YEMANYA (YEMAYA, JEMANJA, JEMAJA)

Pamięci Piotra Baniewicza i ze szczególną dedykacją dla jego rodziny oraz przyjaciół

YEMANYA (YEMAYA)

O BOGINI

Bogini oceanu, opiekunka kobiet (szczególnie ciężarnych) i dzieci, oryginalnie wywodząca się z terenów zamieszkałych przez lud Joruba w Afryce, której kult przybył wraz z nimi do Ameryk w czasach niewolnictwa.

Jorubowie zamieszkują tereny Nigerii, Beninu i Togo, w ich religii Yemayna jest boginią matką i opiekunką kobiet oraz rzeki Ogun. Bóstwa Jorubów nazywane są oriszami czyli ‘posiadaczami głów’, według podań stworzyciel Olodumare na początku powołał do życia boga – człowieka Obatalę i jego żonę. Ze związku ich dwojga dzieci, Yemanyi oraz Aganyu boga ziemi narodził się syn Orungan, który jako nastolatek zbuntował się przeciw ojcu i zgwałcił własną matkę. Kiedy próbował zrobić to ponownie Yemanya obłożyła go klątwą, przez którą zmarł. Pogrążona w żalu orisza rzuciła się z wierzchołka góry próbując się zabić, a wtedy wyłoniło się z jej łona czternaścioro potężnych bogów (m.in. Oya bogini wiatrów), a z jej ciała wytrysły wody, które zalały wszystko dookoła i stworzyły siedem mórz. Obafulom i Lyaa, pierwszy mężczyzna i pierwsza kobieta, protoplaści całej ludzkości, powstali właśnie z kości bogini. Całe życie wzięło się właśnie z niej, co jest znamienne biorąc pod uwagę, że Jorubowie wierzyli w to zanim naukowcy odkryli, że życie rzeczywiście ma swój początek w oceanie, a najstarszy odnaleziony szkielet należy do afrykańskiej kobiety.

Jednak kiedy jej dzieci zaczęto porywać na statki niewolników i wywozić do pracy w Amerykach, porzuciła ziemię swojego pochodzenia, przekroczyła ocean i podążyła za nimi aby opiekować się nimi w najtrudniejszych chwilach, dlatego jest jedną z głównych bóstw santeryjskich.

Yemanya jest łaskawą boginią, kobiety zwracają się do niej zwłaszcza prosząc o poczęcie dziecka i pomyślny przebieg ciąży oraz o udany związek i wyleczenie z choroby (a także z bezpłodności), towarzyszy także dzieciom od chwili poczęcia poprzez poród i pilnuje ich bezpieczeństwa w trakcie dzieciństwa. Ma wszelkie cechy bogini – matki, opiekuje się ogniskiem domowym, uczuciami, płodnością i rodziną, jest patronką tego co typowo kobiece i wiąże się ją z wszelkimi wodami: oceanami, morzami, rzekami, jeziorami, a także z księżycem, głęboko skrywanymi sekretami, muszlami, wiedzą intuicyjną. Istnieje podział według którego niespokojnymi i ciemnymi głębinami włada inna orisza o imieniu Olokun (według rozmaitych wersji jest to kobieta, mężczyzna lub hermafrodyta), natomiast królestwem Yemanyi są wody tuż pod powierzchnią gdzie dociera światło, a krople wody są niesione ku lądowi przez jej córkę Oyę boginię wiatrów. W projekcie filmu ‘Sekrety Morza’ kubańskiej reżyserki Glorii Rolando, Olokun czując się niedoceniony przez ludzi chce zalać ląd wodami oceanu, ale na drodze staje mu Yemanya i łagodnie przekonuje aby tego nie robił. Pędząca fala zatrzymuje się na plaży, a cofając się pozostawia kopce korali oraz pereł. Olokun wydobywa na powierzchnię to co nieświadome, nieznane i dzikie, czego nie chcemy pokazywać na zewnątrz.

