Tag Archives: erynie

RECENZJA: TALIA THE GODDESS ORACLE AMY SOPHII MARASHINSKY I HRANY JANTO

THE GODDESS ORACLE (Wyrocznia Bogini)

O AUTORKACH

AMY SOPHIA MARASHINSKY jest pisarką, reżyserką, producentką teatralną i doradcą duchowym. Mitologią oraz baśniami zainteresowała się już w wieku lat dziesięciu. Jest autorką książek oraz talii kart takich jak Mermaid Magic i Oracle of the Grail Code: Restauration of the Feminine. Pracowała w Nowym Yorku i Japonii, a obecnie zamieszkuje w Western w stanie Maryland, w Stanach Zjednoczonych.

Więcej o niej na jej stronie: http://www.amysophia.com

HRANA JANTO jest artystką zainteresowaną w szczególności motywami fantastycznymi, historycznymi i mitologicznymi. Tworzy obrazy na potrzeby telewizji, okładki książek, kalendarze bogiń, ilustracje do czasopism, a jej prace były wystawiane w całych Stanach Zjednoczonych; tworzy również portrety i przyjmuje prywatne zlecenia. Mieszka w Nowym Jorku.

Więcej o niej na jej stronie: http://www.hranajanto.com

ZALETY

Pierwszym plusem na pewno jest wybór bogiń, przedstawione są bóstwa nie tylko z Europy i Azji, ale także Afryki czy obu Ameryk, a nacisk jest rozłożony w miarę równo na wszystkie kultury i nie ma dominacji np. bogiń celtyckich. Plusem jest też włączenie bogiń, które przeciętnemu użytkownikowi mogą wydawać się “egzotyczne’, w talii zobaczycie nie tylko Izydę, Atenę, Freję czy Lakszmi, ale także Gyhldeptis, Pachamamę, Sheilę Na Gig czy Vilę. Autorki “odrobiły zadanie” ze znajomości psychologii, psychoanalizy oraz współczesnych interpretacji dawnych mitów, co widać po doborze kart takich jak np. Baba Jaga (o której moja ulubiona dr Clarissa Pinkola Estés pisze jako o Bogini Matce, która na skutek wprowadzenia wierzeń chrześcijańskich została uznana za niebezpieczną i zepchnięta do nieświadomości) czy Eurynome (de facto głównej bohaterki mitu Pelazgów o stworzeniu świata przytoczonego w Mitach Greckich Roberta Gravesa). Podoba mi się też, że w talii znajdują się WYŁĄCZNIE PRAWDZIWE boginie i autorki nie dołączyły karty np. Marii.

Drugi plus za książkę dołączoną do talii, bo naprawdę ułatwia pracę z tymi kartami. Widać to choćby po rozmiarze, jest o wiele większa niż przeciętne książeczki w innych zestawach i stanowi faktyczną zachętę do wysiłku, do zadawania sobie samej pytań. Nie jest to typowa talia ‘pocieszeniowa’ jak wiele innych kart wyroczni. Nie ze wszystkim, co  autorka pisze się zgadzam, ale dobrze, że stawia na psychologię i odnalezienie się w życiu za pomocą własnej siły. W książce oprócz opisu mitów i treści dywinacyjnych zawarte są także wiersze oraz rytuały do poszczególnych bogiń. Tym co na pewno może ułatwić pracę jest fakt, że każda karta została nazwana (np. Amaterasu – Piękno, Afrodyta – Miłość itd), co pomaga je kojarzyć i zapamiętywać.

Jeżeli chodzi o stronę graficzną to plus zgodne ze starożytnymi wyobrażeniami wizerunki i za to, że bóstwa są pokazane z charakterystycznymi dla nich zwierzętami, roślinami, przedmiotami, symbolami i motywami. Na pewno wiele osób doceni fakt, że boginie prezentowane są w sposób bardzo różnorodny w zależności od tego skąd się wywodzą i jakie cechy nadali im wyznawcy: mają różne odcienie skóry, kolory włosów, budowę ciała, wiek itd.  Autorka nie boi się przedstawiać ich nagimi, kiedy jest to zgodne z ich naturą i nie ukrywam, że dostaje za to ode mnie dużego plusa, bo widziałam już talie, gdzie nagość uporczywie się zakrywa. Może to wina czasów w jakich żyjemy, że znajdujemy się między młotem a kowadłem, z jednej strony jesteśmy wodzeni na pokuszenie wszelkimi formami pornografii, a z drugiej strony w kulturze i powszechnej mentalności nagość oraz sprawy związane z płcią funkcjonują jako tabu. Mam czasami wrażenie, że nagie ciało łatwiej było przedstawić w starożytnej Helladzie niż we współczesnej Ameryce, gdzie podnosi się od razu krzyk, gdy kobieta obnaży pierś (chociażby po to by nakarmić niemowlę) i widać to także w samo cenzurującej się sztuce. Dlatego tym większy plus dla autorek The Goddess Oracle, że nie uległy tej histerii.

WADY

Jeżeli miałabym się do czegoś przyczepić, to sądzę, że niepotrzebnie powtarzają się boginie podobne znaczeniowo jak np. Yemanya i Oszun czy Bast i Sekhmet. Jednak najbardziej przeszkadza mi to, że karty są naprawdę duże i przez to trudne do tasowania, wygodniej byłoby gdyby miały mniejszy format (albo mini wersję).

