Tag Archives: nowe państwo egipskie

MAAT

MAAT

Egipska bogini kosmicznego porządku, sprawiedliwości, mądrości, prawa, prawdy, równowagi, harmonii i moralności. To ona pilnowała ruchu gwiazd, zmiany pór roku itd., wszelkiego porządku na ziemi i w niebie. Wierzenia egipskie mówiły, że Ra bóg Słońca zaczął tworzyć dopiero od momentu gdy zastąpił Isfet (Chaos) swoją córką Maat, zaś faraon miał pilnować aby pozostawała ona w tym miejscu. Jej imię było zapisywane również jako: Ma’at, Māt, Maae’t lub Mayet i prawdopodobnie oznaczało właśnie Prawda, Prawdomówność.

O BOGINI

Najwcześniejsze zapiski wymieniające tę boginię datują się na okres Starego Królestwa (ponad 2300 lat temu). Wprawdzie jest przedstawiana personalnie jako postać, ale w gruncie rzeczy symbolizowała wierzenia Egipcjan w to, że wszechświat jest logiczny i uporządkowany, a wszelkie zakłócenia w jego funkcjonowaniu są wywoływane przez ludzi. Maat była gwarancją porządku w Egipcie, reprezentowała kosmiczną harmonię, która miała miejsce gdy respektowane były prawa i zwyczaje. Egipcjanie wierzyli w wewnętrzną równowagę i jedność w świecie dlatego wszelkie zakłócenia mogły wywołać z powrotem Chaos i stanowić zagrożenie zarówno dla jednostek jak i dla państwa, dotyczyło to wszelkich aspektów życia czy to władzy, czy handlu, czy zmiany pór roku, czy ruchu planet, czy ceremonii religijnych, czy zawieranych umów, czy też uczciwości i prawdomówności w życiu codziennym (dlatego jeżeli np. opóźniał się wylew Nilu Egipcjanie traktowali to jako gniew bogów, a faraon nie szanujący dotychczasowych zwyczajów jako kapłan Maat mógł stanowić zagrożenie dla całego kraju, vide przypadek Echnatona, który notabene oddawał jej szczególną cześć*). W związku z tym liczyły się umiejętności wysławiania i zapisywania, bezstronność i sprawiedliwość społeczna (w jednym z textów cytowane są słowa Stwórcy o tym, że stworzył ludzi równymi, Maat wzywa bogatych do opieki nad słabszymi, nie exploatowania robotników przy budowie grobów, ochrony wdów i sierot). Maat wiązała wszystko we Wszechświecie w jedną nierozerwalną całość: świat, państwo i jednostki. Maat stanowi coś co nazywamy duchem prawa, a nie ścisłymi przepisami, sędziowie nosili jej podobiznę, aby pamiętać o czynieniu sprawiedliwości. Co ciekawe: kiedy Egipt został podbity najpierw przez Alexandra Wielkiego, a potem przez Rzymian, prawo egipskie przez jakiś czas współistniało z prawami najeźdźców, ale potem zostało przez nie wyparte (i tak np. kobiety które według prawa egipskiego mogły działać niezależnie od mężczyzn i posiadać własne dobra zostały tych praw pozbawione).

Na początku Maat istniała jako samodzielna bogini, w późniejszych czasach, kiedy bóstwa żeńskie i męskie połączono w wierzeniach w pary, Maat została żoną Thotha, boga pisma i w ten sposób stała się patronką skrybów. Skrybowie pełnili ważną rolę w Egipcie, ponieważ ich umiejętności czytania i pisania były niezbędne w funkcjonowaniu państwa, zachowało się wiele textów nakazującym im żyć w zgodzie z prawami Maat. Niektóre przekazy mówią, że Maat i Thoth stworzyli Ogdoadę czyli osiem bóstw czczonych w Hermopolis (więcej o nich tutaj). Maat i Thoth byli przedstawiani razem z bogiem słońca Re płynąc po niebie jego statkiem.

W wierzeniach Maat jest obecna przy sądzie nad duszą. Po śmierci zmarły wędrował do Duat, Świata Podziemnego, gdzie jego serce (Egipcjanie uważali, że dusza człowieka kryje się w sercu) było kładzione na jednej szali, a na drugiej kładziono pióro Maat. Jeżeli uczynki zmarłego pozostawały w równowadze z piórem, trafiał on do Aaru, pola trzcin, rządzonego przez Ozyrysa. Jeżeli przeważały to duszę jego pożerała bogini-lwica Ammit, a zmarły musiał pozostać w Duat. Do tego rytuału należało też tzw. 42 Zaprzeczeń Bogini Maat

Mimo iż Maat była tak istotną boginią dopiero w okresie Nowego Państwa (ok. 1500 – 1000 p.n.e) zaczęto budować jej świątynie, istnieją dowody na to, że znajdowały się one w Karnak, Memfis i Deir el-Medina.

