ANKH, symbol wiecznego życia jako opiekunka zmarłych.

Od chwili kiedy utożsamiać zaczęto ją z boginią Hathor, pokazuje się jako matka Horusa, a na jej głowie pojawia się dysk solarny (symbol Ra, którego Hathor oryginalnie była matką) oraz krowie rogi jako reprezentacja obfitości i płodności. Wtedy także zaczyna się przedstawiać ją z przedmiotami symbolizującymi zabawę takimi jak sistrum i naszyjnik menat, które dotąd wiązane były z Hathor. Nad jej czołem pokazuje się także głowa sępa, kojarzona dotąd głównie z boginiami Nekhbet i Mut oraz ureusza (kobry), symbol bogini Wadżet. Wszystkie te boginie były kojarzone w władzą faraonów.

W Księdze Umarłych istnieje przedstawienie Izydy stojącej na dziobie Słonecznej Barki z rozpostartymi ramionami. A oto współczesne wizerunki Izis – Hathor

ZNACZENIE DYWINACYJNE

OSOBA

Osoba utalentowana, wszechstronna, wyedukowana, uniwersalna i niezwykła. Potrafi praktycznie wszystko załatwić i wszystkich przekonać. To ktoś o dużej mądrości życiowej, ale młody duchem niezależnie od wieku. Osoba nie tylko inteligentna, ale i mądra. Ktoś wysoko postawiony, szefowa lub zwierzchniczka, ale także matka. Zawody: lekarz, urzędnik, naukowiec, wynalazca, psycholog, ale zawsze wysoko postawiony lub o dużym dorobku.

RADA

Dla mnie osobiście ta karta o ile nie towarzyszą jej żadne inne ‘ciężkie’ karty, zawsze ma pozytywny wydźwięk.

W sytuacji, o którą pytasz nie ma niczego czego nie dałoby się naprawić.

Zasługujesz na szacunek zarówno od innych ludzi jak sama dla siebie. Wyprostuj się, idź śmiało, nie ustępuj miejsca. Bądź asertywna. Masz prawo czuć siłę i władzę. Nie wierz nikomu, kto postrzega cię jako słabą czy bezbronną.

Nie obawiaj się zmian, zaadoptujesz się do nich lepiej niż przypuszczasz. Wyjazd za granicę jest dla ciebie korzystny.

Nie staraj się zatrzymywać na siłę bliskich ci osób. Nawet jeżeli to ty wydałaś je na świat lub wspierałaś w ciężkich chwilach, to nie znaczy, że masz obowiązek opiekowania się nimi po kres twoich dni. Trzeba wiedzieć kiedy odpuścić.

W negatywie ta karta może pokazywać niemożność załatwienia wszystkiego naraz, trzymanie wielu srok za jeden ogon albo kłopoty z pogodzeniem życia zawodowego z rodzinnym.

Władza. Leczenie. Magia. Misterium. Intuicja. Samoświadomość. Determinacja. Cykliczność. Ogromne Zdolności Adaptacyjne. Uniwersalność. Powracająca Przeszłość. Inwencja. Odwaga. Opieka

W MIŁOŚCI

Jeżeli jesteś w związku: czas odnowy. Relacja wymaga starań, ale dają one satysfakcję emocjonalną. Dojrzała miłość. Głębokie uczucie gdy mija czas zauroczenia.

Jeżeli jesteś samotny/-a: ta karta zapowiada, że na swojej drodze prędzej czy później spotkasz prawdziwą miłość. Samotne macierzyństwo.

W FINANSACH

Czas na naukę, rozwój i dokształcanie się. Masz duży potencjał, którego nie wolno zmarnować. Wskazana ekspansja, poszerzenie obszaru aktywności lub włączenie nowości do oferty. Korzyści płynące zza granicy.

W ZDROWIU

Karta rekonwalescencji i regeneracji. Uwaga na układ krążeniowy. Jeżeli były przeprowadzane badania, warto zrobić je jeszcze raz. Szczególnie narażone części ciała: wątroba.