Według legendy pierwszym podarunkiem Yamanyi dla ludzi była muszla, aby ludzie przykładając ją do ucha zawsze mogli słyszeć głos bogini.

Jej imię zapisywane jest w wielu wersjach (w Afryce: Yemoja, Ymoja, Iemanja Nana Borocum, Iemanja Bomi, Iemanja Boci, w Brazylii: Yemanjá, Iemanjá, Imanjá, na Kubie: Yemaya, Yemayah, Iemanya, w Nowym Orleanie: Yemalla, Yemalia, Yemana lub Balianna) wywodzi się ze skrótu jorubańskiego wyrażenia “Yeye emo eja”, co znaczy ‘Matka Której Dzieci Są Jak Ryby’ i przedstawia ogrom jej macierzyństwa, płodności i panowania nad istotami. W Brazylii w religii Candomblé jest czczona właśnie jako Królowa Oceanu, patronka żeglarzy i rozbitków, duch poświaty księżycowej i żeńska siła twórcza, bardzo często identyfikowana z Matką Boską Opiekunką Żeglarzy, a nawet czczona razem z nią w jej święto 2-go lutego (santeria nie zabrania wyznawania innych religii). W Rio Vermelho o świcie na plaży zbierają się tłumy, aby złożyć jej ofiarę. Do oceanu rzuca się wtedy kwiaty, a w ogromnych koszach gromadzi rozmaite przedmioty reprezentujące kobiecą próżność takie jak szminki, biżuterię, grzebienie, perfumy, lusterka, tkaniny, które następnie są zabierane przez marynarzy do morza, a na ulicach zaczyna się zabawa. Podobne uroczystości łączące oba kulty odbywają się 8-go lutego w innych regionach Brazylii. Również w noc sylwestrową w Rio de Janeiro mieszkańcy miasta niezależnie od religii gromadzą się na plaży Copacabana ubrani na biało aby powitać Nowy Rok, oglądać fajerwerki i rzucać białe kwiaty oraz podarunki dla bogini do morza w nadziei, że w nadchodzącym roku spełni ich życzenia. Czasami podarunki i figurki bogini posyła się jej w drewnianych łódeczkach takich jak ta:

Jeżeli fala zabierze kwiaty i ofiary ze sobą jest to dobra wróżba, a jeżeli wyrzuci z powrotem na brzeg to zły omen. Zresztą niewielkie ofiary i płonące świece unoszące się na wodzie są spotykane na plaży Copacabana niemal codziennie. W regionie São Paulo Yemanya jest czczona przez dwa pierwsze tygodnie grudnia na plaży w mieście Praia Grande, gdzie znajduje się jej figura. Przez ten czas samochody ozdabia się wizerunkami bogini oraz jej kolorami (białym i niebieskim), a tysiące ludzi pielgrzymuje do morza. Z kolei 2-go lutego w Pelotes w regionie Rio Grande do Sul pod koniec święta katolickiego łodzie z marynarzami płynącymi z obrazem Matki Boskiej spotykają się na morzu z łodziami wyznawców Yemanyi, którzy trzymają jej wizerunek, a z brzegu przyglądają się mieszkańcy.

Na Kubie i Haiti wyznawcy voodoo rozpoznają ją jako LaSiren (Mami Wata/Mama Watta – ‘Matka Wód’), jest też utożsamiana z Matką Boską z Regli, dzielnicy Hawany, patronką Kubańczyków pochodzenia afrykańskiego, w Trynidadzie jest Emanją, boginią rzeczną, a w religiach Kongo pojawia się pod imionami Kalunga, Mà Lango lub Madré D’Agua – ‘Matki Wód’. Sądząc po jej wizerunkach silne jest też jej powiązanie ze Stellą Maris (‘Gwiazdą Morza’). W religii santeryjskiej ma siedem różnych caminos czyli ścieżek, po szczegóły odsyłam do anglojęzycznej Wikipedii.

WIZERUNKI, SYMBOLE I ZWIERZĘTA

Czasami przedstawiana jest jako syrena lub wyłaniająca się z morza piękna kobieta.