WIZERUNKI, SYMBOLE I ZWIERZĘTA

Maat prezentowana była jako stojąca lub siedząca młoda kobieta trzymająca w jednej dłoni berło uas (czyli długą laskę rozdwajającą się na dolnych końcach, a u góry zakończoną głową zwierzęcia, był to symbol siły i władzy, z którym przedstawiano bogów), podczas gdy w drugiej dłoni tkwił ANKH (symbol wiecznego życia). Często we włosach zatknięte miała strusie pióro (czasami symbolizowało ją samo strusie pióro) lub też pokazywano ją ze skrzydłami. Jej posągiem było kamienne podwyższenie symbolizujące fundament świata, na którym opiera się porządek oraz kopczyk pierwotnej glinki, która pojawiła się po pierwszym wylewie Nilu.

ZNACZENIE DYWINACYJNE

OSOBA

W pozytywie jest to osoba spokojna i poukładana, nie lubiąca kłótni i szanująca prawo, w pracy może oznaczać osobę, która czuwa nad tym aby wszystko odbywało się zgodnie z procedurami. Jest to ktoś kto lubi harmonię, jest wyczulony na potrzeby innych i delikatny w obejściu. W negatywie jest niezdecydowana, zrzuca odpowiedzialność na innych, unika podejmowania ostatecznych decyzji, jest zmienna, konformistyczna, płytka i powierzchowna, a w jej otoczeniu panuje bałagan.

Zawody: prawnik, sędzia, urzędnik, audytor, kontroler.

RADA

W sytuacji, o którą pytasz postępuj uczciwie, inaczej będziesz musiał ponosić poważne konsekwencje. Przyjmij odpowiedzialność za popełnione już błędy. Niech twoje myśli, słowa i czyny stanowią jedność. Potrzeba dokonania wyboru. Możliwy problem prawny lub urzędowy. Skorzystaj z osoby prawnika lub porady prawnej. Wskazane dalsze studia lub podnoszenie kwalifikacji.

W MIŁOŚCI

Jeżeli jesteś w związku: w zależności od stanu cywilnego prawdopodobna legalizacja związku lub rozwód. Wskazana mediacja. Kłamstwo. Być może nadmiernie surowo oceniasz czy krytykujesz partnera.

Jeżeli jesteś samotny/-a: nie baw się uczuciami innych, zastanów się czy nie dajesz komuś fałszywej nadziei. Bądź odpowiedzialny/-a.

W FINANSACH

Sprawa sądowa. Kontrola urzędowa w miejscu pracy. Przy rozwiązywaniu problemu, o który pytasz należy ściśle trzymać się litery prawa.

W ZDROWIU

Możliwe problemy z utrzymaniem prawidłowej wagi. W negatywie karta ta oznacza zawsze naruszenie równowagi (w zależności od otaczających ją kart, które będą mówiły o tym jakiego układu czy organu może dotyczyć). Niedobór lub nadmiar. Możliwe choroby psychosomatyczne. Szczególnie narażone części ciała: nerki, odcinek lędźwiowy kręgosłupa i pleców.

KARTY

Maat w Goddesses of the New Light Pameli Matthews

Maat w Goddess Guidance Oracle Cards Doreen Virtue

Maat w The Goddess Oracle Hrany Janto&Amy Sophii Marashinsky

Maat w Oracle of the Goddess Anny Franklin&Paula Masona

Maat w Oracle of the Goddess Anny Franklin&Paula Masona

Maat w Goddess: A New Guide to Feminine Wisdom Rivera Hustona&Patricii Languedoc

Maat w Goddess: A New Guide to Feminine Wisdom Rivera Hustona&Patricii Languedoc

Maat w The Goddess Power Pack Cordelii Brabbs


Maat jako Sprawiedliwość w Universal Goddess Tarot Antonelli Platano i Marii Caratti


Dosyć śmieszne, nietypowe i wojenne przedstawienie Maat w Goddesses&Sirens Stacey Demarco&Jimmy’ego Mantona