WYDANIE

52 karty

anglojęzyczna książka zawierająca informacje na temat starożytnego kultu bogiń oraz rady jak używać kart i kilka przykładowych rozkładów

pudełko

set

W książce jako omówienie każdej karty ujęte są:

– imię bogini

– nazwa karty

– wiersz opisujący boginię napisany z pierwszoosobowej perspektywy

– podłoże mitologiczne

– znaczenie dywinacyjne w dużej mierze w formie pytań do samego siebie

– sugerowany rytuał

Rozmiar kart to 9,5 x 13 cm

Koszulka ukazuje Sybillę, legendarną rzymską wieszczkę, która zaoferowała władcom swoje księgi na temat przyszłości miasta

PRZYKŁADOWE KARTY

Atena (jako Minerwa)

Atena w The Goddess Oracle Hrany Janto&Amy Sophii Marashinsky

Brigid

Brigid w The Goddess Oracle deck Hrany Janto&Amy Sophii Marashinsky

Demeter

Demeter w The Goddess Oracle Hrany Janto&Amy Sophii Marashinsky

Izyda

Izyda w The Goddess Oracle Hrany Janto&Amy Sophii Marashinsky

Lakszmi

Lakszmi w The Goddess Oracle Hrany Janto&Amy Sophii Marashinsky

Koszulka

sybil

The Goddesses Oracle Deck&Book Set© 2006 U.S. Games Systems, Inc.

Wydawca: U.S. Games Systems, Inc.

ISBN: 1 – 57281 – 546 – 9

Amaterasu
Afrodyta
Artemis
Baba Jaga
Bast
Blodeuwedd
Brigid
Cerridwen
Zmieniająca Się Kobieta
Coatlicue
Kukurydziana Kobieta
Demeter
Durga
Eostre
Erynie
Eurynome
Freja
Gyhldeptis
Hathor
Hekate
Hestia
Inanna
Izyda
Ix Chel
Kali
Kuan Yin
Pani Dzikich Zwierząt
Lakszmi
Lilith
Maat
Maeve
Maja
Minerwa
Morgana le Faye
Nu Kua
Nut
Oszun
Oja
Pachamama
Pele
Rhiannon
Sedna
Sekhmet
Śakti
Sheila Na Gig
Sofia
Sfinks
Sulis
Tara
Uzume
Vila
Yemaya

NIE DAJ SIĘ ZWIEŚĆ KARCIE MARII

 KARTA MARII

Od razu informuję o czymś co powinno być oczywiste:

MARIA NIE JEST BOGINIĄ!!!

Dlatego nie uznaję tej karty, nie mam z nią żadnego specjalnego kodu i nie będę podawała warstwy dywinacyjnej. Podzielę się tylko podstawowymi wiadomościami na jej temat oraz własnymi przemyśleniami i obrazami.

Na temat Marii niewiele wiadomo, cała wiedza na jej temat pochodzi z Biblii i tradycji, przy czym w samej Biblii jest wspomniana nie więcej niż dwadzieścia razy. Według tego co mówią o niej księgi Nowego Testamentu była zaręczona z Józefem, ale nie doszło jeszcze do małżeństwa i przenosin do wspólnego domu, kiedy pojawił się u niej Archanioł Gabriel i oznajmił, iż Bóg wybrał ją na matkę Jezusa. Po zawarciu małżeństwa, Maria i Józef musieli udać się do Betlejem na spis ludności i tam według legendy narodził się Jezus. Wkrótce potem rodzina musiała udać się do Egiptu, aby uniknąć niebezpieczeństwa ze strony króla Heroda, a po powrocie ich życie toczyło się zwykłym trybem aż do momentu gdy Jezus w wieku trzydziestu trzech lat zaczął nauczać (poza nielicznymi epizodami jak ten gdy syn Marii pozostał w świątyni po złożeniu ofiar i wdał się w dyskusję z uczonymi). Matka Jezusa była w grupie towarzyszących mu kobiet i wymienia się ją jako tą, za sprawą której Jezus zamienia wodę w wino. Jest także obecna przy ukrzyżowaniu i z apostołami, gdy po odejściu Jezusa wybierają następcę Judasza. Od tego momentu w Biblii ślad po niej zanika. Wszelkie spekulacje co do jej śmierci czy też zaśnięcia i wniebowzięcia pochodzą tylko i wyłącznie z tradycji. Co istotne: w księgach Nowego Testamentu wymienieni są bracia (Jakub, Józef, Judasz i Szymon) oraz nieznane z imienia siostry Jezusa. Z początku filozofowie chrześcijańscy (jak np. Tertulian) traktowali ich dosłownie jako młodsze rodzeństwo Jezusa, dzieci Marii i Józefa. Dopiero około czwartego wieku naszej ery zaczęło się kształtować przekonanie, że Maria całe życie była dziewicą i w związku z tym bracia i siostry Jezusa stali się dla filozofów chrześcijańskich albo dziećmi Józefa z poprzedniego małżeństwa, albo dziećmi siostry Marii lub Józefa czyli de facto kuzynami i kuzynkami, co zaowocowało potem katolickim i prawosławnym dogmatem o wiecznym dziewictwie Marii.

Wracając do tematu kart bogiń: dlaczego szanująca się autorka talii bogiń NIE powinna zamieszczać w niej karty Marii?

Przede wszystkim dlatego, że Maria jest zwyczajną kobietą. Nie ma ŻADNYCH boskich cech. Nie ma nadludzkich mocy, nie tworzy, nie zmienia kształtu ani sama ani innych istot, etc. Wręcz przeciwnie, wszędzie podkreśla się jej pokorę wobec Boga (‘oto ja Służebnica Pańska, niech mi się stanie według słowa twego’).

O ile w buddyzmie człowiek dzięki wysiłkowi i własnej pracy może osiągnąć moce boskie (tak dzieje się z Kuan Yin czy Tarą), to Maria nie uzyskuje ich nawet po wniebowzięciu (które też jest zresztą dogmatem wyznawanym jedynie przez odłam katolicki chrześcijaństwa i wprowadzonym stosunkowo niedawno, bo w 1950 r). Obecnie silny kult maryjny występuje tylko w kościołach niereformowanych, z katolickim i prawosławnym na czele, wspólnoty protestanckie szanują ją jako Theotokos czyli Matkę Boga, ale nie oddają jej czci, a w kościół anglikański jest pod tym względem wewnętrznie podzielony (jedynym dogmatem jest to iż jest Matką Boga, co do innych panuje spora dowolność).

Skąd w ogóle wziął się kult Marii?

