Tag Archives: snopek

KORA PERSEFONA (PROZERPINA)

KORA PERSEFONA (PROZERPINA)

Helleńska bogini Podziemia, wegetacji i zmiany pór roku, opiekunka dusz zmarłych, córka Demeter i Zeusa, żona Hadesa. Mit o jej porwaniu wyjaśniał zmianę pór roku i był podstawą misteriów eleuzyńskich. Jej pierwsze imię, Kore, oznacza ‘młodą dziewczynę, dziewicę’, jej drugie imię wywodzi się prawdopodobnie z języka obcego Hellenom, jedną z możliwych etymologii jest perein phonon oznaczający ‘przynosić, powodować śmierć’.

O BOGINI

Mit o porwaniu Kory przytaczany był już w poście o Demeter, dlatego pozwolę sobie tylko go po prostu stamtąd zacytować:

Kora jako jeszcze młodziutka dziewczyna w słoneczny dzień bawiła się wraz z nimfami na łące. Matka pozwoliła jej pleść wianki z wszystkich kwiatów poza poświęconym bogom podziemia narcyzem. Niestety, Kora niepomna przestróg matki zerwała akurat ten kwiat, co sprawiło, że nad łąką zaległa ciemność, a w pobliżu otworzyła się ziemia, z której jadąc na rydwanie zaprzężonym w czarne konie wyłonił się Hades, bóg podziemia, porwał Korę i wywiózł do swojego królestwa. Wszystko odbyło się tak szybko, że nikt nie zdążył zareagować ani nawet zauważyć, kiedy zniknęła córka Demeter z wyjątkiem nimfy wodnej Kyane, która słysząc krzyk przyjaciółki próbowała ją ratować.  Nie zdążyła jednak, jeden z pędzących rumaków kopnął w ramię ją tak, że mogła tylko rozmasowywać bolące miejsce i płakać za Korą. Przerażona Demeter szukała wszędzie córki, jednak nie zdawała sobie sprawy, że Zeus, ojciec Kory, obiecał ją Hadesowi za żonę, nie informując przy tym matki ani nie prosząc jej o zgodę. Demeter chodziła i szukała córki bez ustanku, a gdy o wszystkim się dowiedziała (czy to od Hekate bogini nocy i czarów, czy od Heliosa boga słońca widzącego wszystko co dzieje się na świecie), w wielkim gniewie rzuciła klątwę na ziemię, by ta nie rodziła plonów dopóki córka nie zostanie jej oddana. Zakłóciło to porządek świata i ludzie skarżyli się, że zboża oraz inne rośliny wysychają, więc nie będzie można zebrać plonów i nastanie głód. Zeus nie miał innego wyjścia jak zwrócić córkę matce. Jednak dziewczynę skuszono w Podziemiu do tego by zjadła kilka ziarenek granatu,  a to sprawiło, że już na zawsze miała należeć do tego miejsca. Ostatecznie zawarto kompromis: jedną trzecią roku Kora (zwana od tego momentu Persefoną) miała spędzać w podziemiu z mężem, a dwie trzecie z matką na powierzchni. W ten sposób tłumaczyli sobie Hellenowie zmianę pór roku: zimą ziemia smuciła się wraz z Demeter, że jej córki nie ma, a wiosną i latem, kiedy ta powracała, z radości wypuszczała listki i kazała kwitnąć kwiatom.

Jest to pierwsze i najbardziej znaczące pojawienie się Kory Persefony w mitologii helleńskiej, ale nie ostatnie. Już jako małżonka Hadesa pojawia się w wielu mitach, w których bohater musi zejść do Podziemia. Wzruszona pieśnią Orfeusza namawia męża by zwrócił mu jego żonę Eurydike i pomaga Heraklesowi wypełnić dwunastą pracę polegającą na spętaniu Cerbera strażnika Podziemia. Czasem chcąc nie chcąc jest wciągana w intrygę tak jak wtedy gdy jeden z herosów, Pejritoos, towarzysz Tezeusza postanowił porwać Korę Persefonę Hadesowi z zemsty za śmierć jego własnej żony Hippodamei. Plan nie wypalił, obaj zostali uwięzieni w Hadesie i przytwierdzeni łańcuchami do skały. Tezeusza wyzwolił z kaźni Herakles, ale Pejritoos musiał dalej pozostać przykuty na wieczność.

Kora Persefona uczestniczyła także w sporze z Afrodytą o Adonisa. Według podań Adonis był nieślubnym dzieckiem królewny Myrry, która rozgniewała Afrodytę, a ta za karę wzbudziła w niej występną miłość do własnego ojca. Udało się jej oszukać go i spędzić z nim kilka nocy, ale gdy sprawa wyszła na jaw, rozzłoszczony król porwał nóż i zaczął ją ścigać. Uciekając przed jego furią, błagała bogów o ratunek, a ci przemienili ją w drzewo, które wzięło swoją nazwę od jej imienia. Po dziewięciu miesiącach kora pękła i z pnia drzewa wyszedł na świat chłopiec. Afrodyta zamknęła dziecko w skrzyni i powierzyła opiece Kory Persefony, jednak bogini Podziemia zakochała się w młodym Adonisie i postanowiła nie wypuszczać go z Hadesu, co wywołało złość Afrodyty. Spór musiał rozstrzygać Zeus, który orzekł, że jedną trzecią roku Adonis ma spędzać z Afrodytą, jedną trzecią z Korą Persefoną, a resztę czasu gdzie sam zechce. Według innej wersji młodzieniec zginął od kłów dzika, w którego zamienił się zazdrosny o boginię piękna Ares, a rozpacz Afrodyty była tak wielka, że Zeus pozwolił by Adonis wracał wiosną i latem do niej, jednak jesień i zimę musiał spędzać w Hadesie.

W większości wersji małżeństwo Kory Persefony i Hadesa pozostawało bezdzietne*, jednak niektóre podania wskazują ją jako matkę Zagreusa/Iakchosa /Dionizosa (z Zeusem).