W Afryce jest przedstawiana jako bardzo stara kobieta ubrana w czerń i kolor fiołkoworóżowy i wiązana z rzeką, błotami, moczarami i ziemią. Nosi miano Iemanja Nana Borocum albo Nana Burku.

Z kolei w sklepach Rio de Janeiro obrazy ją przedstawiające ją wyłaniającą się z morza i ubraną w suknię z siedmioma spódnicami symbolizującymi siedem mórz spotyka się razem z obrazami Jezusa i katolickich świętych.

Planeta: księżyc w pełni lub półksiężyc
Cyfra: siedem (jak siedem mórz)
Dzień tygodnia: sobota,
Kolory: biel, błękit i srebro
Zapachy: malinami i cynamon
Kamienie: kryształy, perły, macica perłowa, korale, kamień księżycowy, kwarc, turkus
Zwierzęta: ryby i wszelkie stworzenia morskie, a także kaczki, gołębie, pawie oraz kurczęta
Rośliny: pomarańcze, kwiaty tropikalne, arbuz, pochrzyn (yam), ziarno, wodorosty i inne rośliny rosnące w morzu
Ulubione ofiary: melony, melasa (melasa – ‘melaço’ – to syrop z trzciny cukrowej), ryby smażone w całości i skwarki

ZNACZENIE DYWINACYJNE

OSOBA

Karta ta przedstawia ciepłą, opiekuńczą i wspierającą kobietę, zazwyczaj matkę, zazwyczaj zrównoważoną, spokojną i nie trzymającą długo urazy. Możliwa wielodzietność.

W negatywie: kobieta wybuchowa, chimeryczna i nadopiekuńcza.

Zawody: marynarz, rybak, płetwonurek, archeolog podwodny, podróżnik, pilot wycieczek

RADA

Yemanya jako bogini oceanu reprezentuje stałość i zmienność jednocześnie: stała jest sama woda, a zmienne jej natężenie. Razem z Olokun stanowią parę symbolizującą uczucia: Yemanya sprawuje opiekę nad powierzchnią oceanu, nad tym co widoczne, podczas gdy Olokun wydobywa na powierzchnię to co nieświadome, nieznane i dzikie, czego nie chcemy pokazywać na zewnątrz. Wspólnie utrzymują równowagę między elementami: zniszczenie – tworzenie, siła gwałtowna – siła perswazji, gniew – współczucie itd.

To ważny moment w twoim życiu, czas przypływu lub odpływu. Jeżeli myślisz o wprowadzeniu zmian w swoje życie to jest to dobry moment by rzucić się na głębokie wody, bo okażą się przyjaźniejsze niż ci się wydaje. Nie wahaj się, nie zwlekaj i nie zadręczaj pytaniami ‘Czy sobie z tym poradzę?’. Masz wszelkie kwalifikacje aby odnieść sukces i zmiana jest ci potrzebna. Jeżeli to czas odpływu, jeżeli zostałaś zraniona czy niesprawiedliwie potraktowana albo spotkała cię katastrofa życiowa, to nie warto udawać, że jesteś twarda jak skała. Bądź raczej jak woda, której siła jest delikatna i miękka, ale drąży skałę by w końcu przebić ją i znaleźć wyjście z ciemności. Uwolnij uczucia, płacz jeżeli potrzebujesz i nie wstydź się tego. Emocje są jak woda, bez nich nie możemy żyć, nie warto ich powstrzymywać. Prędzej czy później nadejdzie też czas przypływu i wtedy wszystko się zmieni.

Być może czeka cię podróż, niewykluczone, że daleka.