Jak już napomknęłam o tym w poście o Izydzie, u początków chrześcijaństwa brakowało w nim postaci kobiecych, co w świecie antycznym pełnym mniej lub bardziej znaczących bogiń było wielkim minusem nowej religii. Kobiety wolały brać udział w misteriach ku czci Izydy czy Demeter, które poruszały bliskie im tematy życia, śmierci i odrodzenia. Trzeba pamiętać, że w tamtych czasach były to dosłownie tematy codzienne, bo kobiety rodziły nieraz kilka, kilkanaście razy w życiu, czasami ich dzieci umierały w dzieciństwie, czasami ginęły na wojnach, czasami z głodu, nie mówiąc już o tym, że ciąża i poród były głównym zagrożeniem dla życia samej kobiety. Toteż aby wypełnić tę lukę od samego początku, od drugiego, trzeciego wieku konsekwentnie Marii dodawano cech, przedstawień i tytułów, które dotychczas nosiły boginie pogańskie przede wszystkim Izyda: Królowa Nieba (tutaj „królewska linia dynastyczna” kształtowała się w następujący sposób: Inanna -> Isztar i Asztarte -> Afrodyta -> Izyda -> Maria), Gwiazda Morza (Afrodyta Urania -> Izyda -> Maria), powszechny wizerunek matki z dzieckiem

etc.

I teoretycznie i wilk był syty, i owca cała. Kobiety miały swoje misterium, gdzie matka traci dziecko i je odzyskuje (tak jak Demeter), a jednocześnie były wyznawczyniami kultu przynajmniej w teorii monoteistycznego. Tylko, że wraz z nastaniem ery chrześcijaństwa cicho i niepostrzeżenie odeszły do historii inne typy kobiecej boskości. Owszem w starożytności popularny był motyw bogini –  matki takiej jak Gaja, Demeter i Izis, ale było też CAŁE MNÓSTWO innych typów.

Było miejsce dla bogiń – wojowniczek, i to nie tylko tych patronujących cywilizowanym wojnom takich jak Atena, ale i dla fenickiej Anat, która gdy wpadała w szał wojenny, była cała zbryzgana krwią, dla Sekhmet, bogini – lwicy, która była tak żądna krwi, że Ra zamienił Nil w wino, by ją upić i   zapobiec dalszej hekatombie czy dla helleńskich Eryni, które mściły śmierć i ścigały zabójcę dopóki nie popadł w obłęd.

Było miejsce dla bogiń zmysłowości i sexualności takich jak sumeryjska Innana, babilońska Isztar, fenicka Asztarte, wywodząca się od nich helleńska Afrodyta czy egipska Hathor, gdzie akt sexualny był wyrazem wiary w boginię i w płodność, którą obdarzała wszystkie istoty na ziemi. O tym co się dzieje gdy ich  zabraknie mówi mit o zstąpieniu Isztar do Świata Podziemnego.

Było miejsce dla bogiń – uzdrowicielek, czarodziejek i wyroczni takich jak egipskie Bast i Izyda, jak helleńskie Gaja, Medea, Hekate albo Higieja czy hetycka Kamrusepas, które nie tylko uzdrawiały, ale miały nawet moc wskrzeszania.

Od momentu, gdy w religii, literaturze, sztuce i muzyce zaczęła być wychwalana skromna, posłuszna dziewica – matka, wyłącznie taką rolę zaczęto przypisywać kobiecie. Przez wieki w świecie chrześcijańskim kobieta mogła de facto być albo matką, albo zakonnicą (ale bez realnej władzy jaką miały pogańskie kapłanki). Kobieta, która walczyła i dopominała się o swoje prawa, albo ginęła (jak choćby Jeanne d’Arc), albo w najlepszym wypadku była uznawana za histeryczkę. Kobieta, która uprawiała miłość poza przyjętym społeczną normą małżeństwem była uznawana za ladacznicę, napiętnowana i surowo karana. Kobieta, która pomagała przy porodzie, znała się na zielarstwie albo przepowiadała przyszłość nieraz płaciła za to własnym życiem ginąc na stosie.

To że przepadły kulty bogiń wojny, zmysłowości i czarów to ogromna strata dla kobiet w ogóle, a w szczególności dla tych, które chcą być wojownicze, czarodziejskie czy zmysłowe.

Co ciekawe kult maryjny był źle widziany we wczesnym chrześcijaństwie, łączony z sektą kollyridian i uważany za heretycki. Jednak wierzenia, które miały czasem nawet po kilka tysięcy lat, były tak zakorzenione w świadomości ludzi, że nie dało się ich ot tak, po prostu odrzucić. Kapłani chrześcijańscy chcąc nie chcąc musieli je tolerować, aż weszły do tradycji i są obrzędami typowymi dla kościołów niereformowanych (głównie katolickiego i prawosławnego). To co obecnie nierozerwalnie kojarzymy z kultem maryjnym: procesje, śpiewy, przystrajanie obrazów i kapliczek kwiatami i ziołami, pielgrzymki* – to są wszystko elementy kultu dawnych bogiń! Podobnie jak „lokalność” Marii, to że jest czczona w miejscowych wydaniach jako Matka Boska z Gwadelupy, Matka Boska Częstochowska, Matka Boska z Lourdes itd; boginie starożytne również miały rozmaite miejscowe przydomki. Litania loretańska wykazuje aż 50 tytułów Marii, co upodabnia ją do egipskiej Izydy. To co uważamy za arcykatolickie, jeżeli przyjrzeć się od podszewki jest głęboko zakorzenione w czasach pogańskich. Nie wspominając już o stronie materialnej tego zjawiskach, o tych wszystkich buteleczkach z odkręcaną głową Marii, gdzie można nabrać wodę z jednego cudownych źródełek, etc.