Zstępowanie bóstwa do podziemia było popularnym w starożytności sposobem tłumaczenia przemienności pór roku, na Bliskim Wschodzie podobny motyw pojawia się w mitach o Attisie (patrz post o Kybele) czy Ozyrysie (post o Izydzie), motyw porwania młodej dziewczyny do Podziemia jest także obecny w opowieści o Ereszkigal (patrz mit o Isztar). Wynika stąd oraz z pozostałości archeologicznych, że kult agrarny Demeter i Kory Persefony był jednym z najstarszych w Helladzie i że miał miejsce jeszcze przed tym jak panteon zapełnili bogowie olimpijscy, być może przybył do Hellady z innych krajów (Hellenowie zapisywali imię ‘Persefona’ na wiele sposobów, co może sugerować, że sami nie potrafili go wymówić, a zatem musiało pochodzić z języka prehelleńskiego albo było zapożyczeniem z innego języka). O jego początkach świadczą tabliczki z około 1400 – 1200 r. p.n.e. znalezione w Pylos, gdzie pojawia się prawdopodobnie najstarsza forma jej imienia Preswa, była też najwyraźniej czczona na minojskiej Krecie. Podobnie jak w Egipcie najstarsze bóstwa wiązane były ściśle z przyrodą i często pokazywane jako postacie pół – ludzkie, pół – zwierzęce (pozostałością tego w mitologii są właśnie kreteński Minotaur, centaury, satyrowie, trytony, syreny** itd.); w świątyni Despojny w Mykenach odkryto wizerunek przedstawiający postacie identyfikowane jako Demeter i Kora Persefona lub ich kapłanki noszące maski zwierzęce co wskazuje na starożytność wierzeń ich dotyczących. Na Krecie kulty agrarne na początku nie zawierały wizerunku bóstw (podobnie jak najstarsze formy kultu Wielkiej Matki Kybele), które w przeważającej większości były kobiece, a same obrzędy zawierały w sobie taniec, potrząsanie drzewami i oddawanie czci kamieniom (prawdopodobnie meteorytom). Istnieją też przesłanki, że Kora Persefona była identyfikowana z jeszcze starszymi boginiami takimi jak Despojna czy Ariadna. Wykopaliska na miejscach świątyń sugerują, że miejsca kultu były usytuowane niedaleko źródeł i że płonął w nich stale ogień.

Córka Demeter była zarówno boginią podziemia (jako Persefona) jak i wegetacji (jako Kora). Jako symbol odrodzenia i nieśmiertelności była przedstawiana na sarkofagach. Oprócz misteriów eleuzyńskich Kora Persefona była czczona samodzielnie w świątyniach usytuowanych w Koryncie, Megarze i Sparcie. W Arkadii była czczona pod imieniem Despojna („Pani, Władczyni Domu”), ponadto innymi popularnymi przydomkami były te, które prezentowały ją w jak najkorzystniejszym świetle, by zyskać jej życzliwość: Hagne („Czysta”, pierwotnie było to imię nimfy źródlanej), Melindia lub Melinoia („Miodowa”), Melivia, Melitodes, Aristi Tchonia („Najlepsza z Bóstw Podziemia”). W aspekcie bogini wegetacji była nazywana Kore Soteira („Zbawicielka”), Neotera („Młodsza”), etc., bardzo często pojawia się wraz z matką jako Dwie Boginie (Demeter nazywa się Starszą, a Korę Młodszą) w Eleusis, Wielkie Boginie i Panie, Władczynie, Mistrzynie w Arkadii, Karpophoroi („Przynoszące Owoce”) w Tegei i Thesmophoroi („Dawczynie Praw”) w czasie festiwalu Thesmoforii.

Kult Demeter oraz Kory Persefony miał wiele lokalnych odmian, ale najważniejszym obrzędem były oczywiście obchodzone jesienią misteria eleuzyńskie. Koncentrowały się one na nieśmiertelności życia i dawały nadzieję na dobry los dla wtajemniczanych (prawdopodobnie wierzono, że po śmierci trafiali do najlepszej części Hadesu nazywanej Elizjum). Misteria dzieliły się na Mniejsze (obchodzone co roku) i Większe (obchodzone co 5 lat, piętnastego dnia miesiąca boedromion czyli na przełomie sierpnia i września, trwały dziesięć dni), a warunkiem uczestnictwa w nich było jedynie „nieskalanie przelaną krwią”, były otwarte także dla kobiet i niewolników. Istniało kilka stopni inicjacji, tylko osoby o najwyższym poziomie wtajemniczenia wiedziały co kryły w sobie kiste, poświęcona skrzynia i kalathos, kosz z zamkniętą pokrywą (istnieją domniemania, że przedmiotami tymi były złoty wąż, jajo, fallusa i nasiona poświęcone Demeter.

Nie wiadomo jak dokładnie wyglądały misteria „od środka”, bo zdradzenie tajemnicy karane było śmiercią, ale pozostały opisy publicznego świętowania. W Atenach Większe Misteria zaczynały się od przyniesienia świętych przedmiotów do Eleusionu, świątyni u podnóża Akropolis 14 boedromionu, następny dzień był czasem Agyrmos (zgromadzenia), kiedy kapłani ogłaszali początek świąt i składali ofiarę. 16-tego dnia miesiąca następowały rytuały oczyszczenia w morzu w okolicach portu Faleron, a 17-tego rozpoczynały się Epidauria, uroczystości ku czci Asklepiosa boga uzdrawiania, podczas którego symbolicznie wchodził on w mury miasta wraz z córką Hygieją boginią higieny i w procesji wchodził do Eleusionu (był to tak zwany „festiwal w festiwalu”). 19-tego od cmentarza Kerameikos ruszała procesja do Eleusis wzdłuż Hierá Hodós (Świętej Drogi), podczas której uczestnicy kołysali gałązkami bakchoi, a w pewnym momencie zaczynali wykrzykiwać sprośności aby upamiętnić Baubo (Iambe), starszą kobietę rozweselającą podczas żałoby Demeter poprzez podnoszenie spódnicy i opowiadanie pikantnych kawałów; wykrzykiwano również “Íakch’, O Íakche!” ku czci Iakchosa. Po dotarciu do Eleusis następował dzień postu mającego przypominać o głodzie Demeter, gdy szukała córki, napojem jaki wtedy spożywano był kykeon zrobiony z jęczmienia i mięty polej. 20-tego i 21-go przychodził czas na właściwe uroczystości w Telestrionie, wielkim przedsionku („Przedsionku Wtajemniczeń”) do którego wchodzili mający dostąpić wtajemniczenia, do Anaktoronu („Pałacu”) wstęp mieli tylko kapłani, ponieważ przechowywane były tam święte przedmioty. Przed wejściem do Telestrionu adepci musieli wymówić słowa „Pościłem, piłem kykeon, wziąłem z kiste (pudełka), a po pracy z tym, odłożyłem z powrotem do kalathos (koszyka)”. Na początku napełniane były dwa specjalne naczynia, jedno z nich opróżniano następnie kierunkiem do zachodu, drugie do wschodu, a wierni patrzyli na niebo i na ziemię zaklinając deszcz użyźniający ziemię. Przypominano opowieść o uprowadzeniu Kory w trzech odsłonach, najpierw zejście, następnie poszukiwania, a na końcu wejście i połączenie z matką. Na palenisku wyświęcano „boskie dziecko” (patrz post o Demeter i mit o Triptolemosie), a punktem obchodów dla najbardziej wtajemniczonych było ścinanie w milczeniu snopka zboża symbolizującego odnowę życia po śmierci. Zakończeniem festiwalu była Pannychis, całonocna uczta połączona z tańcem i ogólnym weseleniem się, a także ofiara z byka i uczczenie pamięci zmarłych poprzez libację następnego dnia.