Korzystałam z anglojęzycznej wikpedii oraz stron http://www.philae.nu/akhet/NetjeruM.html#Ma’at i http://www.ancientegyptonline.co.uk/maat.html

*Podobnie Hatszepsut, która tak jak Echnaton poniekąd naruszyła dotychczasowy porządek wstępując na tron jako faraon po śmierci męża zamiast oddać tron jego małoletniemu synowi, przyjęła ona jako imię tronowe Ma’atkare (Sprawiedliwość jest Okiem Re). Zarówno Hatszepsut jak i Echnatona po śmierci dotknęło prześladowanie ich pamięci, ich imiona były wymazywane, a posągi i wizerunki niszczone, jednak w czasach współczesnych cieszą się oni sporą popularnością, kręcone są o nich dokumenty, pisane książki, tworzone strony w Internecie…odpowiedź na pytanie czy sprawiła to opieka bogini Maat pozostawiam Wam

BAST (BASTET)

BAST (BASTET)

Egipska bogini miłości, płodności i związków, opiekunka kotów. Zwana również Bastet, Baast lub Ubasti, jej imię prawdopodobnie oznacza Kobieta z Dzbanem Maści.

Historia kultu Bast dzieli się na dwa etapy. Uważana była za patronkę Dolnego Egiptu, w czasie Starego Państwa przynajmniej od czasów Drugiej Dynastii (co najmniej od 3 500-ego roku przed Chrystusem, jeszcze przed wynalazieniem pisma), czczono ją w Bubastis mieście jej poświęconym, gdzie stała jej opisywana przez Herodota świątynia, jedna z najpiękniejszych w świecie, a archeologowie odkryli cmentarz pełen mumii kotów, jej świętych zwierząt. W okresie Nowego Państwa jej kult zaczął się zlewać przede wszystkim z kultem bogini-lwicy Sekhmet, a także z boginiami Hathor, Mut oraz Tefnut i znacznie rozprzestrzenił (w czasach rzymskich dotarł nawet do Półwyspu Apenińskiego). Według pierwszych mitów Bast była córką Ra boga Słońca oraz matką Maahesa i Chonsu boga Księżyca, natomiast po utożsamieniu jej z Sekhmet, jej mężem stał się bóg Ptah. Istnieje też hipoteza, że najpierw przypisywano jej postać lwicy lub kobiety z głową lwa, a dopiero potem aby odróżnić ją od Sekhmet zaczęto wyobrażać ją jako kotkę (ilustruje to mit o dzikiej lwicy, która dotknęła fal jeziora i przekształciła się w łagodniejszą postać kotki)*.

W postaci Bast i ewolucji jej kultu wyraża się dwoistość kobiety. Z początku z racji urodzenia utożsamiana ze Słońcem (jako bóstwo solarne nosiła tytuł Pani Płomienia, Pani Wschodu, Bogini Wschodzącego Słońca, Oka Ra oraz Świętego Wszechwidzącego Oka), potem gdy wojownicy Alexandra Wielkiego zajęli Egipt pod wpływem wierzeń helleńskich stała się boginią Księżyca (Herodot łączy ją z Artemis, w czasach hellenistycznych nazywa się ją Ailuros). Nie było to chyba jednak najszczęśliwsze przyporządkowanie, bo jej naturą była opieka nad ogniskiem domowym (jako kotka dbająca o swoje potomstwo, dlatego czasem przedstawiana była wraz z kociętami) i obdarzanie płodnością oraz zdrowiem. Mity opowiadają, że za dnia Bast razem ze swym ojcem Ra płynęła po nieboskłonie łodzią, do której przyczepione było słońce i strzegła go, obserwując uważnie wszystko dookoła. W nocy przekształcała się w kotkę (nadal zachowując doskonały wzrok) by strzec swojego ojca przed Apelem (Apophisem), wężem który byłego największym wrogiem i którego ostatecznie zabiła.