Dlaczego w takim razie takie zjawisko rozwinęło się pod egidą duchownych katolickich? Bo pasowało to przez wieki do ich wizji religii, gdzie istnieje groźny Bóg Ojciec (Bóg jest sędzią sprawiedliwym, który za dobre wynagradza a za złe karze),  do którego nie zwraca się bezpośrednio tylko poprzez łagodniejszych pośredników: Jezusa, Marię, anioły, świętych itd. Od tego wizerunku kościół zaczyna odchodzić dopiero od kilkudziesięciu lat, dlatego zawsze z pewnym rozbawieniem obserwuję jak nowo nawróceni w szeregi tej instytucji zauważają z wielkim zdumieniem, że ‘Bóg mnie kocha!’. No tak, skoro przez wieki utrzymywano taki, a nie inny obraz Boga, to nagle odkrycie, że nie jest wcale taki groźny to prawdziwe ‘Heureka!’ .

Nie da się nie zauważyć, że kościoły niereformowane rozbudowały do niebotycznych rozmiarów owo „łagodne zaplecze” bóstwa. Ilość świętych i błogosławionych, którzy mają określone zadania (jak się o czymś zapomni to do świętego Antoniego, jak się rusza w drogę to do świętego Krzysztofa, itd) nakazuje każdemu, kto posiada przytomny umysł i podstawową wiedzę skojarzyć ją z mnogością bóstw w świecie helleńskim, gdzie każde miejsce, każde drzewo, każda rzeka miała swojego boskiego czy półboskiego patrona lub patronkę. Tyle że w starożytności, mimo że jedne bóstwa były ważniejsze, a inne mniej ważne, nikt nie wpadł na pomysł ‘Tylko mój Bóg jest prawdziwy!’. Rzymianie owszem, podbijali cały ówczesny świat, ale nigdy nie ukrywali na czym im zależało: na ziemi, bogactwach, niewolnikach itd. Nie ustanawiali własnej religii w podbitych prowincjach. Lokalnym bóstwom nadawali rzymskie imiona i pozwalali kontynuować ich kult. Niektórzy bogowie i boginie z obcych krajów tacy jak Izyda, Kybele czy Mithra dostali się nawet do pantheonu rzymskiego i zrobili zresztą zawrotną karierę w całym Imperium. Nie znam żadnych wielkich wojen religijnych, konkwisty czy krucjat, które odbywałyby się w czasach starożytnych. Przyniósł je dopiero monoteizm.

Dlatego uważam, że katolicyzm i prawosławie są jakimiś dziwacznymi hybrydami chrześcijaństwa i dawnych kultów, które przez to nie działają tak jak należy. Uważam także, że uczciwa wobec siebie samej, swojego umysłu i swojej wiary katoliczka czy prawosławna** powinna zadać sobie pytanie: co tak naprawdę sobie cenię w religii, którą wyznaję? Jeżeli faktycznie nauki Jezusa, poznawanie ich oraz wcielanie w życie, to chyba lepszym miejscem będzie dla niej wspólnota protestancka, gdzie przykłada się ogromną wagę do analizy Biblii, a nie do liturgii. A jeżeli jest bardziej przywiązana do całej otoczki, którą publicyści często dosyć pogardliwie nazywają religijnością ludową czyli do procesji, ozdabiania kwiatami kapliczek i śpiewania, to chyba jednak sensowniej byłoby wrócić do korzeni tego zjawiska czyli do wierzeń w prawdziwe boginie. Co oczywiście w tej rzeczywistości w jakiej się znajdujemy wymaga odwagi przeciwstawienia się większości, która będzie tchórzliwie zaprzeczać, kiedy dziecko krzyknie, ‘Król jest nagi!’, a potem przekonywać, namawiać czy wręcz szykanować. Ale pamiętajcie: jest XXI wiek, a my żyjemy w Unii Europejskiej, nie skończycie na stosie tylko dlatego, że wierzycie w Boginię, a nie w Boga.

Czy w związku z brakiem religijności maryjnej protestantki są dyskryminowane w swoich wspólnotach? Przecież wiele „mądrych” głów twierdzi, że dzięki kultowi Marii kobiety w Polsce otaczane są szczególnym szacunkiem (ostatnio minister Gowin mówił o niezwykłej admiracji, jaką rzekomo cieszą się w Polsce kobiety). Protestantki nie śpiewają litanii do Marii, nie chodzą na pielgrzymki do miejsc jej poświęconych ani nie modlą się do jej obrazów. Protestantki same są kapłankami. Większość kościołów reformowanych, a także kościół anglikański dopuszcza kobiety do funkcji pastora. Kościoły katolicki i prawosławny zapewne nie zrobią tego w przeciągu najbliższych kilkunastu, kilkudziesięciu lat. Uważam, że jest w tym wina kultu Marii, ale także katoliczek i prawosławnych, bo nie upominają się skutecznie o takie prawo. Wystarczy im pójść do kościoła, pomodlić się na różańcu i westchnąć do Matki Boskiej, żeby jej pomogła, bo przecież ma takie ciężkie życie. Nie chcę cytować Lenina i twierdzić, że religia to opium dla ludu, ale uważam, że katolicyzm ugruntowuje postawę wzruszenia rękami i powiedzenia ‘no trudno, i tak nic nie mogę zrobić’. Popełniłem błąd? To pójdę do spowiedzi i dostanę pokutę. Znowu popełniłem ten sam błąd? To pójdę do spowiedzi i dostanę pokutę. To jest religia zamykająca się w obrzędach i słowach, podczas gdy protestantyzm wymaga aktywnego zaangażowania i konsekwencji. Mówiąc metaforycznie: nie tylko czytania, ale i czytania ze zrozumieniem.

Piszę to jako osoba, która według klasyfikacji religijnej nawet nie jest chrześcijanką, ponieważ nie wierzy ani w konieczność chrztu ani w boskość Jezusa***. Natomiast myślę, że jeżeli chrześcijaństwo ma jakiś sens (a uważam, że ma i nauki Jeszui-Jezusa zawierają w sobie głęboki przekaz) to właśnie w wymiarze protestanckim czyli „Ty, Biblia i Bóg”, a nie „Ty, kościoły, obrazy, litanie, adoracje, procesje, anioły, święci, Maria i Bóg”. No chyba dla teoretycznie monoteistycznego systemu wiary logiczniejsze jest to pierwsze rozwiązanie, nieprawdaż?