Yemaya jest związana z żywiołem wody i cechami, które reprezentuje:

w pozytywie: pogoda ducha, radość, spontaniczność, umiejętność adaptacji, spokój, czystość intencji, empatia, receptywność, cierpliwość, głębokość, kontemplacja, spojrzenie w głąb siebie, intuicja, podświadomość, nieznane, tajemnica, sny, marzenia, uczucia, współczucie, wybaczanie, ochrona, opieka, rozwój, tworzenie, inspiracja, sztuka, wyobraźnia, płodność, macierzyństwo, cykle, zmiany, oczyszczenie, uleczenie, uwalnianie się od problemów i przeszłości, wrażliwość, subtelność i delikatność, ale też siła, której nie da się zatrzymać

w negatywie: nadwrażliwość, zmienność, kapryśność, zazdrość, chwiejność emocjonalna, niepewność, płaczliwość, pasywność, lenistwo, inercja, nieumiejętność podejmowania decyzji, zależność, manipulowanie uczuciami innych, branie na siebie nie swoich kłopotów, depresja, nieufność, złudność, gwałtowny gniew, niekontrolowane wybuchy emocji, nieprzewidywalność, trzymanie w sobie emocji, nieumiejętność wyrażania uczuć, obrażalskość, pozwolenie by rządziły nami emocje, negatywne nastawienie do samego siebie

W MIŁOŚCI

W związku: Jeżeli planujesz założyć rodzinę lub zostać matką ta karta potwierdza, że jest to dobry pomysł. Partner jest osobą kochającą i troskliwą, ale też bardzo emocjonalną, pamiętaj że łatwo ją/jego zranić.

Jeżeli jesteś samotna/-y: Ta karta sugeruje, że spełnienie uczuciowe może znaleźć w podróży lub z obcokrajowcem. Uwaga na nieplanowaną ciążę wynikającą z przypadkowego romansu.

W FINANSACH

Jeżeli prowadzisz własną firmę to osiągniesz znacznie większe korzyści w przypadku gdy będziesz podróżował niż gdybyś załatwiał wszystko na miejscu. Przekraczanie granic ci sprzyja. Uwaga na nierozwiązane konflikty, które mogą w każdej chwili wybuchnąć.

W ZDROWIU

Należy sprawdzić przepływ płynów w organizmie (warto skonsultować się z lekarzem czy nie byłyby wskazane badania dopplerowskie). Trudności z diagnostyką. Szczególnie narażone części ciała: naczynia krwionośne i limfatyczne, organy związane z reprodukcją (jajniki, jajowody, macica, szyjka macicy, pochwa), może także występować choroba lokomocyjna.

KARTY

Yemanya w Goddess Guidance Oracle Cards Doreen Virtue

Yemanya w The Goddess Oracle Hrany Janto&Amy Sophii Marashinsky

Yemanya w The Goddess Oracle Deck Thalii Took

Yemanya w Goddess Card Pack Juni Parkhurst

Yemanya w The Goddess Wisdom Cards Jill Fairchild, Reginy Schaare & Sandry M. Stanton

Yemanya w The Goddess Wisdom Cards Jill Fairchild, Reginy Schaare & Sandry M. Stanton

Yemanya w Goddesses&Sirens Stacey Demarco&Jimmy’ego Mantona

Yemanya w The Goddess Power Cordelii Brabbs

W Goddess Inspiration Oracle oraz the Goddess Tarot Kris Waldherr gdzie reprezentuje Umiarkowanie.

Yemanya w the Universal Goddess Tarot Marii Caratti&Antonelli Platano gdzie jest Królową Pucharów (Puchary symbolizują żywioł wody)

Bazowałam na anglojęzycznejWikipedii oraz stronach:
http://zer0dmx.tripod.com/gods/yemaya.html , http://www.goddessgift.com/goddess-myths/yemaya-goddess.htm, http://www.goddessgift.com/goddess-myths/goddess-symbols-yemaya.htm , http://www.swarthmore.edu/Humanities/ychirea1/yemaya.html , http://www.orderwhitemoon.org/goddess/Yemaya.html , http://www.thaliatook.com/AMGG/yemaya.html

One response to “YEMANYA (YEMAYA, JEMANJA, JEMAJA)

  1. Pingback: Odcinek 9: Trzy Złote Włosy. O zmęczeniu, starości i odnowie | Biegnąca z Wilkami

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s