Cyceron tak pisał o tych obrzędach: Sądzę, że twoim Atenom zawdzięczamy wiele odkryć niezwykłych i prawdziwie boskich. Nie ma tam jednak nic lepszego od misteriów, dzięki którym dzikość i życiowy bezwład ustąpiły prawdziwemu człowieczeństwu i łagodności. Misteria nazywane są początkiem, więc poznaliśmy życie od podstaw; umiemy teraz nie tylko żyć radośnie, lecz także umierać z nadzieją. (O prawie, Księga II, XIV, 36)

Innymi obchodami były Thesmoforie, festiwal obchodzony w całej Helladzie 11 – 13 miesiąca pyanepsion (października), kiedy zamężne kobiety wychodziły swobodnie z domów*** i uczestniczyły w obrzędach, w których mogły brać udział tylko one. Niewiele wiadomo na temat tych świąt z bardzo prostej przyczyny: uczestniczyły w nich tylko zamężne kobiety, a one nie pisały kronik. Wiemy jednak, że pierwszego dnia odbywały się procesje, drugi dzień był czasem jedzenia granatów, żałoby i często wygaszonego ognia, a trzeci poświęcony był nieznanej w szerszej mitologii Kalligenei, bogini „pięknych narodzin”. Zachowały się też przekazy o tym, że w wąwozach oraz rozpadlinach nocą składano w ofierze świnie i wydobywano szczątki zwierząt z poprzedniego roku, które następnie składano na ołtarzu, mieszano z nasionami i zasiewano. W koloniach helleńskich w Italii (tzw. Magna Grecia) oraz na Peloponezie obchodzono także Anthesforia, święto kwiatów i zbóż.

Starożytni Rzymianie przejęli kult Kory Persefony z helleńskich kolonii założonych w południowej Italii oraz Sycylii, w lokalnym dialekcie nosiła imię Proserpine i tą wersję przyjęto na Półwyspie Apenińskim. Co ciekawe w jednym z tych miast Lokroj (obecnie Locri) była czczona jako patronka małżeństw, co zazwyczaj było domeną Junony (Hery), dzieci były polecane jej opiece, a panny przynosiły swoje szaty przed ślubem jako wota. Właśnie z Lokroj pochodzi popularne przedstawienie Kory Persefony oraz Hadesa w otoczeniu symbolicznych roślin i zwierząt.

W V w p.n.e Empedokles, poeta, filozof i uzdrowiciel, twórca koncepcji czterech żywiołów powiązał Korę Persefonę pod imieniem Nestis z żywiołem (w jego dziele z korzeniem, dopiero Platon użył jako pierwszy wyrażenia „żywioł”) wody: Wysłuchaj najpierw o czterech korzeniach wszystkiego: jaśniejącym Zeusie, dającej życie Herze, Ajdoneusie i Nestis zwilżającej łzami śmiertelne źródła. Empedokles używa przydomka Nestis i nie wymienia prawdziwego imienia, które od czasów starożytnych było tabu, aby niepotrzebnie nie wywoływać królowej umarłych w rozmowie (w hymnach homeryckich poeta odnosi się do niej jako do Królowej Cieni).

WIZERUNKI, SYMBOLE I ZWIERZĘTA

Typ najstarszej rzeźby helleńskiej nosi nazwę kore, według niektórych hipotez przedstawiają one córkę Demeter.

Ponadto Kora Persefona prezentowana była jako siedząca na tronie majestatyczna królowa Podziemia z berłem i pudełkiem liknon służącym do oddzielania ziaren od plew, a także z owocami i snopkami zbóż.

ZNACZENIE DYWINACYJNE

 OSOBA

Młoda dziewczyna, nastolatka. Ktoś po nagłych lub ciężkich przeżyciach. Osoba niedojrzała psychicznie, ktoś kto był obarczony zbyt dużą odpowiedzialnością w zbyt młodym wieku, kto zgorzkniał przez złe doświadczenia i złe wspomnienia z dzieciństwa lub kogo zaufanie zostało ciężko zawiedzone. W negatywie osoba, która ma syndrom ofiary i zbyt mało pewności siebie oraz dojrzałości, aby stawić czoła problemom.

RADA

Potrzebna jest przede wszystkim cierpliwość. Ta karta pokazuje trudne dojrzewanie i naukę kompromisów. Niczego nie da się przyspieszyć. Zostaw sprawy swojemu biegowi. Daj czasowi czas. Co zasiałeś, to zbierzesz. Na początku będziesz musiał włożyć w plany wiele wysiłku, nagroda przyjdzie potem. Wszystko ulega prędzej czy później zmianie.

Dla mnie osobiście karta Kory Persefony jest ściśle powiązana z runą Jera.

Cierpliwość. Dojrzewanie. Zbiory, plony, obfitość, dostatek, urodzaj. Odrodzenie. Początek lub koniec cyklu. Zły czas, zbytni pośpiech, kiepskie plany, działanie na oślep. Mały plon, strata, niedostatek. Interwencja w naturalny cykl. Możliwa podróż, ale nie dla przyjemności, a wymuszona przez okoliczności. Trauma. Porzucenie. Kompromis. Nieuchronność. Silny wpływ matki. Wiedza tajemna, ezoteryka.

 W MIŁOŚCI

 Jeżeli jesteś w związku: niedojrzałość do stałego i dorosłego związku. Potrzebne kompromisy i cierpliwość. Chowanie się przed problemami. Małżeństwo w zbyt młodym wieku, być może w jakiś sposób wymuszone. Bezdzietność. Silny wpływ matki. Chłodny emocjonalnie lub manipulujący partner.

Jeżeli jesteś samotny/-a: niedojrzałość do stałego i dorosłego związku. Silny wpływ matki. Zalecana jest cierpliwość i nie wiązanie się z kimś tylko po to, aby nie być singlem.