KARTY

Izyda była być może najważniejszą boginią w całej starożytności, nic więc dziwnego, że pojawia się w praktycznie wszystkich taliach. Trzeba jednak zauważyć, że w żadnej nie pojawia się w swym oryginalnym, tronowym wcieleniu, w większości nosi już atrybuty Hathor.

Zacznę tym razem od talii Tarota i od przyporządkowań: w talii Kris Waldherr Izyda odpowiada Magowi, podczas gdy w talii Marii Caratti&Antonelli Platano przypisano ją do Arcykapłanki. To chyba jedyna taka sytuacja, gdzie zgadzam się z obydwoma zaklasyfikowaniami. Mimo sporych różnic w znaczeniu, akurat ta bogini świetnie wpasowuje się w karty, ma zarówno odwagę, zdolności i chęć działania Maga jak i wiedzę tajemną oraz czułość i opiekuńczość Arcykapłanki. Zresztą sam drugi Wielki Arkan wywodzi się z tradycji Izydy – Hathor (widać to zwłaszcza w talii Rider – Waite – Smith, gdzie nosi jej koronę , także księżyc i morze są z nią kojarzone). A gdyby ktoś zaklasyfikował Izydę jako Cesarzową, to też byłoby to mitologicznie uzasadnione.

Izyda – Hathor jako Mag w The Goddess Tarot oraz w Goddess Inspiration Oracle Kris Waldherr, towarzyszy jej kania/jastrząb, a za nią na ścianie wizerunki Ozyrysa i Horusa

Kreskówkowa Izyda – Hathor jako Arcykapłanka w Universal Goddess Tarot Marii Caratti&Antonelli Platano . Ale za to siedzi na tronie . Nie wiem czy tylko mnie się tak wydaje czy ona mimo swojej kreskówkowości wygląda jak Włoszka? Obydwie autorki pochodzą z Italii, może to autoportret albo przedstawienie mamy, siostry lub koleżanki?

Izyda z tronem, skrzydłami, symbolem ANKH, kanopami oraz Horusem w Oracle of the Goddess Anny Franklin&Paula Masona

Izyda w Oracle of the Goddess Anny Franklin&Paula Masona

Piękne przedstawienie Izydy z Ozyrysem i małym Horusem w talii The Goddess Oracle Hrany Janto&Amy Sophii Marashinsky (według niektórych przekazów Izyda ożywiła Ozyrysa okrywając go skrzydłami)

Izyda – Hathor z podwójnym krzyżem ANKH w talii Goddesses of the New Light Pameli Matthews

Izyda – Hathor z kobrą w The Goddess Wisdom Cards Jill Fairchild, Reginy Schaare & Sandry M. Stanton

Izyda - Hathor w The Goddess Wisdom Cards Jill Fairchild, Reginy Schaare & Sandry M. Stanton

Izyda – Hathor z różami, sistrum, barką słoneczną i morzem w tle w talii The Oracle of the Goddess Gayan Sylvie Winter&Jo Dosé

Niebieskooka Izyda w The Goddess Oracle Deck Thalii Took

Izyda – Hathor w talii Goddess Guidance Oracle Cards Doreen Virtue (obraz autorstwa tego samego Jonathana Earla Bowsera, który namalował Isztar – Kleopatrę http://jonathonart.com/isis.html , na reprodukcji na stronie internetowej widać wyraźnie, że przygląda się jej matka Nut – Niebo)

Izyda w Ascended Masters Oracle Cards Doreen Virtue

Izyda – Hathor w talii Goddess Card Pack Juni Parkhurst stylizowana na współczesne wizerunki

Izyda w Goddess: A New Guide to Feminine Wisdom Rivera Hustona&Patricii Languedoc

Izyda w Goddess: A New Guide to Feminine Wisdom Rivera Hustona&Patricii Languedoc

Izyda w The Goddess Power Pack Cordelii Brabbs

Izyda – Hathor i Ozyrys w Goddesses Knowledge Cards Susan Seddon Boulet&Michaela Babcocka