Dzięki swojej zwinności oraz sile utożsamiano ją z boginią wojny, czuwała zwłaszcza nad faraonem na polu bitwy. Archeologowie znaleźli całe cmentarze zmumifikowanych kotów, co ukazuje jak ważne miejsce w rodzinie zajmował kot (nie dopuszczający do obejścia myszy wyjadających ziarno, wysnuwa się hipotezę, że miał taki sam status jak krowa w Indiach) i jak istotny był kult Bast. Co ciekawe koty ostrzegały też przed pożarami, a gdy któremuś z nich stała się podczas nich krzywda, bogini przywracała mu życie i stąd legenda o tym, że kot ma ich dziewięć. W domostwach trzymano symbole Bast: figurki kotów by odpędzić myszy i węże oraz wszechwidzące oko, by trzymać z daleka złodziei, a także by dom omijały zarazy. Sylwetka kotki karmiącej kocięta reprezentująca życzenie zdrowia i płodności była częstym prezentem ślubnym jako że Bast bardziej niż inne egipskie boginie była uważana za opiekunkę kobiet oraz dzieci. Prawdopodobnie ze względu na etymologię imienia patronowała perfumom i osobom je wytwarzającym. Bast także uważana była za boginię tańca, zabawy, zmysłowości i przyjemności. W czasie jej święta kapłanki w świątynie ubrane na czerwono (był to kolor bogini) odprawiały coś co dzisiaj można by nazwać tańcem erotycznym.

WIZERUNKI, SYMBOLE I ZWIERZĘTA

Przedstawiano ją jako kotkę lub szczupłą kobietę z głową kota (albo lwicy), jej atrybutem był uderzany instrument muzyczny zwany sistrum oraz grzechotka i koszyk lub pudełko, a jako broń miała egidę z wizerunkiem lwa. Jej święto obchodzono głównie w kwietniu i maju, było ono niezwykle popularne, a do Bubastis ściągało nawet 700 tysięcy mieszkańców Egiptu by śpiewać, tańczyć i pić wino w wielkich ilościach.

ZNACZENIE DYWINACYJNE

OSOBA

Karta Bast pokazuje osobę, która realizuje się na wiele sposobów, ważne są dla niej zarówno spełnienie zawodowe jak i emocjonalne. To współczesna matka, która odwodzi dzieci do przedzkola albo szkoły, a potem spieszy się do pracy. To także niezależna kobieta lub dziewczyna, która nie znosi ograniczeń tradycyjno – kulturowych, mająca awersję do długotrwałych związków, żyjąca na swój własny sposób i pragnąca realizować się w życiu po swojemu. W negatywie oznacza egoizm, brak świadomości, nadużywanie przyjemności i bawienie się uczuciami innych.

RADA

Przyjrzyj się uważnie tej sytuacji, bo coś może być ukryte przed tobą. Przemyśl to i podążaj za tym co podpowiada intuicja. Zrównoważ w sobie męskie i żeńskie elementy osobowości.Jeżeli masz kota lub inne zwierzę domowe, należy poświęcić mu więcej uwagi.

W MIŁOŚCI

Jeżeli jesteś w związku: zadbaj o rodzinę i zwierzęta domowe. Jeżeli zastanawiasz się nad założeniem rodziny ta karta oznacza, że to jest dobry moment. Od czasu do czasu zostaw codzienne obowiąki i zabaw się. Być może twój ojciec potrzebuje pomocy.

Jeżeli jesteś samotna/-y: Czas na zabawę. Zrelaksuj się, urządź kąpiel, użyj pachnącego balsamu, wyjdź z domu, tańcz i poruszaj się z gracją.

W FINANSACH

Być może będziesz musiał/-a dostosować się do nowych warunków i zmienić pracę lub zawód. Nie obawiaj się, ta karta pokazuje twoją elastyczność oraz umiejętność łapania równowagi.

W ZDROWIU

To dobry moment aby rozpocząć ćwiczenia jogi lub innych treningów rozciągających. Szczególnie narażone części ciała: spine and eyes.

OBRAZY

Bast w The Goddess Oracle Hrany Janto&Amy Sophii Marashinsky

Bast w Goddess Inspiration Oracle Kris Waldherr

Bast w Goddess Guidance Oracle Cards Doreen Virtue

Bast w Goddesses Knowledge Cards Susan Seddon Boulet&Michaela Babcocka

Bast w Goddess: A New Guide to Feminine Wisdom Rivera Hustona&Patricii Languedoc

Bast w Goddess: A New Guide to Feminine Wisdom Rivera Hustona&Patricii Languedoc

Bast w Goddesses&Sirens Stacey Demarco&Jimmy’ego Mantona

Bast w Universal Goddess Tarot Marii Caratti&Antonelli Platano gdzie przedstawia Asa Buław

*Dlatego zastanawiałam się czy nie napisać o tych boginiach wspólnego postu, ale ostatecznie uznałam, że zasługują na oddzielne.

Korzystałam z polsko- i angielskojęzycznej Wikipedii oraz strony http://www.goddessgift.com/goddess-myths/egyptian_goddess_bast.htm .