Osoba o przytomnym umyśle i podstawowej wiedzy nie może nie zauważyć, że hierarchowie kościoła nadal uparcie podają jako wzór dla kobiet właśnie Marię cichą, skromną, posłuszną dziewicę – matkę  jakby byli zupełnie ślepymi na zmiany w obyczajowości i mentalności. Jest to jeden z czynników, dla których z Kościoła masowo odchodzą młode, wykształcone kobiety (w tym autorka tego postu). Uważam, że mimo wieków złej tradycji religia monoteistyczna wcale nie musi być dla kobiet opresyjna pod warunkiem nowego spojrzenia i położenia nacisku również na inne aspekty kobiecości. Dlaczego na przykład Kościół nie zwraca uwagi na żeńską duchowość? Dlaczego oprócz Marii nie każe kobietom naśladować Sofii Boskiej Mądrości? Dlaczego nie zwraca się uwagi, że trzecia osoba Trójcy, ten nieszczęsny bliżej nieokreślony Duch św, bardzo długo miał cechy kobiece zanim w tradycji zachodniej stał się gołębiem? W poście jej poświęconym pisałam bardzo dużo na temat starożytnej tradycji Chokmy/Szechiny/Sofii, która istniała od wieków, która współtworzyła świat, która objawiała się ludziom, która była również inspiracją dla artystów i budowniczych, czy nie wydaje się JAK NAJBARDZIEJ LOGICZNYM oddawanie jej czci? Przecież ten swój kobiecy wymiar straciła tylko i wyłącznie w wyniku tłumaczeń na inne języki! Czy naprawdę zupełnie niemożliwym jest dla hierarchów zachęcenie kobiet do rozwijania mądrości i umiejętności myślenia? Najwyraźniej jako dla instytucji o strukturze niezmienionej od czasów feudalnych chyba tak…

Dla tych wszystkich powodów, które wymieniłam w kartach bogiń nie należy umieszczać karty Marii czy jakiejkolwiek innej katolickiej czy prawosławnej świętej. I te najlepsze, które najbardziej cenię i które mają świadome, a nie bajkowe podejście do kobiecości, ich nie zawierają.  Pozwolę sobie zacytować to co pisałam w recenzji talii Doreen Virtue:

W tej talii znowu pojawiają się bohaterki chrześcijańskie czyli Maria Magdalena oraz Maria matka Jezusa (w dodatku ta ostatnia przedstawiona jest w arcykatolickim, barokowym stylu, a autorka pisze, że ‘na Zachodzie Maria jest bez wątpienia najbardziej znaną boginią’. Ano nie, Doreen. Maria w żadnym odłamie chrześcijaństwa nie ma cech boskich).

Uważam, że umieszczanie tej karty (podobnie jak Marii Magdaleny czy Jeanne d’Arc, co również się dzieje) jest szkodliwe, bo konserwuje ów matrixowy obraz Marii jako dziewicy – matki, wzoru dla kobiet, która jest potężna, choć de facto według nauki kościoła żadnej realnej władzy nie ma.

Może już czas na czerwoną pigułkę?

KARTY

Maria w Goddesses of the New Light Pameli Matthews

Czarna Madonna w Goddesses of the New Light Pameli Matthews

Maria w The Oracle of the Goddess Gayan Sylvie Winter&Jo Dosé

Czarna Madonna w The Goddess Wisdom Cards Jill Fairchild, Reginy Schaare & Sandry M. Stanton

Czarna Madonna w The Goddess Wisdom Cards Jill Fairchild, Reginy Schaare & Sandry M. Stanton

Maria w Goddesses Guidance Oracle Cards Doreen Virtue

Maria w Ascended Masters Oracle Cards Doreen Virtue

Maria w The Goddess Oracle Deck Thalii Took

Czarna Madonna w The Goddess Oracle Deck Thalii Took (wygląda niemal identycznie jak Dana z talii Doreen Virtue, tylko z ciemną twarzą)

Maria w Goddesses Knowledge Cards Susan Seddon Boulet&Michaela Babcocka

Maria w The Goddess Power Pack Cordelii Brabbs

Na podstawie angielskiej Wikipedii + całego mnóstwa własnych doświadczeń i przemyśleń, w których najwyraźniej nie jestem odosobniona ani jedyna.

*Pielgrzymkę jako integralną składową kultu religijnego zachował w islamie nawet Mahomet po zniszczeniu kultów politeistycznych. Niewiele osób wie, że Mekka była pierwotnie centrum kultu bogini – matki Al – Lat (arab. Bogini tak jak Allah oznacza Bóg) i czarny kamień, do którego ciągną muzułmanie z całego świata to pozostałość po jej świątyni.

**Dotyczy to również mężczyzn.

***Według klasyfikacji religijnej (czyli wyznaczanej na podstawie cech charakterystycznych wyznań religijnych, a nie samej wiary w Boga lub nie) określonoby mnie może jako antytrynitarza (antytrynitarkę?! ), bo nie wierzę w Trójcę. Te poglądy zresztą były wcale nie takie rzadkie u początków chrześcijaństwa, Ariusz na przykład nie uważał, że Bóg Ojciec i Syn Boży współistnieli od samego początku, sądził raczej, że Syn Boży wywodzi się od Boga Ojca. Jego przekonania zostały potępione przez Sobór w Nicei w 325, a on sam wygnany, ale szanowne mądre głowy soborowe, nie wyjaśniły przekonująco jak w takim razie rozumieć cytat z Ewangelii Jana Słyszeliście, że wam powiedziałem: Odchodzę i przyjdę znów do was. Gdybyście Mnie miłowali, rozradowalibyście się, że idę do Ojca, bo Ojciec większy jest ode Mnie (14:28) albo Ewangelii Marka Lecz o dniu owym lub godzinie nikt nie wie, ani aniołowie w niebie, ani Syn, tylko Ojciec. (13:32).  No ale moje zdanie jest takie, że jeżeli wiarę opiera się na świętych księgach, to ma się potem problem z cytatami . Więcej o tym tutaj.