Bojowo – wojenna Izyda – Hathor prosto z gry fantasy ‘Wskrześ Ozyrysa’  w Goddesses&Sirens Stacey Demarco&Jimmy’ego Mantona

Izyda gościnnie na karcie Ozyrysa w talii Gods&Titans Stacey Demarco& Jimmy’ego Mantona

Bazowałam na anglo- i polskojęzycznej wikipedii oraz następujących stronach

http://www.symbolizm.obrazy-olejne.org/ … trzab/457/ , http://www.thegoddesstree.com/GoddessGa … roject.htm
http://www.nemo.nu/ibisportal/0egyptint … /index.htm
http://www.knotofisis.net/Tiet.html
http://www.path-ways.com/forums/showthread.php?t=80
http://www.thaliatook.com/AMGG/isis.html
http://www.egyptianmyths.net/mythisis.htm

*Polska wersja ‘Izyda’ pochodzi ze zhellenizowanej formy Isis, tak jak w innych językach Bliskiego Wschodu rdzenny egipski nie zaznaczał w pisowni samogłosek, egiptolodzy domyślają się jednak, że jej imię wymawiano albo jako Iset albo Aset, co więcej żeńska końcówka ‘t’ zaczęła z czasem zanikać.

**Należy pamiętać, że według wierzeń starożytnego Egiptu, ciało należało po śmierci zachować w jak najlepszym stanie, aby nie cierpiała dusza, stąd zwyczaj balsamowania zwłok.

*** Fragment Metamorfoz albo Złotego Osła Apulejusza w przekładzie Edwina Jędrkiewicza.

**** W moim tłumaczeniu z angielskiego.

ISZTAR

ISZTAR

Babilońsko – asyryjska bogini miłości, płodności, zmysłowości, sexualności i wojny, córka Anu, siostra Ereszkigal i kochanka Tammuza. Reprezentuje dwa aspekty planety Wenus: jako Gwiazda Poranka przynosi czas miłości, jako Gwiazda Wieczorna sprowadza wojnę. Podobnie jak sumeryjska Inanna i fenicka Asztarte jest Królową Nieba i jej imię najprawdopodobniej właśnie to oznacza.

O BOGINI

Wedle mitów Isztar była córką Anu boga nieba lub Sina/Nanny boga księżyca. Mimo iż miała duży apetyt na mężczyzn, jej miłość nie przynosiła im szczęścia. Gdy próbuje skusić Gilgamesza ten robi jej wymówki, że nie jest wierna, co tak denerwuje Isztar, że skarży się na bohatera swojemu ojcu i żąda by ten ukarał go. Cytuję fragmenty Tabliczki VII z Eposu o Gilgameszu:

Gilgamesz z brudu się obmył, oręż oczyścił, na kark sobie kędziory odgarnął, w czysty strój się odział i kołpak swój królewski włożył. Aż na piękność Gilgamesza sama boska Isztar oczy podniosła:

‘Pójdź do mnie, oblubieńcem mym zostań, nasienia swego użycz mi w darze, bądź mi mężem. Dam ci złoty powóz w burze zaprzęgnięty, będę ci składać hołd.’

Gilgamesz: ‘Lepiej lica swe piękne umaluj i na rojnych ulicach przebywaj. Ciało swe w powabne suknie odziewaj. Niechaj cię tam weźmie ktokolwiek zechce. Tyś koszyk z żarem gasnącym, gdy zimno. Któremu z kochanków swych byłaś wierna? Niechże ci wyliczę gachów twoich. Miłośnika twej piękności w kraju zmarłych zostawiłaś za siebie w okup. Później pasterza kóz kochałaś i w wilka przemieniłaś, że jest przez własnych przyjaciół ścigany, od psów własnych kąsany. Mnie, kochając, tak samo zgubisz.’

Isztar rozgniewała się i tak rzekła do Ana:

‘Ojcze, Gilgamesz obelgę mi zadał, wyliczył wszystkie moje plugastwa. Stwórz mi bykołaka*, by Gilgamesza uśmiercił. Inaczej kraj umarłych otworzę, by umarli żywych objedli.’