 W FINANSACH

 Podróż wymuszona przez okoliczności. Rozpoczynanie lub kończenie etapu w pracy zawodowej. Biznes zakładający zmienność przychodów w zależności od czasu lub pory roku. Zawieszenie działalności. Również czas zbierania profitów.

 W ZDROWIU

Płodność i prawidłowy cykl u kobiety. Ciąża i udany, naturalny poród. Terapia ograniczająca się do podawania leków. Dieta wegetariańska, makrobiotyczna lub oparta na warzywach, owocach i zbożach. Zdolności regeneracyjne. Regularnie wykonywane badania okresowe. Lenistwo, niewłaściwa dieta, niedobory, problemy z cholesterolem i otyłość. Zaburzenia w cyklu u kobiet. Zaniedbanie regularnych badań. Jedzenie w pośpiechu. Szczególnie narażone części ciała: układ pokarmowy (zwłaszcza żołądek, okrężnica, jelito cienkie i jelito grube)

KARTY

Kora Persefona w Goddesses of the New Light Pameli Matthews

 

Kora Persephone z Demeter w The Goddess Wisdom Cards Jill Fairchild, Reginy Schaare & Sandry M. Stanton

Kora Persephone w The Goddess Wisdom Cards Jill Fairchild, Reginy Schaare & Sandry M. Stanton

Kora Persefona (oraz Hades i Cerber) w Ancient Feminine Wisdom Kay Stevenson&Briana Clarka

 

Kora Persefona w The Goddess Oracle Deck Thalii Took

 

Kora Persefona w Goddess Card Pack Juni Parkhurst

 

Kora Persefona w Goddess Inspiration Oracle Kris Waldherr

 

Kora Persefona w Goddesses Knowledge Cards Susan Seddon Boulet&Michaela Babcocka

Kora Persefona w Mythic Oracle Carisy Mellado&Michele-lee Phelan

 

Kora Persefona w Goddesses&Sirens Stacey Demarco&Jimmy’ego Mantona

 

Kora Persefona jako 8 Mieczy w Universal Goddess Tarot Marii Caratti&Antonelli Platano

Na podstawie Mitów Greków i Rzymian Wandy Markowskiej, Słownika Mitologii Greckiej i Rzymskiej Pierre Grimala, Mitów Greckich Roberta Gravesa oraz Wikipedii  i http://www.webwinds.com/myth/elemental.htm

* Wydaje się być logicznym, że bóstwo związane ze śmiercią samo nie mogło mieć potomstwa. W Egipcie bóg pustyni i śmierci Set był bezpłodny, a jego żona Neftyda pragnąc dziecka poczęła je z ich bratem Ozyrysem (co być może było przyczyną nienawiści Seta względem Ozyrysa).

** Trzymam się znaczeniowo mitologii i jako ‘panny morskie’ rozumiem pół – kobiety, pół – ryby, a jako ‘syreny’ pół – kobiety, pół – ptaki.

 *** W Helladzie kobiety nie uczestniczyły w życiu publicznym

DEMETER (CERES)

DEMETER (CERES)

Helleńska bogini zasiewu, uprawiania i zbierania oraz cyklu narodzin – śmierci – odrodzenia. Córka Kronosa i Rhei, ich drugie z kolei dziecko, siostra Zeusa, matka ich córki Kory Persefony. Kiedy potomkowie Kronosa przejęli władzę nad światem, jej przypadło zadanie opieki nad ziemią i pilnowanie aby była żyzna i płodna. Demeter była boginią gruntów uprawnych, a zwłaszcza zbóż, to ona nauczyła ludzi jak uprawiać zboża i wypiekać z nich chleb, a także tego jak hodować warzywa i owoce. Jej imię prawdopodobnie wywodzi się ze słów ‘deus/dyeus’ i ‘meter’, które złożone razem oznaczają boginię – matkę, boską matkę. W Rzymie czczoną ją jako Ceres.

O BOGINI

Kult Demeter był jednym z najstarszych w świecie helleńskim, jej imię wspomina się razem z Korą i Posejdonem na tabliczkach w Pylos datowanych na około 1400-1200 p.n.e (‘dwie panie&król’). Podejrzewa się także, że była jedną z Potrójnych Bogiń jako Matka razem z Korą (Panną) i Hekate (Staruszką). Demeter była nieodłącznie związana z postacią Kory, swojej córki z Zeusem, często tę parę określa się jako dwie boginie

Kora jako jeszcze młodziutka dziewczyna w słoneczny dzień bawiła się wraz z nimfami na łące. Matka pozwoliła jej pleść wianki z wszystkich kwiatów poza poświęconym bogom podziemia narcyzem. Niestety, Kora niepomna przestróg matki zerwała akurat ten kwiat, co sprawiło, że nad łąką zaległa ciemność, a w pobliżu otworzyła się ziemia, z której jadąc na rydwanie zaprzężonym w czarne konie wyłonił się Hades, bóg podziemia, porwał Korę i wywiózł do swojego królestwa. Wszystko odbyło się tak szybko, że nikt nie zdążył zareagować ani nawet zauważyć, kiedy zniknęła córka Demeter z wyjątkiem nimfy wodnej Kyane, która słysząc krzyk przyjaciółki próbowała ją ratować.  Nie zdążyła jednak, jeden z pędzących rumaków kopnął w ramię ją tak, że mogła tylko rozmasowywać bolące miejsce i płakać za Korą. Przerażona Demeter szukała wszędzie córki, jednak nie zdawała sobie sprawy, że Zeus, ojciec Kory, obiecał ją Hadesowi za żonę, nie informując przy tym matki ani nie prosząc jej o zgodę. Demeter chodziła i szukała córki bez ustanku, a gdy o wszystkim się dowiedziała (czy to od Hekate bogini nocy i czarów, czy od Heliosa boga słońca widzącego wszystko co dzieje się na świecie), w wielkim gniewie rzuciła klątwę na ziemię, by ta nie rodziła plonów dopóki córka nie zostanie jej oddana. Zakłóciło to porządek świata i ludzie skarżyli się, że zboża oraz inne rośliny wysychają, więc nie będzie można zebrać plonów i nastanie głód. Zeus nie miał innego wyjścia jak zwrócić córkę matce. Jednak dziewczynę skuszono w Podziemiu do tego by zjadła kilka ziarenek granatu,  a to sprawiło, że już na zawsze miała należeć do tego miejsca. Ostatecznie zawarto kompromis: jedną trzecią roku Kora (zwana od tego momentu Persefoną) miała spędzać w podziemiu z mężem, a dwie trzecie z matką na powierzchni. W ten sposób tłumaczyli sobie Hellenowie zmianę pór roku: zimą ziemia smuciła się wraz z Demeter, że jej córki nie ma, a wiosną i latem, kiedy ta powracała, z radości wypuszczała listki i kazała kwitnąć kwiatom.