Edit z sierpnia 2013: jeszcze w kwestii mojego samookreślenia się co do poglądów: po długich poszukiwaniach odnalazłam się jako gnostyczka. Każdą dotychczas poznaną religię zawsze analizowałam rozumowo, na zasadzie “z tym elementami mogę się zgodzić, te elementy nie przystają do rzeczywistości, a tamte są ewidentnie krzywdzące”. Natomiast wierzenia gnostyków po prostu rezonują z moim wnętrzem. Nie muszę wdawać się w rozważania ani przyjmować wszystkiego na wiarę, po prostu czuję, że to o czym mówią jest prawdą. Jak to mówią Anglicy jest to dosłownie ‘gut feeling’, odczucie z trzewi. I, o ile nie wydarzy się coś znaczącego, to raczej już gnostyczką pozostanę. W imię Sofii i Niepoznanego, Boga nad Bogiem. 

ATENA (MINERWA)

ATENA (MINERWA)

Helleńska bogini mądrości, sądownictwa, strategii, odwagi, inwencji,  sprawiedliwych wojen, rzemiosła, tkactwa i hafciarstwa. Według Platona jej imię oznacza Boska Inteligencja.

Córka Zeusa i bogini mądrości Metis, którą Zeus połknął gdy ta była w ciąży, bo przepowiedziano mu, że jeżeli Metis urodzi córkę, jej potomstwo zrzuci go z tronu. Po kilku miesiącach boga zaczęła bardzo boleć głowa, wezwał swojego syna Hefajstosa i kazał rozrąbać sobie głowę toporem (labrysem). Gdy ten po wahaniach uczynił to, z głowy Zeusa wyskoczyła kobieta w pełnej zbroi. Wyskakując wydała z siebie okrzyk wojenny, od którego zadrżały i ziemia, i niebo. Z historycznego punktu widzenia kult Ateny prawdopodobnie wywodzi się z Libii, gdzie była kojarzona z Neith, a jej imię pojawia się przed imieniem Zeusa w pałacu w Knossos (Kreta).

Jest to bogini szczególnie opiekuńcza wobec greckich herosów, pod swoją opieką miała Perseusza, Heraklesa, Tezeusza, Jazona, Achillesa i Odyseusza. Doradzała im podczas wypraw, kiedy dokonywali słynnych czynów. Jest boginią wojny, przy czym nie samego rozlewu krwi tak jak Ares, ale wojny toczonej w obronie zaatakowanego terytorium, domu czy rodziny. Jest też boginią mądrości, jednak stawiałabym tezę, że bardziej tej opartej na rozumowaniu i logicznym myśleniu niż tej uważanej za kobiecą, pochodzącej z podświadomości (którą symbolizuje tarotowa Arcykapłanka). Patronuje literaturze i sztuce, ale bardziej skłania się ku filozofii niż ku muzyce i śpiewowi. Słynna jest jej pomysłowość: podczas sporu z Posejdonem o to, kto będzie patronem Aten podarowała miastu drzewo oliwne, czym wygrała pojedynek z wujem*.

Atena pozostała dziewicą i nigdy nie wyszła za mąż. Jednak zaopiekowała się Erichtoniosem, pół-człowiekiem, pół-wężem, który począł się kiedy Hefajstos próbował ją zgwałcić, a jego nasienie upadło na Gaję. Kiedy Erechthonius dorósł, został królem Aten.

Mimo wszystkich tych uważanych za typowo męskie cech jak rozumność czy wojowniczość, nie była wolna od próżności. Razem z Herą i Afrodytą stanęła do pojedynku o miano najpiękniejszej i kiedy książę trojański Parys przyznał je Afrodycie, poprzysięgła zemstę jemu oraz jego miastu. Dlatego wspierała wojska Achajów i na wszelkie sposoby pomagała ich wojownikom. Mimo całego swego rozumu nie potrafiła też przyznać się do porażki. Kiedy śmiertelniczka Arachne wyzwała ją na pojedynek w sztuce haftowania i pojedynek ów wygrała wyszywając sceny rozkoszy bogów z ziemskimi kobietami, Atena ze złości podarła tkaninę. Arachne nie mogąc wytrzymać niesprawiedliwości, powiesiła się i dopiero wtedy Atena się zreflektowała. Zamieniła Arachne w pająka, aby ta mogła dalej tkać (stąd lęk przed pająkami to arachnofobia)**. Atena przyniosła też bezwiednie nieszczęście sylenowi Marsjaszowi. Bogini wymyśliła aulos (flet), jednak kiedy zaczęła na nim grać i zauważyła w przepływającym strumieniu, że zniekształca to jej policzki, odrzuciła go daleko od siebie i rzuciła nań klątwę. Znalazł go Marsjasz i zaczął używać, grał tak wspaniale i zdobył taką sławę, że aż doszło do jego pojedynku z Apollem, bogiem muzyki. Pojedynek długo pozostawał nierozstrzygnięty aż w końcu to Apolla uznano zwycięzcą. Rozzłoszczony bóg obdarł Marsjasza ze skóry. Jednym z wyjaśnień ślepoty Tejrezjasza był fakt, że zobaczył Atenę nagą w kąpieli, a ta w złości odebrała mu wzrok, dając jednak w zamian zdolność jasnowidzenia.

Atena odgrywa też istotną rolę w micie o Orestesie. Orestes był synem Agamemnona i Klitajmesty, jego ojciec odpłynął walczyć pod Troją, gdy ten był jeszcze dzieckiem. Niezbyt kochana przez męża i niejednokrotnie przez niego krzywdzona Klitajmestra w czasie jego nieobecności znalazła sobie kochanka Ajgistosa, z którym żyła przez wiele lat i z którym miała dzieci. Kiedy Agamemnon powrócił z Troi (wioząc brankę księżniczkę trojańską Kasandrę, która zdążyła mu już powić bliźnięta), para wpadła w panikę i obmyśliła plan, jak się pozbyć męża, którego zemsty zapewne oboje by nie przeżyli. Kiedy Agamemnon wychodził z kąpieli, Klitajemestra narzuciła mu na głowę szatę z zaszytym otworem na głowę, a wówczas z ukrycia wyszedł Ajgistos i zabił króla.