Anu: ‘Jeśli bykołaka stworzę, będzie w Uruk 7 lat nieurodzaju, powinnaś więc ziarna dla ludzi nazbierać’.

Isztar: ‘Nasypałam już ziarna dla ludzi, teraz daj mi zemstę na Gilgameszu!’

Runął bykołak na ziemię, od jego chrapnięcia upadło dwustu mężów z Uruku. Złapał Enkidu go za rogi, Gilgamesz za ogon uchwycił. Miecz mu Enkidu w szyję wraził i ubił bykołaka. Serce mu wyrwali, przed Szamaszem położyli i modły uczynili.

Isztar: ‘Jak śmieliście mnie znieważyć i bykołaka ubić?!’

Posłyszał te słowa Enkidu, wyrwał członek bykołaka i twarz jej cisnął.

Enkidu: ‘Obym tylko ciebie mógł tak dostać!’

Nawet bogowie byli bezradni wobec siły Isztar, jeżeli wierzyć Gilgameszowi ów ‘pasterz kóz’ to jej młodzieńcza miłość Tammuz, bóg roślinności, wegetacji i pasterzy, który umarł z jej przyczyny. Prawdopodobnie aby go odzyskać robi to o czym opowiada epos ‘O Zejściu Bogini Isztar do Świata Podziemnego’**. Królowa Nieba musiała udać się do Irkalli, Świata Umarłych, nazywanego w poemacie Ziemią z Której Nie Ma Powrotu. Dumna bogini staje przed strażnikiem bramy i rozkazuje by ten wpuścił ją i poprowadził do jej siostry Ereszkigal, królowej Podziemia.

Strażniku otwórz bramę bym mogła wejść!
Jeśli nie otworzysz mi drzwi bym mogła wejść
Zdemoluję wrota, wyrwę zamek
Wywarzę zawiasy, wyłamię drzwi
Wyprowadzę umarłych do świata żywych
Aż umarli przewyższą liczbą żyjących.

Isztar wprawdzie jest boginią, ale sama należy do świata żywych więc strażnik nie może ot tak, po prostu jej wpuścić. Konsultuje się ze swoją panią, królową Ereszkigal. Ta nakazuje wpuścić Isztar, ale ‘zgodnie ze starożytnym prawem’. Oznacza to, że Isztar musi przejść przez siedem bram i aby zostać przepuszczoną, musi przy każdej zostawić sztukę odzieży lub biżuterii. Kiedy w końcu staje przed Ereszkigal jest naga i wściekła, rzuca się na siostrę, a ta każe swojemu słudze Namtarowi, bóstwu śmierci i zarazy, uwięzić ją i spuścić na nią sześćdziesiąt chorób. To sprawia, że bogini zapada w letarg podobny do śmierci.

Jednak od chwili gdy Isztar przebywa w Świecie Umarłych na ziemi zanika wszelka działalność seksualna, zwierzęta nie łączą się w pary, a ludzie śpią osobno. Oczywiście wywołuje to niepokój bogów na czele z Eą, najważniejszym z nich, któremu o tym co stało się z Isztar donosi posłaniec Papsukal. Mądry Ea tworzy eunucha, któremu nadaje imię Asu – shu – namir i nakazuje udać się do Ereszkigal, by w imieniu najważniejszych bogów żądać bukłaka z wodą życia. Królowej Podziemia wielce się to nie podoba, ale nie może odmówić. Asu – shu – namir wylewa kilka kropel na Isztar i budzi ją do życia. Bogini wraca z powrotem przez siedem bram, odzyskując przy każdej pozostawione tam ubrania oraz biżuterię***.