Miejscem poświęconym Demeter oraz jej córce było Eleusis  i to właśnie tam ku czci jej i Persefony odbywały się misteria eleuzyjskie, przez ponad 2 tysiące lat jedno z najważniejszych form kultu w całej Helladzie. Nie wiadomo dokładnie jak przebiegały, ale prawdopodobnie koncentrowały się na płodności i odrodzeniu (być może używano specyfików opartych na maku, podaję za dr Clarissą Pinkolą Estes), a niektóre symbole zostały przejęte przez chrześcijaństwo (przyjmowanie chleba czy picie wina, także święto Matki Boskiej Zielnej). Uważa się również, że pierwsza litera jej imienia (Delta w greckim alfabecie) oddaje kształt kobiecego łona i co za tym idzie jest symbolem życia, pokonania śmierci oraz rozkoszy.  

Demeter nie pojawia się często w eposach, ale oprócz historii o Korze jest wspomniana w kilku innych mitach m.in. w opowieści o Tantalu, królu Frygii, który zaprosił bogów olimpijskich na ucztę i podał im ciało syna aby sprawdzić czy rozpoznają jakie to mięso.  Demeter była tak pogrążona w żalu po utracie Kory, że zjadła kawałek, ale natychmiast zwymiotowała, gdy zorientowała się co połknęła. W innym micie uganiał się za nią Posejdon, ale zaloty brata były jej tak bardzo nie w smak, że przyjęła formę klaczy, aby uniknąć jakiegokolwiek kontaktu z nim. Posejdon ją jednak odnalazł i przyjął kształt ogiera, aby ją pokryć. Demeter wpadła w furię i udała się nad rzekę, aby zmyć z siebie gniew. Po jakimś czasie urodziła córkę Despojnę (Panią Domu), której imienia nie wolno było wymawiać oraz konia Ariona o czarnej grzywie i ogonie. Podczas wesela Kadmosa i Harmonii wypiła zbyt dużo wina i przespała się z Jazjonem w zaoranej bruździe, co zaowocowało później narodzinami syna Plutosa (albo w innej wersji bliźniąt Plutosa&Filomeusa, niektórzy dorzucają jeszcze jednego syna o imieniu Korybas). Jednak zazdrony Zeus zabił Jazjona piorunem (lub też Posejdon zamienił go w zająca).

Uważa się także, że poprzez jej przydomek Thesmosphoros (dosłownie Nadająca Zwyczaje) Demeter jest związana ze świętością małżeństwa i z prawami religijnymi w najdawniejszych czasach. Bogini miała także swój mściwy aspekt jako Demeter Erinys.

Osobiście bardzo lubię ją za nieustępliwość, pogodny charakter i życzliwość wobec ludzi: nikomu ze śmiertelników nie zaszkodziła, była do nich przywiązana, a nawet jednemu z nich pragnęła podarować nieśmiertelność (kiedy odmówiła opieki nad ziemią po porwaniu Kory, trafiła na dwór królewski w Eleusis i przyjąwszy ludzką postać piastowała księcia Demofonta/Triptolemosa, pewnego wieczoru chcąc uczynić chłopca nieśmiertelnym zanurzyła go w świętym ogniu, jednak rytuał przerwała matka chłopca; za to właśnie on został jako pierwszy wtajemniczony przez boginię w misteria eleuzyjskie).

WIZERUNKI, SYMBOLE I ZWIERZĘTA

Atrybutami Demeter były kłos, narcyz (Kora trafiła do Hadesu po zerwaniu narcyza) i mak oraz snopek zboża i sierp lub pług, ulubionym ptakiem – żuraw, a jako ofiarę zazwyczaj składano jej maciorę. Przedstawiano ją zazwyczaj w pozycji siedzącej, trzymającą pochodnię (bo z pochodniami szukała córki dniem i nocą) lub też z wężami albo jako jadącą rydwanem zaprzężonym w konie.

Była także tradycyjnie związana z końmi, jednym z aspektów jej kultu była Aganippe (Nocna-Klacz, Klacz Która Litościwie Niszczy), uskrzydlona czarna klacz, a niektóre figury przedstawiały ją z głową klaczy, której grzywę stanowią węże, trzymającą delfina w jednej ręce i gołębia w drugiej.

ZNACZENIE DYWINACYJNE

OSOBA

Osoba pokazująca się w tej karcie głównie koncentruje się na rodzinie i domu. Bardzo ważne są dla niej potrzeby materialne dzieci. W negatywie jej życie toczy się dookoła dzieci, jest nadopiekuńcza i nie pozwala dzieciom dorosnąć.

RADA

To czas na to, żeby zająć się rodziną czy to na poziomie materialnym, czy emocjonalnym. Okaż uczucie tym, których kochasz. Być może przeżywasz rozdzielenie z dzieckiem. Dzieci są dla ciebie bardzo ważne. Pomagaj im, ale nie staraj się żyć ich życiem. Wszyscy muszą kiedyś dorosnąć.

Jeżeli rozważasz założenie rodziny, ta karta potwierdza, że to dobry wybór.

W swoim negatywnym aspekcie karta Demeter mówi o problemach rodzinnych, dotyczących zwłaszcza dzieci oraz sytuacji, gdzie drogi rodziców i potomstwa zaczynają się rozchodzić, a także problemów materialnych.

Matka. Dojrzałość. Możliwa ciąża. Poród. Prawo naturalne. Małżeństwo. Obfitość. Opieka. Pomoc. Podróż. Kontakt z naturą.

W MIŁOŚCI

Jeżeli jesteś w związku: ta karta sugeruje, że masz dużą potrzebę zrealizowania się w macierzyństwie, jeżeli nie masz jeszcze dzieci to wewnętrzne pragnienie opieki nad dzieckiem będzie narastało. Jeżeli masz dzieci, ta karta może sugerować, że koncentrujesz się na nich, a zaniedbujesz partnera/-kę. Małżeństwo.

Jeżeli jesteś samotny/-a: twoja silna więź z matką może przeszkadzać w utrzymaniu zdrowego i długotrwałego związku. Ta karta może także sugerować, że bardziej niż na relacji z drugą osobą zależy ci na dziecku. Samotne wychowanie dziecka.

W FINANSACH

Inwestycje w ziemię lub giełdowe. Twoje przedsiębiorstwo przechodzi restrukturyzację. Profity zdobyte dzięki sekretnej wiedzy. Moment niepewności.