Kiedy Orestes dorósł, podjudzany przez siostrę Elektrę (no kto pamięta co to znaczy kompleks Elektry?), zamordował najpierw Ajgistosa, a następnie własną matkę. To przywołało do niego Erynie boginie zemsty, które prześladowały go tak, że nie mogąc zaznać spokoju dniem i nocą, popadł w szaleństwo. Wówczas wyrocznia delficka poradziła mu, aby udał się do Aten i tam poddał procesowi sądowemu na wzgórzu Areopagu, co też zrobił. Proces stał się tak naprawdę rozprawą nad tym kto jest w Helladzie ważniejszy, matka czy ojciec. Główną oskarżycielką była najstarsza z Erynii, a obrońcą Apollo. W swojej mowie obrończej odebrał on wszelkie znaczenie macierzyństwu twierdząc, że kobieta jest jedynie bezwładną bruzdą, w której mężczyzna zasiewa swe nasienie, a czyn Orestesa jest w pełni usprawiedliwiony, bo tylko ojciec jest rodzicem godnym tej nazwy. W głosowaniu padła równa ilość głosów za i przeciw uwolnieniu matkobójcy, a ostatecznie Orestes został oczyszczony z zarzutów, bo głos na jego korzyść oddała Atena.

Athena miała wiele przydomków. Najsłynniejsze to: Pallas (pochodzący albo od jej ojca-Tytana w alternatywej wersji jej pochodzenia lub od przyjaciółki, którą niechcący pozbawiła życia i przyjęła jej imię na znak żalu), Parthenos (‘Dziewica’, nazwa Parthenonu w Atenach pochodzi od tego przydomka), Promachos (‘Pierwsza w Walce’), Polias (‘Z Miasta’, ukazujący ją jako patronkę wielu miast helleńskich oraz ich cywilizacji), Glaukopis (‘Jasnooka’, wyrażenie homeryckie), Hippeia (‘Koni’ jako wynalazczyni rydwanu), Ergana (‘Pracownica’) i Alea (pod tym imieniem była czczona w Sparcie i Arkadii).

W Rzymie nazywana była Minerwą i czczono ją w ramach tzw. Trójcy Kapitolińskiej razem z Jowiszem i Junoną. Na Eskwilinie znajdowała się jej świątynia, gdzie była nazywana Minerva Medica, a jej święto nazywało się Quinquatrus i obchodzono je 19 marca.

WIZERUNKI, SYMBOLE I ZWIERZĘTA

Atrybutami Ateny są hełm, włócznia i egida (tarcza). Na tej ostatniej umieszczona została głowa Meduzy, jednej z trzech Gorgon. Meduza była bardzo starą istotą o włosach z węży i oczach obracających w kamień każdego, kto na nią spojrzał, została zabita przez Perseusza, który odciął jej głowę i oddał Atenie***. Jej totemem zwierzęcym była sowa, a roślinnym – drzewo oliwne.

Tradycyjnie opisywano ją jako wysoką, o jasnych oczach i spokojnych rysach, raczej majestatyczną niż naprawdę piękną. Jako Promachos przedstawiana jest z małą figurką bogini Nike w dłoni. Najsłynniejszym jej posągiem był ten z ateńskiego Akropolu dłuta Fidiasza, który niestety zachował się tylko w rzymskich kopiach.

ZNACZENIE DYWINACYJNE

OSOBA

Karta Ateny pokazuje kobietę, która wkracza do świata zdominowanego przez mężczyzn (może tu chodzić o typowo męskie zawody albo o władzę) i upodabnia się do nich, nadal jednak zachowując pozory typowej kobiety (logiczne rozumowanie i odwaga Ateny przypisywane tradycyjnie pierwiastkowi męskiemu  idą w parze z jej przywiązaniem do haftu i tkactwa). Preferuje męskie towarzystwo nad kobiece, a jej sukces nie otwiera drogi innym kobietom****. Symbolizuje ambicję, waleczność, uznanie, skoncentrowanie na celu i zwycięstwo odniesione dzięki intelektowi oraz pomysłowości (herosi zawdzięczają swoje triumfy radom Ateny).

W głębszej warstwie psychologicznej to kobieta utożsamiająca się z ojcem, nie z matką (Atena wyskoczyła z głowy Zeusa, a nie z jego serca; znowu szukając analogii i symboli: głowa to symbol intelektu tradycyjnie przypisywanego mężczyźnie, podczas gdy serce to organ oznaczający uczucia czyli świat kobiet). Ja osobiście (ale to tylko moje wrażenie i nie musicie się nim sugerować) tak naprawdę odbieram Atenę jako biedną, niepewną siebie małą dziewczynkę bez matki pragnącą zapewnień, że jest piękna i poprzysięgająca zemstę, gdy śmiertelnik uznał, że uroda innej jest większa.  

Zawody: naukowiec, nauczyciel akademicki szczególnie w dziedzinach wymagających precyzji oraz logicznego myślenia takich jak matematyka, fizyka, architektura, filozofia etc, wynalazca, szef/szefowa, żołnierz, policjant/-ka, sędzia, prawnik, pracownik sądowy, przedstawiciel władzy samorządowej, ktoś, kogo praca wymaga strategii i logistyki, hafciarz/-ka, krawiec/-owa, tkacz/-ka, sportowiec

RADA

W tej sytuacji kieruj się radą umysłu, nie serca. Skonsultuj się z  expertem. Potrzebujesz dodatkowej nauki, kursów lub studiów. Jeżeli twoje pytanie dotyczy awansu w pracy lub zdania egzaminu, ta karta sugeruje sukces.

Twoje myśli są twoją włócznią i tarczą, pomagają ci się skoncentrować na celu i ochraniają cię przed negatywnymi wpływami. Bądź odważny i nie wahaj się używać umysłu jako broni.