Postać Tammuza ma wiele podobnych cech do greckiego Adonisa i rozpaczającej za nim Afrodyty (co nie dziwi jeżeli wie się, że kult Afrodyty przybył do Hellady poprzez Cypr ze Wschodu ). Od czasu przesilenia letniego zaczynał się czas opłakiwania Tammuza w krajach Bliskiego Wschodu, od momentu gdy dni stawały się krótsze wierzono, że zstąpił do Podziemia, urządzano mu symboliczny, sześciodniowy pogrzeb i opłakiwano, świadectwa tego rytuału zachowały się nawet w Starym Testamencie: Następnie zaprowadził mnie do przedsionka bramy świątyni Pańskiej, mieszczącej się po stronie północnej, a oto siedziały tam kobiety i opłakiwały Tammuza (Ez 8:14), do tej pory nazwa lipca w języku hebrajskim i irackim dialekcie arabskiego to Tammuz.

Miastami, gdzie kult Isztar najbardziej się rozwijał były Uruk, Niniwa, Aszur i Arbela. Był to kult płodności, dlatego przypisuje się mu zjawisko tzw. prostytucji sakralnej, sama Isztar miała licznych kochanków, a w mitach nie pojawiają się ani jej małżonek, ani dzieci. Herodot opisywał, że każda kobieta w Babilonie raz w życiu udawała się do świątyni Isztar by odbyć stosunek sexualny z mężczyzną, który za to zapłaci. Trzeba jednak pamiętać, że Herodot nie był rzeczywiście obiektywnym obserwatorem i obecnie badacze przyjmują, iż nie był to zwyczaj tak pojmowany i rozpowszechniony jak twierdził podróżnik. Prawdopodobnie jeżeli zwyczaj o którym pisze miał miejsce, to wcale nie musiało chodzić o prostytucję, sam stosunek sexualny był aktem wiary w Isztar. Przyznaje to także sam Stary Testament, gdzie jest rozróżnienie między słowami kedeshah czyli ‘święta/poświęcona kobieta’ żyjąca w świątyni a zonah, oznaczające kobietę uprawiającą sex dla pieniędzy. Co ważne: dopiero religie monoteistyczne wprowadziły lęk przed kobietą, jej ciałem i sexem, dopiero w Starym Testamencie kobieta w dni miesiączki czy po porodzie staje się „nieczysta”, w kultach opartych na cykliczności, rolnictwie i płodności ciało kobiety jest wartością samą w sobie, bo dawało ono nowe życie. Kedeshah miała wysoką pozycję w społeczeństwie, mogła zakładać rodzinę i pełnić inne urzędy. To od religii żydowskiej, potem kontynuowanej przez chrześcijaństwo i islam, zaczyna się zwyczaj, że kapłanem bóstwa może być tylko mężczyzna. Na podstawie badań archeologicznych i kulturowych można przypuszczać, że prawdopodobnie praktykowano zwyczaj świętego małżeństwa (Hieros Gamos) pomiędzy królem Sumeru a arcykapłanką Inanny, co przetrwało do czasów babilońskich, gdy Inannę zaczęto czcić jako Isztar. Nowy król legitymizował swoją władzę spędzając jedną noc w świątyni Inanny podczas dziesiątego dnia Nowego Roku w miesiącu Akitu . Nie zachowały się dokładne opisy tego jak dokładnie wszystko się odbywało, ale było to ‘małżeństwo Ziemi i Nieba’, mające przynieść żyzność i płodność w nadchodzącym roku. Co ciekawe, oprócz wyrażenia kedeshah jako ‘prostytutka’ zostały tłumaczone także inne kobiece tytuły świątynne takie jak qadishtu, entu czy naditu (co najlepsze: naditu zobowiązane były zachować wstrzemięźliwość sexualną ). Wszystkie te kobiety wywodziły się z wyższych klas i miały wysoki status społeczny, prawdopodobnie tylko entu uczestniczyły w rytuałach świętego małżeństwa, ale tak czy inaczej wcale nie wygląda to na prostytucję. Dodatkowo, istnieją przypuszczenia, że zwłaszcza w Arbeli z kultem Isztar łączyło się wieszczenie, szczególnie kobiet, podobnie jak Pytii w helleńskim sanktuarium w Delfach.