W ZDROWIU

Czas zmienić dietę. Jedz więcej nieprzetworzonej, naturalnej żywności takiej jak warzywa, owoce i pełne ziarna. Niedobór składników odżywczych. Bezsenność i problemy ze snem. Napięcie emocjonalne. Szczególnie narażone części ciała: układ trawienny.

KARTY

Demeter jest jedną z najpopularniejszych bogiń i pojawia się w niemal wszystkich taliach, z jakimi miałam do czynienia.

Demeter w The Goddess Oracle Hrany Janto&Amy Sophii Marashinsky, piękny obraz pełen symboli związanych z Demeter i Korą Persefoną

Bardzo macierzyńska Demeter w Goddesses of the New Light Pameli Matthews

Klasyczne przedstawienie Demeter w Ancient Feminine Wisdom Kay Stevenson&Briana Clarka

Demeter w Oracle of the Goddess Anny Franklin&Paula Masona

Demeter w Oracle of the Goddess Anny Franklin&Paula Masona

Demeter (razem z Korą Persefoną jako Dwie Boginie) w The Goddess Wisdom Cards Jill Fairchild, Reginy Schaare & Sandry M. Stanton

Demeter w The Goddess Wisdom Cards Jill Fairchild, Reginy Schaare & Sandry M. Stanton

Demeter…

…i Ceres w Goddess Card Pack Juni Parkhurst (autorka popełniła straszne faux pas i nikt jej nie poprawił: Ceres NIE była grecką, ale rzymską boginią…po co w ogóle robić rozróżnienie między Demeter a Ceres jeżeli sprawia to wrażenie jakby obydwie wywodziły się z tego samego kraju??? ale przyznaję, że podoba mi się pomysł z przedstawieniem Demeter jako ciężarnej)

Radosna i zapewne witająca powracającą córkę Demeter w Goddess Inspiration Oracle Kris Waldherr

Przypominająca nastolatkę Demeter w The Oracle of the Goddess Gayan Sylvie Winter&Jo Dosé

Demeter z włosami jak kłosy zboża w The Goddess Oracle Deck Thalii Took (jako Ceres)

Demeter w Goddesses Knowledge Cards Susan Seddon Boulet&Michaela Babcocka

Demeter jako Mag w Universal Goddess Tarot Marii Caratti&Antonelli Platano, nie mogę się zgodzić z takim przyporządkowaniem, ponieważ karta Maga, pierwszy z Wielkich Arkanów, jest tradycyjnie wiązany z żywiołem ognia oraz energią Merkurego podczas Demeter zdecydowanie reprezentuje żywioł ziemi

Dwie karty Demeter w stylu przypominającym serial o Xenie i Herkulesie w Mythic Oracle Carisy Mellado&Michele-lee Phelan (pierwsza karta nazywa się ‘Żniwa’, druga ‘Matka’)

Na podstawie Mitów Greków i Rzymian Wandy Markowskiej, Słownika Mitologii Greckiej i Rzymskiej Pierre Grimala, Mitów Greckich Roberta Gravesa oraz Wikipedii  i http://www.pantheon.org/articles/e/eleusis.html.

LAKSZMI

LAKSZMI

 

Hinduska bogini obfitości, bogactwa, pomyślności pod względem materialnym i duchowym, płodności, szczodrości, szczęśliwego trafu, splendoru, światła, mądrości i odwagi, wcielenie żeńskiej energii Śakti i uosobienie piękna, wdzięku oraz gracji. Nazywana jest także Mahalakshmi, a jej imię w pełnej formie oznacza ‘Ta Której Celem Jest Pocieszanie Ludzkości’. Nazywana jest także Śri, Padma, Thirumagal albo Gunas. Niektóre wierzenia hinduistyczne takie jak Sri Vaishnava uznają ją za Iswarigm sarva bhootanam czyli najwyższe bóstwo, a nie tylko boginię bogactwa.

O BOGINI

Lakszmi pojawiła się na świecie w czasie Samudry Manthan czyli wyprawy w celu ubijania Oceanu Mleka. Na początku zarówno Dewowie (bogowie) jak i Asurowie (demony) byli istotami śmiertelnymi, a ponieważ wszyscy pragnęli nieśmiertelności po walkach postanowili się zawrzeć rozejm i wspólnie ubić Kshirsagar – Ocean Mleka, z którego nektar o nazwie amrita (soma) obdarzał nieśmiertelnością i wieczną młodością. Jako „maselnica” posłużyła im góra Mandara oraz Vasuki król węży, Dewowie stanęli po jednej stronie, Asurowie po drugiej i zaczęli kręcić. Podczas ubijania z oceanu wyłoniło się czternaście cennych podmiotów, m.in. Kamadhenu, boska krowa spełniająca życzenia, siedmiogłowy koń, Kaustubha, najcenniejszy klejnot świata noszony potem przez Wisznu, Parijat, drzewo które nigdy nie przestawało kwitnąć, Varuni bogini wina, księżyc, słońce, a na końcu Lakszmi. Jej pojawienie się oszołomiło wszystkich i zdekoncentrowało szeregi Asurów. Według tradycji trzymała w ręce kwiat lotosu lub też wyłoniła się z płatków lotosu, dlatego nazywa się ją Padmą. Zakochał się w niej od razu bóg Wisznu i wkrótce poślubił, Lakszmi towarzyszy mu we wszelkich wcieleniach.

Lakshmi uważana jest za śakti Wisznu czyli jego żeńską siłę. Lakszmi obdarza swoich wyznawców dobrobytem, daje łut szczęścia i chroni ich przed wszelką nędzą oraz zmartwieniami wywołanymi przez sprawy finansowe. Jest pośredniczką między Wisznu swoim małżonkiem a ludźmi, opiekunką która wpływa na los, łagodzi spory i jest przystępniejsza niż jej mąż, dlatego Hindusi zwracają się do niego poprzez Lakshmi (przypomina w tym chrześcijańską Marię). Jest także personifikacją duchowej energii Kundalini, a także uważa się ją za Matkę Wszechświata.