Uważaj, by nie zachowywać się jak ktoś przemądrzały i zbyt szybki w osądach. Unikaj pychy. Zastanów się dokładnie zanim zajmiesz stanowisko.

W MIŁOŚCI

Jeżeli jesteś w związku: albo zawarcie małżeństwa albo rozwód. Silna pozycja kobiety w związku. Prowadzenie przez kobietę. Zaborczość. Komplexy. Brak emocjonalnego zaangażowania w związek. Zazdrość. Problemy z kobietami. Próba kupienia czyjejś miłości. Kalkulowanie.

Jeżeli jesteś samotny/-a: kobieta czująca się bardzo dobrze w męskim towarzystwie, ale nie pragnąca angażować się w związek. Komplexy. Problemy z akceptacją własnego ciała. Pokazywanie się na zewnątrz jako silna, ale poczucie niepewności siebie wewnątrz. Podążanie za tym co podpowiada umysł, a nie serce.

W FINANSACH

W sprawie o którą pytasz pojawia się aspekt prawny. Skonsultuj się z prawnikiem lub osobą wykształconą.  Być może potrzebujesz dodatkowych studiów, kursów czy innej formy edukacji. Wprowadź innowację do swojej pracy. Bądź aktywna i nie obawiaj się wyzwań. W przypadku jakiegokolwiek sporu, postaraj się najpierw dążyć do ugody.

W ZDROWIU

Skonsultuj się z lekarzem, ta karta sugeruje specjalistę lub klinikę. Migreny. Zdrowie psychiczne. Szczególnie narażone części ciała: głowa i wszystkie jej organy.

KARTY

Atena jest niezmiernie ważną boginią, która pojawia się we wszystkich omawianych przeze mnie taliach.

Atena w The Goddess Oracle Hrany Janto&Amy Sophii Marashinsky (jako Minerwa)

Atena w Goddesses of the New Light Pameli Matthews

Atena w The Goddess Wisdom Cards Jill Fairchild, Reginy Schaare & Sandry M. Stanton

Atena w The Goddess Wisdom Cards Jill Fairchild, Reginy Schaare & Sandry M. Stanton

Atena w Ancient Feminine Wisdom Kay Stevenson&Briana Clarka

Atena w Oracle of the Goddess Anny Franklin&Paula Masona

Atena w Oracle of the Goddess Anny Franklin&Paula Masona

Atena w Goddess Card Pack Juni Parkhurst

Atena w The Oracle of the Goddess Gayan Sylvie Winter&Jo Dosé

Atena w Goddess Inspiration Oracle Kris Waldherr

Atena w The Goddess Oracle Deck Thalii Took (jako Atena Glaukopis)

Atena w Goddess: A New Guide to Feminine Wisdom Rivera Hustona&Patricii Languedoc

Atena w Goddess: A New Guide to Feminine Wisdom Rivera Hustona&Patricii Languedoc

Athena w Goddesses Knowledge Cards Susan Seddon Boulet&Michaela Babcocka (na drugiej karcie jako Minerwa)

Trochę w konfuzję wprawia mnie przedstawienie Ateny w talii Doreen Virtue. Plastycznie jej wizerunek jej śliczny, a przesłanie proste i jasne: Wiesz co robić. Zaufaj wewnętrznej mądrości i bez zwłoki podejmij odpowiednie działania. Owszem, mądrość jest atutem Ateny, ale to jest typowy intelekt, rozum i logiczne myślenie, podczas gdy w przesłaniu chodzi o intuicję oraz podświadomość, które raczej przypisywałabym Sofii lub Izydzie.

Atena w Ascended Masters Doreen Virtue

Atena w The Goddess Power Pack Cordelii Brabbs (jako Minerwa)


Atena w Mythic Oracle Carisy Mellado&Michele-lee Phelan

Atena w Goddesses&Sirens Stacey Demarco&Jimmy’ego Mantona

W Universal Goddess Tarot Marii Caratti&Antonelli Platano Atena jest bardzo adekwatnie przyporządkowana do karty Cesarza czyli chyba najbardziej męskiej karty Wielkich Arkan

W The Goddess Tarot Kris Waldherr dla odmiany przypisano jej kartę Sprawiedliwości zapewne ze względu, że w jej mieście Atenach odbywano sądy na Areopagu

*Istnieją dowody, że Atena była czczona w Atenach od samego początku istnienia miasta.

** Uważa się, żże ten mit nie pochodzi z mitologii helleńskiej, ale został dodany w epoce rzymskiej.

***Istnieją rozmaite wyjaśnienia dlaczego Meduza była potworem. Większość mitów opiera się na założeniu, że wszystkie trzy Gorgony należały do pierwszego pokolenia bogów, jednak w wersjach rzymskich Meduza była z początku piękną kapłanką Ateny, którą zgwałcił bądź uwiódł Posejdon. Kiedy bogini przyłapała ich w swojej świątyni, była tak rozwścieczona, że zamieniła Meduzę w potwora (ta wersja pochodzi z Metamorfoz Owidiusza). Mit o Meduzie jest podstawą wielu interpretacji psychologicznych, między innymi teorii Zygmunta Freuda, że ukaranie Meduzy wynika z ukrytego konfliktu Ateny z ojcem albo faktu, że Meduza może być Cieniem Ateny tzn. ciemną stronę osobowości, której wolimy nie pokazywać światu. Trzeba jeszcze dodać, że Meduza jest bóstwem chtonicznym czyli należącym do świata Podziemia, blisko związanym z symbolem węża więc zabicie jej przez mężczyznę – wojownika prowadzonego przez podobną mężczyźnie boginię jest w jakiś sposób symboliczne.

****Margaret Thatcher jest współczesnym przykładem energii Ateny.

Na podstawie Mitów Greków i Rzymian Wandy Markowskiej, Słownika Mitologii Greckiej i Rzymskiej Pierre Grimala, Mitów Greckich Roberta Gravesa oraz Wikipedii.