Isztar była jednym z czołowych bóstw babilońskich i asyryjskich, dlatego północna brama do miasta Babilon, zbudowana ok. 575 p.n.e przez króla Nabuchodonozora II, nosiła miano Bramy Isztar. Wrota zbudowane były z drewna cedrowego, a sama ściana stworzona z różnego rodzaju cegieł, w tym glazurowanych i ozdobiona kamieniami lapis lazuli oraz wizerunkami lwów, świętych zwierząt Isztar, muąḫuąąu (hybrydy smoka, orła i kota) poświęconych bogowi Mardukowi i turów boga Ardada. Była to brama prowadząca do świątyni Marduka i tamtędy udawały się procesje, przez wiele wieków uważano ją za jeden z siedmiu cudów świata starożytnego aż zastąpiła ją latarnia na wyspie Faros. W latach 1902 – 1914 dzięki pracom wykopaliskowym odtworzono ją i obecnie częściowa rekonstrukcja Bramy Isztar znajduje się w Muzeum Pergamońskim w Berlinie, a w Iraku, w miejscu gdzie była w czasach starożytnych, postawiono jej replikę.

Rekonstrukcja w Berlinie:

Detale z Bramy Isztar oraz dedykacja króla Nabuchodonozora

A tak wyglądała w starożytności

Oryginalne wykopaliska z początku XX w oraz obecna replika w Iraku

I jeszcze kilka pięknych zdjęć o dużej rozdzielczości:

Berlin - Pergamon Museum, Ishtar Tor 1 Berlin - Pergamon Museum, Ishtar Tor 2 Berlin - Pergamon Museum, Ishtar Tor 3

WIZERUNKI, SYMBOLE I ZWIERZĘTA

Zwierzęciem jej poświęconym był lew, jego wizerunek pojawia się na Bramie Isztar. Uważana była też za boską personifikację planety Wenus, tradycyjnie przedstawianą jako ośmiokątna gwiazda. Na wizerunkach, które się zachowały widać ją stojącą na lwach, jako bogini wojny trzymającą broń.

Jako Królowa Nocy

 

ZNACZENIE DYWINACYJNE

OSOBA

Osoba pokazująca się w tej karcie jest silna, pewna siebie, odważna i nie boi się ryzyka. Cechują ją uroda, zmysłowość i pasja, chętnie zawiera nowe znajomości zwłaszcza z mężczyznami. W negatywie jest arogancka, pyszna, rozpieszczona oraz przekonana, że jest ósmym cudem świata i wszystko może, sex traktuje instrumentalnie, w oderwaniu od uczuć.

RADA

Czas wracać do życia i radości. Pozbądź się tego, co trzyma cię w ukryciu, żalu, gniewie, wyrzutach sumienia i wstydzie. Wyciągnij wnioski z błędów, ale nie koncentruj się na nich.

Bądź odważna. Rusz w drogę. Nie zdobędziesz niczego stojąc w miejscu. Zostaw za sobą chaos, jesteś zbyt wiele warta aby w nim tkwić. Nie przyszłaś na świat po to by tkwić w ciemnościach, ale by promieniować. Masz siłę i wiedzę, by wprowadzać zamierzenia w czyn.

Zastanów się jaki masz stosunek do swojego ciała i do sexu. Czy są w Twoim życiu ograniczeniami, czy źródłem radości?

Czas na radość, rozrywkę i romans. Poczuj się dobrze w swoim ciele. Rozwiń skrzydła.

Odwaga. Oddanie. Czas odnowy. Uroda. Sex appeal. Sexualność. Płodność. Połączenie.

Nawet w największych ciemnościach świeci nad tobą gwiazda nadziei.

W MIŁOŚCI

Jeżeli jesteś w związku: poświęcenie lub kompromis aby odzyskać partnera, w przypadku kłótni ta karta radzi, aby samemu wykonać pierwszy krok do zgody.

Jeżeli jesteś samotny/-a: dobry czas na romans, nie na szukanie drugiej połówki. Możliwe, że twoja zmysłowość budzi obawy, bo swoboda sexualna jest kulturowo tolerowana tylko u mężczyzn.