Trzeba zauważyć, że w hinduizmie kładzie się nacisk na to, że bogactwo i obfitość dotyczą nie tylko sfery materialnej, ale i duchowej, a sfery te są ze sobą powiązane. Boskość Lakszmi przejawia się w bogactwach świata materialnego, do którego Hindusi zaliczają Sławę, Wiedzę, Odwagę, Siłę, Zwycięstwo, Dzieci, Waleczność, Złoto, Klejnoty, Ziarno, Szczęście, Błogość, Inteligencję, Piękno, Wyższe Cele, Myślenie o Wyższych Sprawach oraz Głęboką Medytację, Moralność, Etykę, Dobre Zdrowie, Długie Życie i wszelkie inne przykłady dobrobytu. Wyróżnia się Aszta Lakszmi czyli osiem mniejszych manifestacji bogini (Adi Lakszmi, Dhana Lakszmi, Dhanya Lakszmi, Gaja Lakszmi, Santana Lakszmi, Veera Lakszmi, Vijaya Lakszmi, Vidya Lakszmi), które reprezentowane są przez tzw. gwiazdę Lakszmi:

Z tego względu gdy moneta spadnie na ziemię lub dotknie stopy następują przeprosiny za pomocą gestu prawej ręki, osoba przepraszająca najpierw dotyka monety opuszkiem palca, a następnie przykłada go do czoła (ten gest nazywany jest on Pranāma, podobnie czyni się z książkami, które są manifestacją bogini Saraswati).

Inną ziemską manifestacją Lakszmi jest krowa. Bydło uważa się za przejaw bogactwa w wielu religiach, nie tylko w hinduizmie, jest otaczane szczególnym kultem także w religiach buddyjskiej, zoroastriańskiej, a także wielu europejskich, krowa była szanowana i w starożytnym Egipcie, i Helladzie, i Rzymie, pojawia się także jako centrum mitu o tworzeniu świata w plemionach germańskich (Audhumla). Osoby znające się na runach na pewno zauważą, że znakiem rozpoczynającym futhark jest Fehu powiązany znaczeniowo z bydłem, a im ktoś miał więcej bydła tym bardziej był uważany za bogatego. W hinduizmie cytuje się słowa Kriszny mówiącego, Ojcze, bogini Lakszmi zawsze pozostaje w sercach krów.

Lakszmi warunkuje przetrwanie życia, bo bez niej nie byłoby plonów, powietrza ani potomstwa, dlatego nosi przydomek pranadayini („dostarczająca energii niezbędnej do życia”). Poprzez to Lakszmi może być utożsamiana z helleńską Demeter jako boginią wegetacji i siły życia, jedna z legend Lakshmi Puran(a) przypomina tę związaną z porwaniem Kory. Shriya kobieta z najniższej kasty była tak oddana bogini, że ta odwiedziła ją osobiście co wywołało gniew boga Balabhadry, który zabronił Lakszmi wstępu do świątyni. Boginię zasmuciło takie postępowanie i szukając schronienia udała się do swojego ojca. Jednak kiedy odeszła, ze świątyni zniknęło wszelkie bogactwo oraz obfitość, a Balabhadra musiał żebrać o jedzenie. Dopiero wtedy zrozumiał co narobił, przybył do Lakszmi, przeprosił za swój błąd i poprosił ją aby wróciła do świątyni, co też uczyniła.

Hindusi czczą ją codziennie, ale miesiącem szczególnie jej poświęconym jest październik, kiedy podczas Diwali czyli Festiwalu Świateł zgodnie z tradycją na zewnątrz domu wystawia się małe lampki oliwne, aby Lakszmi pobłogosławiła domostwo. Składa się jej także ofiarę z jedzenia i słodyczy, modli się i śpiewa litanię złożoną z jej 108 imion, według powszechnych wierzeń Lakszmi schodzi w tę noc na ziemię w towarzystwie sowy, usuwa biedę, stagnację oraz lenistwo i obsypuje bogactwem. Jest to szczególny dzień dla wyznawców hinduizmu, obdarzają się oni nawzajem prezentami i grają w rozmaite gry hazardowe, bo Lakszmi uważana jest za tą, która zsyła dobry los. Jest ona czczona w czasie pełni w miesiącu Aswina (wrzesień – październik) w stanie Orisa na wschodzie Indii. Jest to święto Sharad Purnima (lub Kumar Purnima, purnima oznacza pełnię księżyca), jedno z najważniejszych i najbardziej popularnych w całym stanie, trwa od jednego do dziesięciu dni, w czasie których ozdabia się figury bogini, tańczy i śpiewa. Dzieci otrzymują w prezencie nowe ubrania, dziewczęta przygotowują rankiem ofiary z jedzenia dla słońca, poszczą cały dzień, a wieczorem gdy wzejdzie księżyc zjadają je po odprawieniu rytuałów. Podobno święto wyzwala tyle radości i pozytywnej energii, że uczestniczą w nim również osoby nie wyznające hinduizmu. Również w miesiącu zbioru plonów Mrigashirsha (grudzień – styczeń) składa się jej podziękowania podczas festiwalu Manabasa Gurubara (nazywanego także Lakshmi Puja), w każdy czwartek domy są ozdabiane kwiatami i girlandami, a na schodach maluje się stopy tak jakby Lakshmi weszła do domu. Wszelkie rytuały wykonywane są przez panią domu, bogini poświęca się ryż, który następnie jest spożywany przez domowników, a wieczorem opowiada się legendę Lakshmi Puran(a). To także czas zakończenia roku handlowego, w miejscach związanych z obrotem towarem zakłada się i święci księgi handlowe.

Zgodnie z tradycją przypisane są jej czakry splotu słonecznego i serca.

WIZERUNKI, SYMBOLE I ZWIERZĘTA

Lakshmi tradycyjnie przypisywany jest lotos i dlatego ma wiele przydomków z nim związanych (Mieszkająca w Lotosie, Nosząca Girlandy z Lotosu, Ta Której Twarz Jest Tak Piękna Jak Lotos itd.). Kwiat ten symbolizuje siłę i płodność roślin, jako że według mitologii świat stale odradza się z lotosu znajdującego się na pępku Wisznu. Zwierzęciem jej poświęconym jest krowa, a w wizerunkach Lakszmi charakterystycznym motywem są także dwa słonie, które jej towarzyszą. Innym przypisywanym jej zwierzęciem jest sowa (symbolizuje królewskość, bystry wzrok oraz inteligencję), zarówno sowa jak i słoń są jej wahana czyli dosłownie wierzchowcami, zwierzętami utożsamianymi z danym bóstwem (tak jak np. tygrys i lew przypisywane są Durdze).

Na obrazach Lakshmi siedzi lub stoi na lotosie, jest uśmiechnięta i spokojna, ma na sobie szatę albo w kolorze czerwonym (symbolizującym stałą aktywność) albo złotym (oznaczającym spełnienie), zazwyczaj ma też na sobie złotą biżuterię oraz złotą koronę z rubinami, długie, pofalowane ciemne włosy i cerę o złotym odcieniu. Z jej dłoni albo wysypują się monety, albo są one ułożone w mudry, albo trzyma naczynie ze złotem lub snopek (zazwyczaj ma 4 ramiona).