W FINANSACH

Czas działania i wcielania w życie projektów. Ryzyko się opłaci. Uwaga na kłótnie wśród pracowników lub wrogie działania z zewnątrz. Romans w pracy.

W ZDROWIU

Uwaga na wypadki i kontuzje. Sprawdź poziom hormonów. Zagrożenie nadwagą i cukrzycą. Uwaga na zakażenia układu moczowego oraz piasek czy kamienie w nerkach. Nie zapomnij zabezpieczyć się przed chorobami przenoszonymi drogą płciową. Szczególnie narażone części ciała: twarz, szyja, przytarczyca, gardło, nerki, pęcherz, nadnercza, hormony płciowe, układ rozrodczy.

KARTY

Isztar jako Moc w Universal Goddess Tarot Marii Caratti&Antonelli Platano, myślę że to bardzo adekwatne przyporządkowanie.

Piękne przedstawienie Isztar jako Królowej Nieba z koroną z planet i znaków zodiaku w talii Goddesses of the New Light Pameli Matthews

Isztar na tle swojej bramy w The Goddess Wisdom Cards Jill Fairchild, Reginy Schaare & Sandry M. Stanton

Isztar w The Goddess Wisdom Cards Jill Fairchild, Reginy Schaare & Sandry M. Stanton

Isztar w Oracle of the Goddess Anny Franklin&Paula Masona

Isztar w Oracle of the Goddess Anny Franklin&Paula Masona

Obraz w talii Goddess Guidance Oracle Cards Doreen Virtue wykonał Jonathan Earl Bowser, przy czym oryginalnie jest to przedstawienie nie Isztar, a Kleopatry . Całość można podejrzeć tutaj: http://jonathonart.com/cleo.html

Isztar z lwami i ośmiokątną gwiazdą w talii The Oracle of the Goddess Gayan Sylvie Winter&Jo Dosé

Isztar w Irkalli, ale nadal z gwiazdą świecącą nad nią w The Goddess Oracle Deck Thalii Took

Isztar w Goddesses Knowledge Cards Susan Seddon Boulet&Michaela Babcocka

Isztar w Goddess: A New Guide to Feminine Wisdom Rivera Hustona&Patricii Languedoc

Isztar w Goddess: A New Guide to Feminine Wisdom Rivera Hustona&Patricii Languedoc

Na podstawie: Mitu o Zstąpieniu Bogini Isztar do Świata Podziemnego (dostępnego w języku angielskim tutaj: http://www.sacred-texts.com/ane/ishtar.htm, w tekście zamieściłam własne tłumaczenie fragmentu), Eposu o Gilgameszu (dostępnego po polsku tutaj: http://free.of.pl/m/mysticearth/mitolog … amesz.html i w pełnej wersji w formacie pdf http://free.of.pl/m/mysticearth/mitologia/su/gilgamesz.pdf), http://www.themystica.com/mythical-folk … shtar.html , http://www.matrifocus.com/SAM05/spotlight.htm , http://www.matrifocus.com/SAM08/spotlight.htm , http://en.wikipedia.org/wiki/Ishtar , http://en.wikipedia.org/wiki/Sacred_prostitution , http://en.wikipedia.org/wiki/Hieros_gamos , http://www.kchanson.com/ANCDOCS/meso/ishtarins.html , http://www.thaliatook.com/AMGG/ishtar.html, https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10202398764545163&set=p.10202398764545163&type=1

* W ang. Bull of Heaven – ‘Niebiański Byk’

** Istnieją również inne hipotezy dotyczące jej zejścia do świata podziemnego, napiszę o nich w poście o Inannie, postaram się także rozwinąć tam inne wątki związane z Isztar.

*** Oto interpretacja mitu o Isztar z punktu widzenia psychologii jungowskiej, kopiuję z forum W Kręgu Run:

lapis lazuli1

lapis lazuli2

lapis lazuli3

lapis lazuli4

lapis lazuli5

lapis lazuli6

lapis lazuli7

lapis lazuli8

lapis lazuli9