ZNACZENIE DYWINACYJNE

OSOBA

Osoba ciepła, twórcza, opiekuńcza, energiczna i radosna, przyciągająca do siebie ludzi, piękna wewnątrz i na zewnątrz. Ktoś kto zupełnie znienacka pojawia się w naszym życiu aby nam pomóc i zaraża nas optymizmem oraz chęcią życia. Ktoś przy kim czujemy się radośnie i swobodnie. W negatywie to ktoś kto nie ma energii Lakszmi czyli narzekający, skąpy, surowy, nakładający sam na siebie ograniczenia, koncentrujący się na negatywach, ubogi niekoniecznie materialnie, ale duchowo.

Zawody: wszelkie profesje związane z obrotem pieniądza, przetwórstwem i rolnictwem, nauczyciel/-ka, opiekun/-ka, psycholog/-żka, osoby związane z grami losowymi.

RADA

Bogactwo ma zarówno przejaw materialny jak i duchowy. Do tego pierwszego należą przedmioty, do drugiego zdrowie, optymizm, przyjaźń, odwaga etc. Nawet mając mało przedmiotów możesz nadal być bogatym, bo jeżeli nie brakuje ci kapitału mentalnego i duchowego to zawsze możesz je zdobyć, a same przedmioty na dłuższą metę nie dają szczęścia. Bogactwo może przejawiać się poprzez jakość życia: satysfakcjonującą pracę, kochającego partnera, przynoszące radość dzieci, dobre zdrowie, czas wolny, oddanych przyjaciół etc. Bogactwo oparte na przedmiotach nigdy nie ma dosyć i ciągle domaga się zaspokojenia.

Zastanów się jaki masz stosunek do pieniądza. Moneta jest symbolem, który ludzie przyjęli jako wyznacznik wartości i sposób wymiany dóbr, jest też przejawem obfitości warunkującej życie jaką obdarzają cię Siły Wyższe. Tak długo jak pamiętasz, że pieniądze to środek, a nie cel, nie ma potrzeby odczuwać wstydu czy innych negatywnych emocji z powodu posiadania ich. Pieniądz to też energia, która przyciąga podobną sobie: jeżeli koncentrujesz się na jego braku to raczej się nie pojawią dodatkowe, jeżeli będziesz myśleć, że niczego ci zabraknie to programujesz w ten sposób swoją podświadomość, a ta ma większy wpływ na twoje działanie niż przypuszczasz. Otwarty na obfitość umysł nie gwarantuje jeszcze wielu zer na koncie, ale zamykanie się przez obawy i lęk na pewno nie przyciągną pomyślności oraz bogactwa. Uwolnij się od myślenia skoncentrowanego na braku, nie jest to jednorazowa czynność tylko długofalowy proces.

Bądź odpowiedzialnym za to co masz. Pilnuj rozsądnej równowagi między gromadzeniem a wydawaniem, ale też pamiętaj, że nawet mając niewielkie dochody możesz dużo dawać innym poprzez swoją mądrość, zaangażowanie czy chociażby uśmiech i życzliwość. Powitaj w swoim życiu bogactwo we wszelkiej formie.

Powodzenie pod względem materialnym wcale nie music oznaczać bycia płytkim czy mało uduchowionym.

Dbaj i troszcz się o swoje bogactwo, bo źle użyte sprowadzi na ciebie kłopoty.

DZIĘKUJ ZA KAŻDY PRZEJAW BOGACTWA W TWOIM ŻYCIU

(Zazwyczaj nie podaję wizualizacji, ale samo przedstawienie bogini Lakszmi aż prosi się o wyobrażanie sobie jak obsypuje cię monetami, a z lotosu na którym stoi promieniuje światło, które uspokaja i przepełnia cię spokojem).

W MIŁOŚCI

Jeżeli jesteś w związku: dobra karta na pytanie o małżeństwo i potomstwo, może oznaczać ciążę. Dobry partner życiowy, przy którym rozkwitamy. W negatywie skąpiec i ktoś kto nie lubi okazywać uczuć.

Jeżeli jesteś samotny/-a: nowy partner może pojawić się w twoim życiu zupełnie niespodziewanie, warto dać mu szansę.

W FINANSACH

W większości przypadków to pozytywna karta jeżeli chodzi o finanse. Sugeruje obrót pieniędzmi lub inwestycje.

W ZDROWIU

Dobry stan zdrowia. Nadmiar lub niedobór składnika w organizmie. Zagrożenie nadwagą. Uważaj na poziom cholesterolu.

KARTY

Lakszmi w The Goddess Oracle Hrany Janto&Amy Sophii Marashinsky

Lakszmi w Goddesses of the New Light Pameli Matthews

Lakszmi w The Goddess Oracle Deck Thalii Took

Lakszmi w The Goddess Wisdom Cards Jill Fairchild, Reginy Schaare & Sandry M. Stanton

Lakszmi w The Goddess Wisdom Cards Jill Fairchild, Reginy Schaare & Sandry M. Stanton

Lakszmi w Oracle of the Goddess Anny Franklin&Paula Masona

Lakszmi w Oracle of the Goddess Anny Franklin&Paula Masona

Lakszmi w The Goddess Tarot jako Koło Fortuny…

…i Goddess Inspiration Oracle Kris Waldherr

Lakszmi w Universal Goddess Tarot Marii Caratti&Antonelli Platano jako Król Monet

Lakszmi w Goddess Guidance Oracle Cards….

i Ascended Masters Oracle Cards Doreen Virtue

Lakszmi w The Oracle of the Goddess Gayan Sylvie Winter&Jo Dosé

Lakszmi w Goddess Card Pack Juni Parkhurst

Lakszmi z Wisznu w Goddesse&Sirens Stacey Demarco&Jimmy’ego Mantona

Lakszmi w The Goddess Power Pack Cordelii Brabbs

Na podstawie: http://jyotish.yogamaya.pl/index.php?op … Itemid=104
http://en.wikipedia.org/wiki/Cattle_in_religion

A żeby jeszcze przybliżyć energię Lakszmi proponuję lekturę dwóch artykułów, bo dobrze oddają jej sens:

http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,53664,10886817,Zachwyt_nad_falda_spodni.html?as=1&startsz=x

i

http://ezoter.pl/artykul,824,Op%C5%82aca-si%C4%99-dobrze-my%C5%9Ble%C4%87,1.aspx